Кіріспе

17 ғасырдағы ағылшын биографы Жерард Лангбейн (15 шілде 1656 – 23 маусым 1692) – ағылшын драмалық биографы және сыншысы, ең белгілі "Англия драмалық ақындары туралы есеп" (1691) еңбегімен танымал. Бұл еңбек ағылшын Ренессанс театрының драматургтері туралы алғашқы биографиялық және сындық мәліметтерді қамтиды. Оны әкесімен (1609–1658), сол аттас құдайшылық докторымен, Оксфордтағы Король колледжінің прокторы (1646–1658) және Университет мұрағатының сақтаушысы болған адамнан ажырату үшін кейде "Кіші" немесе "Жас" деп атайды.

Өмір

Жас Лэнгбейн Оксфордтың шығысындағы Санкт-Петер шіркеуінде дүниеге келді; әкесінің екінші ұлы болған ол Лондондағы Сент-Полс шіркеуі маңындағы кітап сатушының шәкірті болды, бірақ ағасы Уильям 1672 жылы қайтыс болған соң университетке жіберілді. Ол Оксфорд университетінде білім алып, үйленді және Оксфорд маңында қоныстанды. 1690 жылы ол университетте "өнер саласындағы еоман беделі" лауазымын алды, ал келесі жылы "құқық және архитипографтың эсквайр беделіне" көтерілді. (Ол "архитипограф" немесе баспагер ретінде, университет түлектерінің каталогына қосымша шығарды.) Лэнгбейннің жесірі Мэри оның қайтысынан кейін Университет колледжінің профессоры Уильям Смитке қайта тұрмысқа шықты, бұл профессорларға үйленуге тыйым салатын ережеге қарсы болды.

Шығармалары

Лэнгбейн өзінің сыншылдық күшін замандас драмалық өнерге рет пен түсінік енгізуге арнады. Ол 1688 жылы «Ағылшын пьесаларының жаңа каталогын» құрастырды, онда ағылшын Ренессансы мен Реставрация дәуірінің көптеген пьесаларының бастауларын Чинтио, Банделло, Беллефорест сияқты авторлардың прозалық әңгімелерінен, сондай-ақ классикалық көздерден іздеді. Лэнгбейн «осы саладағы жалғыз нағыз ғалым» деп аталды. Өзінің куәлігінше («Жаңа каталогта»), Лэнгбейн 980 пьеса мен масканың басылған нұсқаларын жинады, оған дровалдар мен интерлюдиялар кірмейді. (Лэнгбейннің каталогы алғаш рет 1687 жылдың қараша айында «Момустың жеңісі: немесе ағылшын сахнасының плагиаттары» деген жалған атпен жарияланды, бұл басқалар Лэнгбейннің плагиатқа деген шектен тыс қызығушылығын әжуалады. Дұрыс басылымда Лэнгбейн «Достарым мені ессіз деп ойлауы мүмкін» деп шағымданды. Ол Джон Драйденді осы әрекет үшін айыптады және ақын-драматургтың жаулы досы болды.) Лэнгбейн «Аңшы» атты еңбегін жазды. Жылқы шаруашылығы туралы пайымдау: қарапайым аң аулау және жарыстар үшін жылқы өсірудің, күтудің және оқытудың дұрыс жолын көрсету. Бұл еңбек 1685 жылы Оксфордта кітап сатушы Николас Кокс үшін жарық көрді. Бұл 98 беттік пайымдаудың көшірмелері Ұлыбритания кітапханасы мен АҚШ Конгресі кітапханасында сақталған. Лэнгбейн 16 және 17 ғасырлардағы ағылшын драмасының шатасқан әлемін түсінуге және анықтауға жасалған алғашқы тырастар кезінде белсенді болды. Ричард Роджерс пен Уильям Лей пьесалардың алғашқы каталогтарын 1656 жылы «Бейқам шопан қызы» басылымында, ал Эдвард Арчер 1656 жылы «Ескі заң» басылымында жариялады. Фрэнсис Киркман 1661 және 1671 жылдары екі толық тізім шығарды. Лэнгбейн Киркманның досы және сенімді адамы болды; шындығында, Лэнгбейнге қарсы басты айып – ол Киркманның авторлығын күдіксіз қабылдады. Лэнгбейннің «Ағылшын драмалық ақындары туралы есептері» кейінгі басылымдарда кеңейтілді. «Есеп» және «Жаңа каталог» 1711 жылы Бомонт пен Флетчердің пьесаларының басылымына енгізілді, бұл 1679 жылғы Бомонт пен Флетчердің екінші фолиосынан кейін бірінші болып табылды. Осының нәтижесінде 1711 жылы сегіз томдық басылым кейде «Лэнгбейн басылымы» деп аталады, бірақ Лэнгбейн Бомонт пен Флетчердің немесе басқалардың пьесаларын өңдемеген.