Кіріспе

Британдық органшы және композитор

Сэр Джордж Томас Талбен Болл (18 маусым 1896 – 18 қаңтар 1987) – өмірінің басым бөлігін Англияда өткізген австралиялық органшы және композитор.

Ерте өмір

Джордж Томас Болл (кейіннен ол "Талбен" қосымша есімін алды) Австралияның Сидней қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі Джордж Чарльз Болл іссапармен болған. Оның анасы Мэри Ханна (құрметті есімі Спир) болды. Оның кіші інісі болды. Оның ата-анасы екеуі де Корнуоллдықтар тегінен шыққан. Ол Лондондағы Корольдік музыка колледжінде (RCM) орган мен фортепианоны оқыды, онда ол өте ерте, 14 жасында қабылданды. Оның талантының деңгейін Рахманиновтың аса қиын 3-ші фортепиано концертін ағылшын пианисі алғаш рет орындағанда, ол сололық бөлімін орындағандығы көрсетеді. Бұл оқиға 1915 жылы, ол 19 жаста болғанда RCM-де болды.

Мансап

RCM-ді бітіргеннен кейін жас жігітті Лондонның Храм шіркеуіндегі органшылыққа, сол кездегі органшы сэр Генри Уолфорд Дэвис шақырды. 1923 жылы ол Уолфорд Дэвистің орнын басып, Храм шіркеуінің хорының органшысы және директоры болды, бұл қызметті ол 60 жылға жуық уақыт бойы атқарды. Оның басшылығымен хор 1927 жылы Мендельсонның «Менің тілегімді тыңда» әнін жазғанда халықаралық деңгейде танымал болды, онда Эрнест Лоу жеке орындаушы ретінде қатысты. Бұл жазбадан кейін HMV лейблінде бірнеше жазбалар шықты. Талбен Болл бірнеше әнұран мен органға арналған шығармалар жазды, олардың ең танымал - оның медитативтік органға арналған Элегиясы, мысалы, Уэльс ханшайымы Диананың қоштасу рәсімінде орындалды. Бұл шығарма Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тхалбен Боллдың BBC-дің күнделікті діни таңдауының соңында орындаған импровизациясынан туындады, ол таңдау күтілгеннен екі минут ертерек аяқталды. Хабарды тыңдаған көптеген адамдар BBC-ге композицияның атын сұрап қоңырау шалды, сондықтан ол өзінің импровизациясын жазып алуға шешім қабылдады. Ол сонымен қатар Забурларға арналған әндердің толық жинағын жасады, олардың көпшілігі оның өзінің туындылары болды; бұл жинақ «The Choral Psalter» деп жарияланды.

Сыйлықтар мен лауазымдар

1935 жылы оған «Ламбет» музыка докторы дәрежесі берілді. Сол кезден бастап, ол рыцарь атағына ие болғанға дейін, әріптестері (бұрын Уолфорд Дэвис танымал болғандай) оны жай ғана «Доктор» деп атады. 1937 жылы ол Корнуолл Горседхінің барды болды, оның барды есімі Ylewyth Mur (Ұлы музыкант) болды. Талбен Болл тұрақты түрде радиода сөйлейтін, сонымен қатар Ұлыбританияда ғана емес, көптеген концерт залдарында да көптеген өнер көрсетулер жасады; ол Корольдік Альберт залында (онда ол органшы-кумулятор қызметін атқарды) және BBC концерт залында алғашқы концерттер берді. 1949 жылы ол Бірмингем қаласының және Бірмингем университетінің органшысы болып тағайындалды, бұл лауазымды үш онжылдық бойы атқарды. Осы кезеңде ол апта сайын 1000-нан астам концерттер берді. 1972 жылы ол қаламен байланысын тойлау үшін «Toccata Beorma» атты органға арналған соло шығарма жазды. 1948 жылы Талбен Болл Корольдік органшылар колледжінің президенті болып сайланды. Ол 1915 жылы (18 жасында) осы мекеменің мүшесі болған. Ол көп жылдар бойы Корольдік музыка колледжінде оқытты, оның студенттерінің арасында кейін дирижер ретінде танымал болған Мередит Дэвис те болды. 1956 жылы ол Америка органшылар гильдиясының жылдық ұлттық конвенциясында басты суретші болды. Талбен Болл өмірі бойы пианист, органшы немесе хормейстер ретінде өзін виртуоз деп санады. Оның орындау стилі (АҚШ-тағы жас әріптесі Виргиль Фокс сияқты) 19 ғасырдағы дәстүрлерге негізделген және қазіргі заманғы органның барлық мүмкіндіктерін толыққанды пайдаланды. Ол тіпті барокко репертуарын орындағанда да, көптеген тіркеулерді өзгертіп, кең көлемде педаль қолданып, дыбыс деңгейінде күрт контраст жасады. Ол нотадан оқи алатын, кез келген стильде және кез келген ұзақтықта жоғары деңгейде импровизациялай және транспонироватьлей алатын, бұл оның ешқандай күш-жігер жұмсамайтын сияқты көрінетін қабілеті болды. Көптеген органшылар хорды оқыту үшін орынбасарды жалдауға көшкеннен кейін де, ол өз хорын толық бақылауда ұстады, ешқандай көмекші органшы немесе вокалдық жаттықтырушы болған жоқ. 1967 жылы ол Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды және 1982 жылы рыцарь атағына ие болды. Соңғы награда ол Темпл шіркеуінен зейнетке шыққаннан кейін берілді.

Жеке өмір

Ол екі рет үйленген: біріншіден, 1926 жылы суретші Грейс Эвелин Чэпманмен (1888–1961), одан қыз (Эвелин Памела, ол да суретші, 1927–2012) және ұл (Джон Майкл, 1932–2004) дүниеге келді; екіншіден, 1968 жылы концерттік органды ойнаушы Дженифер Бэйтпен (1944–2020) үйленді (неке 1972 жылы бұзылды). Ол бірінші әйелі мен оның ата-анасымен бірге Хайгейт зиратының шығыс бөлігіне жерленді.