Кіріспе

Аргентинаның Жоғарғы соты (іспан тілінде), ресми түрде Аргентинаның Жоғарғы Әділет соты (іспан тілінде, CSJN) – Аргентина Республикасының ең жоғары сот органы. Ол 1863 жылдың 15 қаңтарында ашылды. Дегенмен, 20 ғасырдың көп бөлігінде Сот және Аргентинаның сот жүйесінің көп бөлігі атқару билігінен тәуелсіздікке ие болған жоқ. Сот 2003 жылы 222/03 жарлығымен реформаланды. Жоғарғы Сот соңғы инстанция ретінде жұмыс істейді. Оның үкімдеріне шағымдануға болмайды. Сондай-ақ, ол конституцияны түсіндіруге қатысты мәселелерді шешеді (мысалы, егер ол конституцияға қайшы деп тапса, Конгресс қабылдаған заңды жойып жіберуі мүмкін). Жоғарғы Сот мүшелерін Президент Сенаттың кем дегенде үштен екі бөлігінің келісімімен, осы мақсатта шақырылған отырыста тағайындайды және оларды тек Депутаттар Палатасы бастап, Сенат жүргізетін, заңсыз мінез-құлық негізіндегі импичмент процесі – "саяси сот" (juicio político) арқылы ғана қызметтен шеттетуге болады.

Бас кеңсесі

Аргентинаның Жоғарғы соты Буэнос-Айрестің Сан-Николас ауданындағы Palacio de Justicia ғимаратында орналасқан (ғимараттың орналасқан жеріне байланысты айналасындағы аумақ "Трибунальдер" деп белгілі). Ғимаратты француз сәулетшісі Норберт Майлларт 1906 жылы жобалаған, ал алғашқы ашылуы 1910 жылы болған. Логистикалық және эстетикалық жұмыстар 1942 жылға дейін жалғасты, және оның ең танымал ескерткіштері Рохелио Еруртияның "Әділет" және Луис Перлоттидің "Хосе де Сан Мартин" ескерткіштері болып табылады.

Тарих

2000 жылға дейін соттың көп жағдайда атқару билігінен тәуелсіздігі болмады. Оның бірнеше судьялары әкімшіліктің мүдделеріне қатысты дауыс беруде үнемі келісетін "автоматты көпшілік" құруға айыпталды. Авторлар жаңа саяси көпшілік сайын соттың құрамы өзгеретін "қызметке орналастыру" жүйесін атап көрсетті. Жоғарғы сот "құрамының тұрақсыздығымен" және шешімдерінің дәйділігімен сипатталды. 2006 жылдың 9 қарашасында сенатор Кристина Фернандес де Киршнер (президенттің әйелі) судьялар санын тоғызға дейін арттырған 24774 заңын жою туралы заң жобасын ұсынды, мақсаты бастапқы бес судьяға оралу еді. Сот мүшелерінің көпшілігі бұл жобаны қолдады.

Бағалау

Киршнер әкімшілігінің алғашқы жылдарында Жоғарғы Сот жаңартылды, бұл қадам позитивті деп жарияланды және қазіргі таңдағыда мойындалды, сот саласына көбірек тәуелсіздік әкелді және идеологиялық қиылық мәселелерін шешуге бағытталды. 2004 жылдың ортасына дейін барлық судьялар ер адамдар болды. Олардың көпшілігі діншіл католиктер болғандықтан консервативті саналды. Керісінше, ең соңғы тағайындалған екі судья (Елена Хайтон және Кармен Аргибай) әйелдер; Аргибай, бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибуналының ad litem судьясы және Халықаралық Әйел судьялар қауымдастығының бұрынғы президенті, өзін феминист және атеист деп жариялайды, сондай-ақ Аргентинадағы абортты заңдастыруды қолдайды. Эухенио Заффарони (жария түрде ұсыну арқылы тағайындалған алғашқы судья) саяси орталық-солшыл, кепілдік беретін әділ судья және сындық криминология ғылымының маманы ретінде қарастырылады.