Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы төтенше жағдайларға жауап беру жүйесі
Жаңа Зеландияның үйлестірілген оқиғаларды басқару жүйесі (CIMS) бірнеше жауапты агенттіктерді қамтитын оқиғаға жауап беруді басқару үшін Жаңа Зеландияның жүйесі болып табылады. Жүйенің әзірлеушілері оны 1970 жылдары жасалған АҚШ-тың Оқиғаларды басқару жүйесіне (ICS) және басқа елдердің ICS-тің бейімделуіне, мысалы, Австралияның Австралиялық қауымдық қызметтер аралық оқиғаларды басқару жүйесіне (AIIMS) негіздеді. CIMS жалпы қолданылатын құрылым ретінде қарастырылады, оны жауап беруге қатысы бар адамдар әр жағдайға сәйкес бейімдей алады. Мысалы, басқарудың төрт функциясы бар, бірақ оқиғаның өзі оқиғаларды басқару тобының мөлшерін анықтайды. Жекелеген оқиғада бір қызметкер барлық функцияларды орындай алады; ал өте күрделі оқиғада әр функция бөлекше қарастырылуы мүмкін. Оның орнына CIMS бірыңғай терминологияны, әрбір орын үшін бір ғана көп агенттіктерді қамтитын Оқиғаны бақылау орталығын немесе, мүмкіндігі болса, оқиғаның кең аумағын, сондай-ақ барлық агенттіктерде қолданылатын жоспарлау құралдарын баса назарлайды. Мысалы, "Жинақталу аймағы" термині барлық оқиғаларда бірдей мағынаны білдіреді, бірақ күрделі оқиғаларда бірнеше жинақталу аймақтары болуы мүмкін. Сондай-ақ, барлық оқытылған жауап берушілер Логистикалық менеджердің рөлі мен жауапкершілігін біледі. CIMS бастапқыда 1990 жылдардың соңында АҚШ-тың Ұлттық оқиғаларды басқару жүйесіне (NIMS) және Ұлыбританияның Алтын, күміс, қола командалық жүйесіне ұқсас, төтенше жағдайларға жауап беруді басқарудың барлық деңгейлеріне қолданылуы үшін жобаланған, алайда бастапқы CIMS нұсқаулығында тек оқиға/орын деңгейіндегі жауап беруді үйлестіру туралы нақты көрсетілген. CIMS 2014 жылы 2010-2011 жылдардағы Кентербери жер сілкінісі, 2010 жылғы Пайк Ривер кенішіндегі апат және 2011 жылғы MV Rena кемесінің құлауынан кейін толық қаралып өңделді. 2014 жылғы жаңартылған нұсқаулық Ұлттық азаматтық қорғаныс төтенше жағдайларды басқару жоспарында (Ұлттық CDEM жоспары) баяндалған тәртіп пен жауапкершілікке сәйкес, оқиғалар мен төтенше жағдайларға жауап беруді үйлестірудің жоғары деңгейлерін қамтиды. Ұлттық CDEM жоспары кейбір жағынан АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік департаментінің Ұлттық жауап беру жүйесіне ұқсас. CIMS-ке жасалған жаңа тәсіл басқару және үйлестіру процестеріне, мысалы, халықаралық стандарттағы ақпараттық циклға және жетілдірілген жоспарлау процесіне, үйлестіру құрылымдарына қарағанда көбірек мән береді. Басқа ағылшын тіліндегі жүйелерден ерекшеленетін фактор – "Оқиға басшысы" орнына "Оқиғаны бақылаушы" аталымын қолдану, яғни "Incident Controller" терминін пайдалану. Бұл оқиғаларды басқару тобының бірінші кезекте тәуелсіз агенттіктердің жауап беруін үйлестіруге бағытталғандығын, әскери стильде жауап берушілерге бұйрық беруге емес, көрсету үшін жасалды. Бұл белгілі бір дәрежеде күрделі, өйткені операцияларды басқару функциясын атқаратын адам, әдетте Операция менеджері, агенттіктерге әрекет етуге бұйрық беру құқығына ие.
is New Zealand's system for managing the response to an incident involving multiple responding agencies. Its developers based the system on the United States' Incident Command System (ICS) developed in the 1970s and on other countries' adaptations of ICS, such as Australia's Australasian Inter Service Incident Management System (AIIMS). The CIMS is intended as a generic framework, to be adapted for each situation by those involved in the response. For example, while there are four management functions, the incident itself determines the size of the incident management team. In an isolated incident, a single officer may perform all of functions; in a very complex incident each function could be sub divided. Instead, CIMS emphasises consistent terminology, a single multi agency Incident Control Point for each site or, where possible, wider incident, and planning tools across all agencies. For example, the term "Assembly Area" means the same thing in every incident although there may well be several Assembly Areas in more complex incidents. Likewise, all trained responders know the roles and responsibilities of the Logistics Manager. CIMS was initially designed in the late 1990s to be applied to all levels of emergency response management, similar to the USA National Incident Management System (NIMS) and to the UK's Gold Silver Bronze command system, however the original CIMS manual clearly articulated only the incident/site level of response co ordination. CIMS was fully reviewed in 2014 subsequent to the 2010 2011 Canterbury earthquakes, the 2010 Pike River Mine disaster , and the 2011 MV Rena grounding. The revised 2014 manual incorporates higher levels of incident and emergency response co ordination, consistent with the arrangements and responsibilities outlined in the National Civil Defence Emergency Management Plan (the National CDEM Plan). In some senses, the National CDEM Plan resembles the United States Department of Homeland Security's National Response Framework. the revised approach to CIMS puts more emphasis on management and co ordination processes, such as the internationally standard intelligence cycle and a more mature planning process, than it does on co ordination structures, as such. A distinguishing factor from other English speaking systems is the use of the term control rather than command, as in the title "Incident Controller" for "Incident Commander". By implication, this was designed to emphasise that the incident management team is primarily a focused on co ordinating the response by independent agencies, rather than ordering responders in a militaristic manner. This is complicated to a degree, as the person in charge of the operations function, usually an Operations Manager, does have the authority to command agencies to act.
Негізгі түсініктер
CIMS операциялық элементтердің негізі болып табылатын бірнеше маңызды түсініктерге негізделген.
Көрініс және миссия
CIMS мақсаты: <blockquote>Визия: Біріктірілген төтенше жағдайларды басқару арқылы қауіпсіз қоғамдарды құру. Бұл шолу агенттіктерге Жаңа Зеландия қоғамдастықтарына тиімдірек және біріңғай қызмет көрсету үшін тығыз байланысқан жұмыс істеуді ұсынды.
Шығарылу үлгісі
Өртке қатысы жоқ жол апаттары шатасушылықтың қалай туындауы мүмкін екенін көрсетеді. 1975 жылғы Өртке қарсы қызмет туралы заң Жаңа Зеландияның Өртке қарсы қызметіне өрттермен қатар, көмек көрсетуге қабілетті деп санайтын барлық басқа да төтенше жағдайлар бойынша өкілеттік береді. Дегенмен, полицияның өмір мен мүлікті қорғау бойынша заңмен белгіленген міндеті бар, сондай-ақ көлік заңнамасын күшімен жүзеге асыру құқығы да бар. Сол сияқты, жергілікті жедел жәрдем қызметі де оқиғада жарақат алғандардың қауіпсіздігіне жауапты болғандықтан, өзінің басты жауапкершілігі бар деп санауы мүмкін. Әрбір мекеме өзін басшылыққа алатын орган деп ойлаған жағдайда тиімді үйлестіру қиынға соғуы ықтимал.
1996: CIMS-тің құрылуы
1996 жылы Жаңа Зеландияның өрт сөндіру қызметі барлық төтенше жағдайларға жауап беру және басқару агенттіктері үшін ортақ оқиғаларды басқару жүйесін енгізу идеясын қолдауды бастады. 1997 жылдың наурыз айында Жаңа Зеландия полициясы, Жаңа Зеландияның өрт сөндіру қызметі, Ұлттық ауылдық өрт сөндіру органы, Жаңа Зеландия жедел жәрдем басқармасы, Азаматтық қорғаныс, жергілікті билік, Жаңа Зеландия қорғаныс күштері, Жаңа Зеландия орман иелері қауымдастығы және Табиғатты қорғау департаментінен 25 өкіл қатысқан семинар өтті.
ТЖК арасындағы үйлестіру
Жеке құтқарушыларды оқытумен қатар, Жаңа Зеландияның төтенше жағдайлар қызметтері 1995 жылғы азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайларды басқару жөніндегі комиссия ұсынған, кешенді төтенше жағдайларды басқару моделіне қарай дамуы үшін, төтенше жағдайлар қызметтері арасындағы үйлестірудің жоғары деңгейі қажет болды. 1990 жылдардың соңында аумақтық органдар Төтенше жағдайларды басқару топтарын (қазір Азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайларды басқару топтары деп аталады) құруға бірікті, бұл жауапнамаға ғана бағытталған жоспарлаудан ауытқуға бағытталған заңнамалық өзгерістерді күту мақсатында жасалды. Жергілікті биліктің күш-жігерінен өзге, жедел тиімділікті арттыру, жергілікті мүмкіндіктерді анықтау және заңдық өкілеттіктердің белгісіз болған жағдайларда басшылық агенттіктерді анықтау үшін Төтенше жағдайлар қызметтерін үйлестіру комитеттері құрылды. Бұл комитеттердің қазірге дейін жұмыс істеп келе жатқан екі мысалы – Манукау және Орталық Хокс шығанағы аймақтарындағы комитеттер.
Бизнестің үздіксіздігі/ дағдарыспен күресу
Соңғы жылдары CIMS жағдайға жауап беру және қалпына келтіруді басқару құрылымдарын енгізудегі ең жақсы тәжірибе ретінде мойындалды. Жоғарыда аталғандардан өзге көптеген ұйымдар, оның ішінде тіршілікпен қамтамасыз ететін коммуналдық қызметтер, университеттер және кәсіпорындар CIMS-ті қабылдап жүр.
CIMS оқыту мен білім беру жүйесіне қол жеткізу
Тренингті мемлекеттік сектор, коммерциялық ұйымдар және NZQA жеке оқу орындары ұсынады. CIMS 2 көптеген сатушылардан кеңінен қол жетімді. CIMS 4 тек көп агенттік курс ретінде ғана ұсынылады, әдетте полиция, өрт сөндіру, жедел жәрдем немесе жергілікті азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайларды басқару (CDEM) органы кезекпен өткізеді. Қосымша ақпарат алу үшін жергілікті азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайларды басқару органына хабарласыңыз. CIMS тренингі Жаңа Зеландияның біліктіліктерді тану басқармасы (NZQA) басқаратын Ұлттық біліктіліктер тізілімінде тіркелген. NZQA Unit Standard 17279 (2 деңгей, 2 кредит) – үйлестірілген оқиғаларды басқару жүйесі (CIMS) туралы білімді көрсету. NZQA Unit Standard 22445 (4 деңгей, 4 кредит) – CIMS оқиғаларды басқару тобының (IMT) оқиға кезіндегі рөлдері мен функцияларын сипаттау. Оқиғаларды басқару концепцияларын терең зерттеу Масси университетіндегі «Оқиғаларды басқару жүйелері» 130301 тақырыбындағы үшінші курс жұмысында қолжетімді.