Кіріспе

Швед электроникалық компаниясы Tiger Telematics, немесе Tiger, сәтсіз айналған Gizmondo қолға ұсталатын ойын консолімен ең танымал швед электроникалық компаниясы болды.

Тарих

2000 жылы Карл Фрир Швецияда шағын электрондық құралдарды таратқан Eagle Eye Scandinavian компаниясын құрды. 2002 жылы компания Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы кілем сатушы Floor Décor компаниясымен бірікті. Бұл аяқталған соң Floor Décor компаниясының Майкл Каррендері компанияның бас қаржы директоры болды. Біріккен компания көп ұзамай өзін Tiger Telematics Inc. деп атады және жаңа "TIGR" таңбасын алды. Ол Ұлыбританиядағы ойын нарығында Sony және Nintendo компанияларымен бәсекелесуге тырысты және Фарнборо әуежайының жанындағы кеңсеге көшті. Фриер бұрынғы бизнес-сапарында танысқан Стефан Эриксон, Питер Уф және Йохан Энандер компанияға шақырылды.

Gizmondo-ның іске қосылуы

Gizmondo құрылғысы 2004 жылдың наурызында неміс CeBIT көрмесінде тұжырымдамалық өнім ретінде таныстырылды, сол кезде оның еуропалық еншілес компаниясы Gametrac Europe деп аталды, кейіннен Gizmondo Europe деп қайта аталды. Компания пайда табуға тіпті қол жеткізбегеніне қарамастан, әлдеқандай ысырапшылдыққа бой бергенімен танылды, тіпті Gizmondo-ны іске қосудан да басқа. Оның ішінде модельдер агенттігі ISIS-ті сатып алу және Лондонның Реджент-стриттегі дүкенді жылына 175 000 фунт стерлингке жалға алу да бар. Зардаптарға қарамастан, Tiger Telematics 2005 жылы 73,1 миллион долларлық инвестициялық капиталды қоса, қаржыландыруды жалғастырды және 24,7 миллион акция шығарды, ол 200 миллион доллардан астам кіріс әкелді. Бұған қоса, Park Lane қонақ үйінде және өз дүкенінде таныстыру шаралары өтті, шығындарға шектеу қойылған жоқ. Кешті Дэнни Миноуг пен Том Грин жүргізді, ал Стинг, Фаррелл, Буста Раймс және Джамирокуаи өнер көрсетті. Стингке өнер көрсету үшін 750 000 фунт төленгені хабарланды. Өнімді насихаттау мақсатында Эриксон 2005 жылы Gizmondo демеушілігімен Ferrari 360 Modena GTC-де Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысты, бірақ таңертең механикалық ақауларға байланысты жарыстан шықты. 2004 жылдың тамызында компания шведтік ойын әзірлеуші Indie Studios-ты сатып алғанын жариялады, ол бұл құрылғы үшін екі ойын жасауға келісім берген болатын.

Ұйымдасқан қылмыспен байланыстар

2005 жылдың қазан айында, Gizmondo Америкада шыққаннан кейін көп ұзамай, швед сары беттерінің газеті Стефан Эриксонды және тағы екі швед Gizmondo Europe басшысын "Uppsalamaffian" (Уппсала мафиясы) деп аталатын швед қылмыстық тобымен байланыстыратын мақала жариялады. Газет 6 ай ішінде 200 миллион долларлық шығынға қатысты тергеу жүргізді, оның ішінде кейін банкротқа ұшыраған компанияларға ірі сомада төлемдер жасалғанын көрсетті. Сонымен қатар, үштіктің бұрынғы қылмыстық істері анықталды, мысалы, Эриксонның 1993/94 жылдары жалған валюта айналымына қатысқаны және алаяқтық әрекеттері үшін 10 жылға бас бостандығынан айырылғаны, сондай-ақ Йохан Энандердің швед полициясымен іздеуде болғаны белгілі болды. Осы мәліметтерге байланысты Эриксон және басқалары лауазымынан кетті. Олардың бірі – Карл Фриер, директорлар кеңесінің төрағасы және директор, ол Эриксонмен бірге "Northern Lights Software Limited" компаниясына бірлесіп иелік етті. Бұрын Фриер Франция, Германия және Ұлыбританияда сәнді автокөліктер сатқан, олардың кейбіреулері ұрланғаны анықталды. Northern Lights компаниясына Gizmondo үшін эксклюзивті түрде әзірленген Formula One жарыс ойыны Chicane және қалалық бандалардың қақтығысын бейнелейтін Colors (бірінші тұлғадан ату ойыны) ойындарын жасау үшін 3,5 миллион доллар төленді. Бірақ бұл екі ойынды Gizmondo Europe өзі әзірлеген. Фриер бұл мәселеге қатысты тергеуді тоқтату үшін Gizmondo-ға ақшаны қайтарды. Gizmondo компаниясы Эриксонның өткені туралы ештеңе білмейтінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Gizmondo Games Factory Publishing компаниясына портативті құрылғыларға арналған он тоғыз ойын концепциясы үшін 4 миллион доллар төледі, оның ішінде пернетақтасы жоқ Typing Tutor ойыны да бар еді, ал Electronic Arts компаниясына SSX және FIFA ойындарын порттау үшін 5,9 миллион доллар жұмсады. 2005 жылдың наурыз айында АҚШ-тағы Tiger Telematics компаниясы Ұлыбритания қор нарығында тіркелген Warthog ойын әзірлеушісін 500 мың Tiger акциясы және 1,13 миллион доллар ақшаға сатып алды, жалпы құны 8,1 миллион долларды құрады. Сатуға Warthog-тың барлық операциялық еншілес компаниялары, сондай-ақ компанияның қарыздары, Warthog-тың бас директоры Эшли Холл, операциялық директоры Стивен Лоу және қаржы директоры Саймон Элмс кірді, олар Tiger компаниясының қызметкерлеріне айналды. Warthog командасының негізгі ойын баспагерлерімен және ойын франшизаларының иелерімен тығыз байланысы бар.

Банкроттық жағдай

2006 жылдың 23 қаңтарында Ұлыбританиядағы Gizmondo Europe (GE) банкроттық жариялады. Gizmondo банкротқа өтініш бермес бұрын жүздеген миллион доллар шығынға ұшырады: 2004 жылы Tiger Telematics 99,29 миллион долларлық залал, ал 2005 жылдың қаңтар және қыркүйек аралығында 210 миллион долларлық залал көрсетті, «Gizmondo-ны әзірлеуге кеткен шығындар мен қызметтері үшін берілген шектеулі акцияларға байланысты ақшалай емес шығындардың нәтижесінде». Яғни, компания ақша төлеудің орнына акциялармен сауда жасады. Одан кейін АҚШ және Ұлыбританиядағы Gizmondo сауда орындары жабылып, веб-сайты тоқтатылды. Gizmondo ойынды дамыту бөлімі де жұмысын тоқтатты. Компания сондай-ақ сот процесіне де қатысты. Швецияның Ogilvy Group, MTV Europe, Christian and Timbers (олардың кеңсесінің иесі), Handheld Gaming және Jordan Grand Prix компаниялары компанияға қарсы миллиондаған долларлық талап арыз берді. Gizmondo Ұлыбританияда HM Revenue and Customs мекемесіне тиесілі шамамен 25-30 миллион фунт стерлингтік қарыз бойынша да тергеуге алынды. 2006 жылдың ақпан айының басында Жоғарғы сот екі таратушыны тағайындады. David Rubin & Partners компания активтерін сатумен айналысатын болды, олардың Реджент-стриттегі көрме залындағы жиһазға дейін бағаланғандығы айтылды, ал Begbies Traynor Gizmondo ақшасының қайда жұмсалғанын анықтау үшін тексеру тапсырылды. Gizmondo-ның Фарнбородағы бас кеңсесіндегі 27 қызметкері мен Лондондағы дүкеніндегі бес қызметкері жұмыстан босатылды. Gizmondo-ның 2005 жылғы есептері жарияланбады, бірақ ішкі мәліметтер көрсеткендей, жылдың алғашқы тоғыз айында 1,4 миллион фунт стерлингке сатылым жасалған. Күнделікті шығын 500 000 фунт стерлингке тең болды. Директорлардың жалақысы тоғыз ай ішінде 6,6 миллион фунт стерлинг құрады. Автокөліктерді жалға алуға 2 миллион фунттан астам ақша жұмсалды. GameTrailers консольді барлық уақыттағы ең нашар консоль деп атады, себебі олардың пайымдауынша, ол Tiger компаниясын банкротқа дейін жеткізді.

Карл Фрир зияткерлік меншік активтерін сатып алады

2007 жылдың қарашасында Карл Фрир швед-американдық журналист Ханс Сандбергке берген сұхбатында Gizmondo өндірісін қайтадан бастауға ниетті екенін мәлімдеді. Бірақ жаңа жүйе іске қосылған жоқ. Алғашқы жоспар бойынша, құрылғы 2008 жылдың мамырында шығуы тиіс еді, алайда бұл мерзім тез арада 2008 жылдың қарашасына шегерілді. Сонымен қатар, құрылғыны іске қосуға жауапты жаңа компания – Карл Фрир мен оның швед серіктесі Микаэль Люнгман басқаратын Media Power туралы мәліметтер жарияланды. Дамыту жұмыстары кем дегенде қыркүйекке дейін жаңа кестеге сәйкес жүргізілді. 2008 жылдың желтоқсанына қарай консоль әлі де пайда болған жоқ, және Windows CE немесе Google Android платформасында жұмыс істейтін смартфон ретінде толыққанды қайта жасау туралы тағы бір хабарландыру жасалды. Осыдан кейін Media Power сайты жабылды, ал компанияның негізін қалаушы Микаэль Люнгман қамауға алынып, ірі алаяздық қылмысына кінәлі деп танылды.