Кіріспе
Американдық әлеуметтанушы және автор Гэри Алан Файн (11 мамыр 1950 жылы Нью-Йорк қаласында туған) – американдық әлеуметтанушы және автор.
Gary Alan Fine (born May 11, 1950, in New York City) is an American sociologist and author.
Өмір және мансап
Бернард Дэвид Файн мен Бернис Эстель Танцтың ұлы, Файн Манхэттенде өсіп, Хорас Манн мектебінде білім алды. Пенсильвания университетінде психология мамандығын оқыды (Фи Бета Каппа). 1972-1976 жылдары Гарвард университетінің аспирантурасында оқып, Гарвардтан әлеуметтік психология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Оның диссертациялық жетекшісі – шағын топтар теориясының көрнекті маманы Роберт Ф. Бейлс. 1976 жылы Миннесота университетінің социология кафедрасында доцент болып жұмыс істеді. Әр түрлі уақытта Индиана университетінде (1980), Чикаго университетінде (1985), Бремен университетінде (1986) және Исландия университетінде (1988) арнайы шақырылған профессор болып дәріс берді. 1988 жылы «With The Boys» атты кітабы үшін American Folklore Society’s Opie Award сыйлығын иеленді, бұл кітап Little League бейсбол командаларының этнографиялық зерттеуі болып табылады және балалар фольклоры мен мәдениеті саласындағы ең үздік ғылыми еңбек ретінде танылды. 1990 жылы Грузия университетінің Социология кафедрасының меңгерушісі болып тағайындалды және 1993 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін профессор ретінде қызметін жалғастырды. 1990 жылы Символикалық интеракционизмді зерттеу қоғамының президенті де болды. 1994-1995 жылдары Стенфорд университетімен байланысты Әдептану ғылымдарының дамыған зерттеулер орталығында ғылыми қызметкер болды. Джорджия университетінде жұмысын жалғастырды, бірақ 1997 жылдан бастап Иллинойс штатының Эванстон қаласындағы Солтүстік-Батыс университетінде жұмыс істеді, онда 2005 жылы Джон Эванс профессоры атанды. 2002 жылы Орта Батыс Әлеуметтану Қоғамының президенті, ал 2005 жылы Әлеуметтік Проблемаларды Зерттеу Қоғамының президенті болды. Ол Солтүстік-Батыс университетінде жұмысын жалғастырып, 2003 жылы Швецияның Уппсала университетіндегі Әлеуметтік ғылымдар бойынша Жоғары білім беру колледжінде ғылыми тағылымдамадан өтті. 2005 және 2006 жылдары Нью-Йорктегі Рассел Сейдж қорының қонақ ғалымы болды. Америка Әлеуметтік Психология Ассоциациясының ресми журналы – Social Psychology Quarterly журналының бұрынғы редакторы. Сьюзан Хирсиг Файнға үйленген және екі баласы бар.
Академиялық бағыт
Файн Dungeons & Dragons ойыншыларының және саңырауқұлақ аулаушыларының талдауларынан бастап орта мектеп саясатын талқылайтын жастар мен мейрамхана қызметкерлеріне дейінгі түрлі шағын топтардың этнографиясын жазған. Файн бұл әртүрлі топтар мен салалардың байланысты екенін айтады:
Оның қауесет туралы жұмысы қалалық аңыздарды түсінуге және қауесет таратуға маңызды үлес қосты. 2001 жылы ол Калифорния Дэвис университетінің профессоры Патрисия Тернермен бірге афроамерикандық қауымдағы қауесеттер және АҚШ-тағы ақ адамдардың қаралар туралы аңыздары туралы кітап жазды. Қазіргі уақытта ол 11 қыркүйекке жасалған шабуылдар мен терроризмге қатысты қауесеттерді зерттейді. Жақында жарияланған қолжазба Ұлттық метеорологиялық қызметтегі ғылыми еңбектің әлеуметтік өндірісі мен таралуы туралы мәселелерді қамтиды. Зерттеудің тағы бір саласы Торстейн Веблен, Бенедикт Арнольд, Фэтти Арбакл, Герман Мелвилл, Владимир Набоков, Уоррен Хардинг, Синклер Льюис және Генри Форд сияқты тұлғалардың күрделі тарихи және әлеуметтік беделіне қатысты. 2004 жылдың 4 тамызында, 2004 жылғы президенттік сайлауға бірнеше ай қалғанда, ол, әсіресе саяси блогерлер қауымдастығында Вашингтон Пост газетінде жарияланған «Ire to the Chief» деген мақаласымен шағын дау-дамағал тудырды. Ол президенттер Джордж Буш, Билл Клинтон және Ричард Никсонға деген жиі айтылатын жеккөрушілік олардың президенттік саясатынан гөрі жастық шағындағы мінез-құлқы мен іс-әрекеттерін көрсетеді деп мәлімдеді. Файн сонымен қатар Эрвинг Гоффманның еңбегін зерттеуде және символдық интеракционизм теориясында маңызды тұлға болып табылады. Ол Грегори В. Х. Смитпен бірге Гоффманның еңбегін және оның әлеуметтік ғылымдарға қосқан үлесін сынға алу мен талдаудың маңызды жинағын құрастырды. Кент Сэндстром және Дэн Мартинмен бірге ол «Символдар, өзіміз және әлеуметтік шындық: социология мен әлеуметтік психологияға символдық интеракционистік көзқарас» атты алдағы оқулықты жарыққа шығарды.
Ресторандар
1996 жылы жарық көрген "Kitchens: The Culture of Restaurant Work" кітабында мейрамханалардың мәдениетін талдаумен қатар, Файн өзін мейрамханалардың әуесқой сыншысы санайды. 2015 жылға дейін ол Нью-Йорк қаласында тұрғандағы мейрамханаларға жасаған сапарларын баяндайтын "Veal Cheeks" атты блогты жүргізіп келді. Оның өткір және сарказмға толы жазу стилі Эрик Шлозердің "Fast Food Nation" кітабына Reason журналы үшін жазған рецензиясында да байқалады.
Өнер
Фине өзінің жеке және академиялық қызығушылықтарын біріктірген тағы бір сала - өнер. "Күнделікті гений" атты кітабын, аутсайдер өнері туралы зерттеу барысында, ол осы өнер саласының көптеген белгілі тұлғаларымен және суретшілерімен жақсы танысты. Ол Генри Даргер, Билл Трейлор, Эдгар Толсон, Торнтон Диал, Лонни Холли, Мартин Рамирес, Сэм Дойл және Говард Финстер сияқты өзіндік (өз бетінше үйренген) суретшілердің еңбектерін зерттеді. Ол өзі де аутсайдер өнерінің құмар коллекционері. Кітапты зерттеу және Джорджияда тұрған кезінде ол қазіргі заманғы өнерге арналған Nexus орталығының мүшесі және Атлантадағы Жоғары өнер мұражайының кеңесінің мүшесі болды. Қазіргі таңда Чикагодағы Intuit: Интуитивтік және Аутсайдер өнері орталығы кеңесінің мүшесі болып табылады.
Саясат талқылауы
Gifted Tongues: High School Debate and Adolescent Culture зерттеуі барысында ол Миннесота штатындағы бірнеше орта мектеп саяси дебат командаларын қадағалап, бақылады. Кітап Америка Құрама Штаттарында кең таралғанымен, көбінесе түсініксіз және күрделі болып көрінетін бұл іс-әрекетті суреттейді. Кітапқа қосымшада айтылғандай, оның ұлы Тодд Дэвид Файн, Файн осы кітапты зерттеген кезде кішкентай шағында осы іс-әрекеттің бейнесін алғаш рет көрген. Осыдан шабыттанған Тодд жоғары сыныпта Адам Голдштейн мен Джули Башкинмен бірге ұлттық дебат чемпионатын – Чемпиондар турнирін және Эмори университетінің Баркли форумын жеңіп алды, бұл іс-әрекеттегі тағы бір маңызды чемпионат.
Шығармалары
(Ралф Росноумен бірге) Дүміл және әңгіме: Естілгеннің әлеуметтік психологиясы, Elsevier North Holland (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 1976. Ортақ қиял: Рөлдік ойындар әлеуметтік әлемдер ретінде, Чикаго университетінің баспасы (Чикаго, ИЛ), 1983. «Социологияны сөйлейді», Allyn and Bacon (Бостон, Массачусетс), 1985. «Ұлдармен бірге»: Кішкентай лига бейсболы және мектепке дейінгі жас мәдениеті, Чикаго университетінің баспасы (Чикаго, ИЛ), 1987. (Редактор) Мағыналы ойын, ойыншы мағына, Human Kinetics Publishers (Шампейн, ИЛ), 1987. (Кент Л. Сэндстроммен бірге) Балаларды білу: Кәмелетке толмағандармен қатысушы байқау, Sage (Newberry Park, Калифорния), 1988. (Редактор, Джон Джонсонмен және Харви А. Фарберманмен бірге) Әлеуметтік кескіндер: Интеракционистік перспективадан кіріспе оқулары, JAI Press (Гринвич, Коннектикут), 1992. Аңыз жасау: Қазіргі заманғы аңыздардағы секс және ақша, Теннесси университетінің баспасы (Ноксвилл, Теннесси), 1992. (Редактор, Карен Кук және Джеймс С. Хауспен бірге) Әлеуметтік психологияға әлеуметтік көзқарас, Allyn and Bacon (Бостон, Массачусетс), 1994. (Редактор) «Чикаго мектебінің екінші толқыны?» : Соғыстан кейінгі американдық әлеуметтанудың дамуы, Чикаго университеті (Чикаго, ИЛ), 1995. Ас үйлер: Ресторан жұмысының мәдениеті, Калифорния университеті (Беркли, Калифорния), 1996. Морель әңгімелері: Саңырауқұлақтар мәдениеті, Гарвард университетінің баспасы (Кембридж, Массачусетс), 1998. (Редактор, Грегори В. Х. Смитпен бірге) Эрвинг Гоффман, Sage (Тузанд Оукс, Калифорния), 2000. Қиын бедел: Зұлым, жарамсыз және даулы тұлғалар туралы ұжымдық естеліктер, Чикаго университетінің баспасы (Чикаго, ИЛ), 2001. Дарынды тілдер: Жоғары мектептегі дебаттар және жасөспірімдер мәдениеті, Принстон университетінің баспасы (Принстон, Нью-Джерси), 2001. (Патриция А. Тернермен бірге) Түс сызығындағы сыбыстар: Америкадағы аңыздар мен нәсіл, Калифорния университеті (Беркли, Калифорния), 2001. (Дэниел Д. Мартин және Кент Л. Сандстроммен бірге) Символдар, өзіңіз және әлеуметтік өмір: Символдық өзара әрекеттесу тәсілі, Roxbury (Лос-Анджелес, Калифорния), 2002. (Дэвид Шульманмен бірге) «Социологияны сөйлейді», Бесінші басылым, Allyn and Bacon (Бостон, Массачусетс), 2003. Күнделікті гений: Өзінен үйренген өнер және шынайылық мәдениеті, Чикаго университетінің баспасы (Чикаго, ИЛ), 2004. (Кент Сандстром және Дэниел Д. Мартинмен бірге) Символдар, өзіңіз және әлеуметтік өмір: Символдық интеракционистік тәсіл социология мен әлеуметтік психологияға, Roxbury (Лос-Анджелес, Калифорния), басылымға дайындалуда. Ойыншылар мен қозғалыстар: Шахмат қалай қоғам мен мәдениет құрайды, Чикаго университетінің баспасы (Чикаго, ИЛ), 2015. «Сөйлейтін өнер»: Практика мәдениеті және МӘС біліміндегі мәдениеттің практикасы, Чикаго университетінің баспасы (Чикаго, ИЛ), 2018.