Папуня: Австралияның жергілікті халықтарының өнері мен тарихы
Papunya
Папуня – Австралияның ежелгі халықтарының өнерінің орталығы, әсіресе нүктелі сурет салу өнерімен әйгілі. Тұрғындары 404 адам. Тарихы, мәдениеті туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Папуния (Pintupi Luritja: Warumpi) – Австралияның Солтүстік территориясындағы Алис-Спрингс (Мпарнтьве) қаласынан шамамен солтүстік-батысқа қарай орналасқан шағын австралиялық аборигендер қауымдастығы. Ол қазіргі заманғы австралиялық аборигендер өнерінің маңызды орталығы ретінде белгілі, әсіресе 1970 жылдары Папуния Тула суретшілері жасаған стиль, бұл стиль халық арасында нүктелі сурет салу деп аталады. 2016 жылғы халық санағы бойынша, онда 404 адам тұрды.
Papunya (Pintupi Luritja: Warumpi) is a small Indigenous Australian community roughly northwest of Alice Springs (Mparntwe) in the Northern Territory, Australia. It is known as an important centre for Contemporary Indigenous Australian art, in particular the style created by the Papunya Tula artists in the 1970s, referred to colloquially as dot painting. Its population in 2016 was 404.
Тарих
Пинтупи және Луритжа халқы 1930 жылдары өздерінің дәстүрлі жерлерінен күштеп шығарылып, үкіметтік азық-түлік қоймалары орналасқан Германсбург (Нтария) және Хаастс-Блаффқа көшірілді. Бұл адамдардың көшпелі аңшы-жинаушы өмір салты мен елге кіріп келіп, аймақтың шектеулі су ресурстарын малдарына шамадан артық пайдаланған малшылар арасында жиі қайғылы қақтығыстар болды. Австралия үкіметі 1950 жылдары Папунияда су ұңғысын және қарапайым тұрғын үйлер салды, бұл қауымдастықтар мен қорықтардағы халық санының өсуіне жағдай жасады. 1970 жылдардың басында қауымдастық мыңнан астам адамға жетті және нашар тұрмыс жағдайлары, денсаулық мәселелері және түрлі тайпалық және тілдік топтар арасындағы шиеленістермен күресті. Осы күрделі мәселелер көптеген адамдарды, әсіресе Пинтупи халқын, батысқа қарай, өздерінің дәстүрлі жерлеріне жақын жерге көшуге итермеледі. Үкіметтен аз немесе ешқандай қолдаусыз бірнеше шалғай елді мекендерде қоныстанғаннан кейін, 1980 жылдардың басында Папунияның батысында Кинторе қауымы құрылды. "Финк өзені миссиясы" термині бастапқыда Германсбургтегі миссияның басқаша атауы болған, бірақ кейіннен бұл атау Хаастс-Блафф, Ареёнга және кейін Папуниядағы елді мекендерді де қамтыды. Қазір бұл термин 1877 жылы Германсбургте алғашқы миссионерлік қызмет құрылғаннан бері Орталық Австралиядағы лютерандық миссионерлік қызметтің барлығын білдіреді.
Pintupi and Luritja people were forced off their traditional country in the 1930s and moved into Hermannsburg (Ntaria) and Haasts Bluff, where there were government ration depots. There were often tragic confrontations between these people, with their nomadic hunter gathering lifestyle, and the cattlemen who were moving into the country and over using the limited water supplies of the region for their cattle. The Australian Government built a water bore and some basic housing at Papunya in the 1950s to provide room for the increasing populations of people in the already established Aboriginal communities and reserves. The community grew to over a thousand people in the early 1970s and was plagued by poor living conditions, health problems, and tensions between various tribal and linguistic groups. These festering problems led many people, especially the Pintupi, to move further west closer to their traditional country. After settling in a series of outstations, with little or no support from the government, the new community of Kintore was established about west of Papunya in the early 1980s. The term "Finke River Mission" was initially an alternative name for the mission at Hermannsburg, but this name was later often used to include the settlements at Haasts Bluff, Areyonga and, later, Papunya. It now refers to all Lutheran missionary activity in Central Australia since the first mission was established at Hermannsburg in 1877.
Сипаттамасы мен демографиялық мәліметтері
Қазір мұнда көшіп қоныс аударған аборигендер тұрады, олардың көп бөлігі Пинтупи және Луритжа топтарынан. 2016 жылғы Австралия халық санағы бойынша Папунияның халқы 404 адамды құрады. Компания қазір Элис-Спрингстен жұмыс істейді және өте кең аумақты қамтиды, ол Батыс Австралияға дейін, Элис-Спрингстің батыс жағына қарай созылады.
It is now home to a number of displaced Aboriginal people, mainly from the Pintupi and Luritja groups. At the 2016 Australian census, Papunya had a population of 404. The company now operates out of Alice Springs, and covers an enormous area, extending into Western Australia, west of Alice Springs.
Папуня тжупи өнерлері
Папуня Тюпи Артс – 2007 жылы құрылған, 100% аборигенге тиесілі, қоғамдық негіздегі өнер ұйымы. Қазіргі таңда, lc=yes, шамамен 150 суретшіні біріктіреді, олардың көптеген туындылары әлемнің түрлі көрмелері мен галереяларында көрсетіледі. 2009 жылы Майкл Нельсон Тжакамара (Кумантье Джагамара) өнер орталығының бас суретшісі болды. Суретшілер қатарында Дорис Буш Нунгарраи, Морин Полсон, Шарлотта Филипп Напурула, Тилау Нангала, Мона Нангала, Нелли Нангала, Карбиен Макдональд Тжангала, Марта Макдональд Напалтжарри, Кенди Нельсон Накамарра, Дэннис Нельсон Тжакамара, Нарли Нельсон Накамарра, Изобель Майор Нампатжимпа, Изобель Гори, Мэри Робертс, Бейула Путунга Нанпанга, Уотсон Корби және тағы да басқалар бар.
Papunya Tjupi Arts, a community based, 100% Aboriginal owned arts organisation, commenced in 2007, and as of lc=yes hosts around 150 artists, many of whose works are featured in exhibitions and galleries around the world. In 2009, Michael Nelson Tjakamarra (Kumantje Jagamara) became the artist leader at the arts centre. Artists include Doris Bush Nungarrayi, Maureen Poulson, Charlotte Phillipus Napurrula, Tilau Nangala, Mona Nangala, Nellie Nangala, Carbiene McDonald Tjangala, Martha McDonald Napaltjarri, Candy Nelson Nakamarra, Dennis Nelson Tjakamarra, Narlie Nelson Nakamarra, Isobel Major Nampatjimpa, Isobel Gorey, Mary Roberts, Beyula Putungka Napanangka, Watson Corby among others.