Кіріспе

Қорғау құрылғысы

Шараға қарсы қалқан – жеңіл қорғаныш құрылғысы, көбінесе полиция және кейбір әскери ұйымдар қолдайды, бірақ наразылық білдірушілер де пайдаланады. Шараға қарсы қалқандар әдетте орташа бойлы адамды бас тұсынан тізеге дейін жабатындай етіп жасалады, бірақ бір қолмен ұсталатын кішкентай үлгілері де бар. Олар көбінесе тәртіпсіздікті бақылау үшін, пайдаланушыны жақын арадағы немесе кескіш қарулармен, сондай-ақ лақтырылатын заттармен, резеңке оқтар мен су шашырату құралдары сияқты зиян келтірмейтін қарулардан қорғауға арналған. Оларды қарсыласты кері итеру үшін қысқа қашықтықтағы соққы құралы ретінде де қолдануға болады. Көптеген шараға қарсы қалқандар оқтан қорғамайды; оқтан қорғайтын қалқандар ауыр қаруланған қарсылық күтілетін жағдайларда қолданылады. Шараға қарсы қалқандар стандартты полиция күштері бар барлық елде қолданылады және көптеген компаниялар оларды шығарады. Құқық қорғау органдары көбінесе оларды таяқпен бірге қолданады. Құқық қорғау органдары үшін жасалған шараға қарсы қалқандар әдетте мөлдір поликарбонаттан жасалады, бұл ұстаушыға келіп ұшырарлық лақтырылған заттарды көруге мүмкіндік береді. Наразылық білдірушілердің қолданатын шараға қарсы қалқандары көбінесе ағаш, металл сынықтары немесе пластик бөшкелер сияқты қолдан жасалған материалдардан жасалады. Шараға қарсы қалқандарды қолдану ұстаушыларды қорғау және наразылық білдірушілердің полиция шебін бұзуына жол бермеу үшін тиімді болғанымен, оларды қолдану адамдарды заттар лақтыруға ынталандыруы мүмкін. Британдық әскерлер оларды 1950 жылдары Кипрдегі төтенше жағдай кезінде қолданды, француз полициясы 1968 жылғы мамыр айындағы тәртіпсіздіктер кезінде қолданды, ал британдық әскерлер оларды кем дегенде 1969 жылдан бері Солтүстік Ирландияда қолданып келеді. Шараға қарсы қалқандар алғаш рет 1977 жылы Англиядағы Льюишем шайқасында қолданылды. "New Scientist" журналы қалқандарды тек пассивті және қорғаныс мақсатына арналған деп есептеген, бірақ "Льюишемдегі" қалқандардың өндірісін "барлық дерлік агрессивті операция деп сипаттауға болады" деп жазды. Көптеген наразылық білдірушілер қасақана түрде қалқандармен ұрылды. Полиция өкілі қауіптенген полиция қызметкері қолындағы кез келген нәрсені қолданатынын айтып, "Оның шабуылдаушы қалқанды адамды ұру үшін қолдануын қалай тоқтатуға болатынын түсінбеймін" деп қосты.

Құрылымы мен түрлері

Көтеріліске қарсы қалқандар әдетте қалыңдығы белгілі бір мөлшерде болатын мөлдір поликарбонаттан жасалады. Қалқандар сындыруға төзімді болу үшін жасалған, бірақ көбінесе баллистикалық қорғанысқа ие болмайды. Көтерілісшілерге қарсы қолданылатын кейбір қалқандар, қол мылтықтарынан немесе оқпандардан атылатын төмен жылдамдықты оқ-дәрілерден қорғаныс ұсынады. Дегенмен, қатты қаруланған қарсылық күтілетін жағдайларда баллистикалық қалқандар қолданылады. Қалқандар көбінесе дөңгелек немесе тікбұрышты пішінде болады, ұзындығы белгілі бір аралықта, ал ені әртүрлі болуы мүмкін. Дұрыс қолданылғанда, көптеген көтеріліске қарсы қалқандар пайдаланушыны бас үстінен тізелеріне дейін қорғайды. Сондай-ақ, қалқанмен жанасқан адамға өлімге әкелмейтін электр тогын беруге арналған электр қалқандары да бар. Бұл қалқандар 1980 жылдары өндіріле бастады және поликарбонаттың сыртында металл жолақтарымен жабдықталған. Ток жолақтар арқылы, қалқанды ұстаушының қолындағы батырманы басу арқылы беріледі. Электр қалқандары бірнеше өлім жағдайына себеп болды. 2011 жылы Raytheon компаниясы "тыныс алу жолдарымен резонансқа түсіп, тыныс алуды қиындататын төмен жиілікті дыбыс" шығаратын акустикалық көтеріліске қарсы қалқанға патент алды. Наразылық білдірушілер өздерінен жасалған импровизациялық қалқандарды да қолдануы мүмкін, олар ағаш, бөлшектелген тақта немесе металл сынықтарынан жасалған болады.

Пайдалануы және тиімділігі

Көтеріліске қарсы қалқандарды қолдану немесе қолданбау, наразылық білдірушілермен күресудегі қолбасшының күш қолдану таңдауына байланысты болады. Қауіпсіздік күштеріне көтеріліске қарсы қалқандармен қатар, қару, күзет және резервтік күштерді пайдалану ұсынылады. Көтеріліске қарсы қалқан негізінен қорғаныс құралы ретінде жасалған, бірақ оны наразылық білдірушілермен тікелей қарым-қатынаста болғанда шабуылдық мақсатта да қолдануға болады. Олар қол үстем емес қолға бекітіліп, лақтырылған заттарды жерге бұрып жіберу үшін сәл ішке қарай бұрылып ұсталады.