Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі сот органы

Privy Council (JCPC) Сот комитеті – Корольдік тәуелділіктер, Британдық теңізден тыс аумақтар, кейбір Достастық елдері және Біріккен Корольдіктегі бірнеше мекемелер үшін ең жоғарғы апелляциялық сот. 1833 жылғы 14 тамызда бұрын Кеңестегі корольдың қарауындағы шағымдарды қарау үшін құрылған, бұрынғы Тайлық Кеңес Ұлыбританияның өзінен басқа бүкіл Британ империясы үшін соңғы сот ретінде әрекет еткен. Формальды түрде Ұлыбританияның Құрметті құпия кеңесінің құқықтық комитеті болып табылатын Сот комитеті, Құпия кеңесші болып табылатын аға судьялардан тұрады; олар негізінен Ұлыбританияның Жоғарғы сотының судьялары және Ұлттар Достастығының аға судьялары. Көбінесе "Құпия Кеңес" деп аталса да, Сот комитеті – Кеңестің құрамдас бөлігі ғана. Достастық елдерінде апелляциялар формальды түрде "Кеңестегі Ұлы Патшаға" (яғни британ монархының жеке кеңесшілерінің ресми кеңесі бойынша) жолданады, ол кейіннен істі "кеңес алу" үшін Сот комитетіне жібереді, ал Достастықтағы республикаларда, JCPC-ні соңғы апелляциялық сот ретінде сақтайтын елдерде апелляциялар тікелей Сот комитетіне жолданады. Нақты бір істі қараған судьялар алқасы (әдетте бес судьядан тұрады) "Борд" деп аталады. Дәстүр бойынша, Бордтың баяндамасы Патша тарапынан Кеңес шешімі ретінде қабылданады.

Тарих

Құпия кеңестің сот комитетінің бастауы curia regis, яғни патшалық кеңеске салады. Теория бойынша, патша әділеттің бастау көзі еді, және оның соттарынан туындаған зардаптарды жою туралы петициялар оған бағытталған. Бұл билікті Англиядағы Парламент (curia regis-тен пайда болған) біртіндеп қабылдады, бірақ Кеңестегі Король (ол да curia regis-тен пайда болған) патшаның ағылшын емес иеліктерінен, мысалы, Ла-Манш аралдарынан және кейіннен Англияның колонияларынан келіп түскен петицияларды қарау құзыретын сақтап қалды. Құпия кеңестің апелляциялық комитеті – колониялық заңдардың конституциялық тұрғыдан заңдылығына қатысты мәселелерді көтерген Америка колонияларынан қараған істердің қатарында сот қарауының құзыретын жүзеге асырған ең алғашқы сот органдарының бірі болды. XIX ғасырдың басында Британ империясының өсуі, ол Құпия кеңестің апелляциялық құзыретын едәуір кеңейтті (Америка колонияларынан келіп түскен апелляциялардың жоғалғанына қарамастан), қолданыстағы тәртіпке үлкен күш түсірді. Cinque Ports Адмиралтействолық сотынан келіп түскен апелляциялық шағымдар. Сыйлық соттарынан келіп түскен шағымдар. Корольдік ветеринариялық хирургтар колледжінің тәртіптік комитетінен келіп түскен шағымдар. 1975 жылғы Төменгі палата депутаттарының мәртебесінен айырылу туралы заң бойынша даулар. Бұдан өзге, үкімет (Патша арқылы) кез келген мәселені 1833 жылғы Сот комитеті туралы заңтың 4-бабына сәйкес "қарау және есеп беру" үшін комитетке жіберуге құқылы. Құпия кеңестің сот комитеті Англия шіркеуі үшін соңғы апелляциялық сот болып табылады. Ол Кентербери аркалық сотынан және Йорк канцлерлік сотынан келіп түскен шағымдарды қабылдайды, бірақ дін, рәсім немесе ғұрып мәселелері бойынша шағымдар Ерекше істер сотына жіберіледі. 1840 жылғы Шіркеу тәртібі туралы заң мен 1876 жылғы Апелляциялық сот құзыреті туралы заңға сәйкес Англия шіркеуінің барлық архиепископтары мен епископтары Сот комитетінің мүшелері болуға құқылы болды. 2005 жылғы Конституциялық реформа туралы заң күшіне енгенге дейін Құпия кеңес өкілеттік беру мәселелері бойынша соңғы шешімді қабылдайтын сот болып табылды. 2009 жылдың 1 қазанында бұл құзыреттілік Ұлыбританияның жаңа Жоғарғы сотына берілді.

Британдық ішкі соттардағы Тайлық кеңес шешімдерінің билігі

Сот комитетінің шешімдері, жалпы алғанда, Ұлыбританиядағы соттар үшін міндетті емес, тек қана ықпалды болып табылады, бірақ Сот комитетіне шағымдану құқығы сақталған барлық басқа да Достастық елдерінің соттары үшін міндетті. Егер Ұлыбритания Жоғарғы Сотының, Лордтар Палатасының немесе Апелляциялық Сотының заң күші бар прецеденті, ағылшын құқығы бойынша Сот комитетінің шешімімен қайшылық тудырса, ағылшын соттары Сот комитетінің шешімінен гөрі, ұлттық шешімді орындауға міндетті, бірақ егер Сот комитеті өз шешімінде ұлттық сотқа жаңа шешімін орындауды тікелей тапсырған болса, бұл талап орындалмайды. Дегенмен, Сот комитеті мен Жоғарғы Соттың құрамындағы мүшелердің көптеген ортақтығын ескере отырып, Сот комитетінің шешімдері өте сенімді және көбінесе оларға сүйенушілік танытылады.

Процедура

Таза кеңестің сот комитетіне келіп түсетін шағымдардың көпшілігі ресми түрде "Кеңестегі Ұлы патшаға" жолданады. Брунейден келіп түсетін шағымдар ресми түрде Сұлтан мен Ян ди Пертуанға, ал Ұлттар Достастығы құрамындағы республикалардан келіп түсетін шағымдар тікелей Сот комитетіне беріледі. Шағымдар көбінесе жергілікті апелляциялық соттың рұқсатымен қарастырылады, алайда Сот комитеті шағым беруге рұқсат беру бойынша өз дискрециялық құқығын сақтайды. Шағымды тыңдағаннан кейін, істі қараған судьялар алқасы ("Борд" деп аталады) өз шешімін жазбаша түрде жасайды. Ұлы патшаның кеңесіне келіп түсетін шағымдар бойынша Борд өз шешімін Патшаға қарауы үшін ұсыныс ретінде береді. Дәстүр бойынша, Патша бұл ұсынысты қабылдайды және оны Кеңес бұйрығы арқылы іске асырады. Тарихи тұрғыдан Сот комитеті тек бірауыздан баяндама бере алатын, бірақ 1966 жылғы Сот комитеті (Қарсы пікірлер) бұйрығынан бастап, қарсы пікірлерге де рұқсат берілді. Сот комитеті өзінің бұрынғы шешімдерімен міндетті емес, бірақ егер бұрынғы шешімдерін орындау әділетсіз немесе қоғамдық мүдделерге қайшы келсе, ерекше жағдайларда олардан бас тартуға құқылы.

Австралия

1901 жылы Австралия Конституциясы Австралияның жаңа федералды Жоғарғы сотынан Тәуелсіздік кеңесіне конституциялық мәселелер бойынша апелляцияларды шектеді, Жоғарғы Соттың өзара мәселелер бойынша рұқсатынсыз мұндай апелляцияларға тыйым салды. Конституцияға қайшы емес мәселелер бойынша шағымдануға тыйым салынбады, бірақ Австралияның федералды Парламенті оларды шектеу үшін заң шығару құқығына ие болды. 1968 жылғы «Тәуелсіздік кеңесі (апелляцияларды шектеу) туралы» заңмен федералды соттардан (аумақтық жоғарғы соттарды қоса) шағымдану құқығы жойылды. 1901 жылға дейінгі отарлық соттардың шешімдеріне шағымдану құқығын жалғастырған штаттық соттардан шағымдар да сол күйінде сақталды, бірақ Ұлыбритания мен Австралия парламенттерінің екеуі де барлық штат үкіметтерінің өтініші бойынша қабылдаған 1986 жылғы Австралия заңымен олар да жойылды. Австралия Конституциясы Австралияның Жоғарғы сотына өзара мәселелер бойынша Тәуелсіздік кеңесіне шағымдануға рұқсат беру ережесін сақтап тұрады. Алайда, мұндай рұқсат 1912 жылы бір рет берілген, және Жоғарғы Сот оны қайта бермейтінін мәлімдеді, себебі осы құзыреттілік «ұзақ бұрын тозығып кеткен» және ол қолданыстан шыққан.

Карибтер қауымдастығы

Карибтік қоғамдастығының елдері 2001 жылы Кариб теңіздерінің сот төрелігіне (CCJ) қолдау көрсету үшін Құпия кеңеске шағымдану құқығын жою туралы дауыс берді. Кейбір мүше елдер арасындағы және сондай-ақ Таза кеңестің сот комитеті бірнеше рет соттың ашылу күнін кейінге қалдырды. 2005 жылдан бастап Барбадос Ұлыбританияның Кеңесі алдындағы шағымдану процесін CCJ-мен алмастырды, ол сол кезде іске қосылды. Гуана Кооперативтік Республикасы да жергілікті заңнаманы қабылдап, CCJ-ге өзінің егемендік сотының соңғы апелляциялық жүйесіне билік етуге мүмкіндік берді. Белиз 2010 жылдың 1 маусымында CCJ апелляциялық төрелігіне қосылды. Қазіргі уақытта CARICOM-ның басқа да бірнеше мемлекеті жақын арада Соттық комитетке шағымдануды тоқтатуға дайын. Ямайка үкіметі парламенттегі оппозицияның қолдауысыз Сот комитетіне шағымдарды жоюға тырысты, бірақ ол Жамайкадағы оппозицияны айналып өту үшін қолданылған процедура дұрыс емес және конституциялық емес деп шешті. Тағы бір әрекет те жасалмақ. Кариб теңізіндегі үкіметтер сайлаушылар тарапынан бұрынғы шешімдерді жоюдың жолдарын табу үшін қысымға ұшырайды. Мысалы, Pratt v A G (Ямайка, 1993), R v Hughes (Сент-Люсия, 2002), Fox v R (Сент-Китс және Невис, 2002), Reyes v R (2002, Белиз), Boyce v R (Барбадос, 2004) және Matthew v S (Тринидад және Тобаго, 2004), олардың барлығы Кариб теңізіндегі өлім жазасына қатысты Құпия кеңесінің шешімдері. Ұлыбританияның Жоғарғы сотының президенті, Уорт Матраверс лорд Филипс Кариб теңізі мен басқа да одақтастық елдерінің британдық JCPC-ге арқа сүйеуіне наразылығын білдірді. Бір сұхбатта Лорд Филипс Financial Times басылымының мәліметінше, идеалдық әлемде "одақтастық елдер, соның ішінде Кариб бассейніндегілер, Құпия кеңесін пайдалануын тоқтатып, оның орнына өздерінің соңғы апелляциялық соттарын құруы керек". 2006 жылдың 18 желтоқсанында Сот комитеті 170 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет Лондоннан тыс жерге барып, Багам аралдарында бес күндік отырыс өткізді. Лордтар Бингем, Браун, Карсвелл және Скотт және Ричмондтың бароншасы Хейл Багама аралдарына Багама апелляциялық сотының президенті Джоан Сойердің шақыруымен арнайы отырысқа барды; Комитет екінші отырыс үшін 2007 жылдың желтоқсанында Багама аралдарына оралды. Соңғы жағдайда Лордтар Хоуп, Роджер, Уокер және Манс, сондай-ақ сэр Кристофер Роуз бірнеше істі тыңдады. Отырыс соңында Лорд Хоуп Комитет Багам аралдарында отырыс өткізу мүмкін екендігін айтты, ал Комитет 2009 жылы Багам аралдарында қайтадан отырыс өткізді. 2018 жылғы Антигуан конституциялық референдумында JCPC-ні CCJ-мен ауыстыру ұсынысы 52,04% көпшілікпен қабылданбады. 2023 жылдың 28 ақпанында Сент-Люсия парламенті Сент-Люсия Конституциясын өзгерту туралы 2023 заң жобасын мақұлдады, ол JCPC-ді CCJ-мен алмастыратын болады. Сент-Люсияның CCJ-ге қосылуына қарсы тыйым салу 2023 жылдың 3 наурызында Сент-Люсияның Жоғары сотында Шығыс Карибтік Жоғарғы Сотында заң жобасына қарсы берілді және қазіргі уақытта күтілуде.

Шри-Ланка (Сейлон)

Шри-Ланка, бұрынғы Цейлон, 1971 жылғы 15 қарашада күшіне енген 1971 жылғы Апелляциялық сот заңы арқылы Тайлық кеңесіне апелляция жасауды жойды. Бұрын Тайлық кеңесі Ибралеббе мен Королева ісінде, 1948 жылы ел тәуелсіздік алғаннан кейін де Цейлон үшін ең жоғарғы апелляциялық сот болып қалатынын шешкен болатын.

Гамбия

Гамбия 1964 жылғы Гамбия Тәуелсіздік заңы бойынша, Гамбия 1970 жылы сәуірде сэр Дауда Джавара басшылығымен Ұлттар Достастығында республика болғаннан кейін де, Тайлық Кеңесінің Сот комитетіне шағымдану құқығын сақтап қалды. 1994 жылдан 1998 жылға дейін шағымдар Тайлық Кеңесінің Сот комитетіне (ТКSC) беріліп тұрды, содан кейін Гамбияның сол кездегі диктаторы және президенті Яхья Джамме 1997 жылғы Гамбия Конституциясына сәйкес Гамбия сот жүйесін қайта құруға шешім қабылдады, осылайша ТКSC-ні Гамбия Жоғарғы Сотымен алмастырды. Гамбиядан ТКSC-ге жіберілген соңғы іс – West Coast Air Limited v. Gambia Civil Aviation Authority және басқалар UKPC 39 (1998 жылғы 15 қыркүйек).

Гренада

Гренадалықтардың Тайлық кеңесіне (Privy Council) шағымдары 1979 жылдан 1991 жылға дейін уақытша тоқтатылды, бұл премьер-министр Морис Бишопты билікке әкелген Гренада революциясының салдарынан болды. Осы мақсатта 84-Халық заңы қабылданды. 1985 жылы «Митчелл против Бас прокуратурасы» (Mitchell v DPP) ісі Гренаданың Тайлық кеңесіне шағымдарды бір жақты түрде тоқтату құқығын растады. 1991 жылы Гренада JCPC-нің құзыреттілігін қайта орнатты. 2016 жылы Гренаданың конституциялық референдумында Гренададан JCPC-ге шағымдарды тоқтату және JCPC-ні Кариб теңізінің Әділет сотымен (Caribbean Court of Justice) алмастыру туралы ұсыныс қарастырылды. Бұл ұсыныс 56,73% дауыспен қабылданбады, яғни JCPC Гренаданың жоғарғы соты болып қала береді. 2018 жылғы Гренаданың конституциялық референдумында да JCPC-ге шағымдарды тоқтату 55,2% дауыспен қабылданбады.

Гуана

Гайана Премьер-министр Форбс Бернхэмнің үкіметі 1970 жылғы "Жеке кеңес комитетінен (шағымдарды тоқтату) туралы" заң мен 1973 жылғы Конституцияға (өзгерістер енгізу) заң қабылдағанға дейін, Таза кеңеске шағымдану құқығын сақтап келді.

Гонконг

Гонконгтың сот жүйесі 1997 жылғы 1 шілдеде Ұлыбританиядан Қытайға егемендік берілгеннен кейін өзгерді, Ақырғы апелляциялық сот Арнайы әкімшілік аймақтың (ААА) ең жоғары сот органы ретінде қызмет етеді және (Негізгі заңның 158-бабына сәйкес, ААА конституциялық құралы) соңғы түсіндіру өкілеттігі Гонконгтың Ақырғы апелляциялық сотына емес, Қытайдың Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетіне берілген. 1997 жылғы 1 шілдеге дейін Гонконг апелляциялық шағымдары бойынша Тайлық кеңесінің (Privy Council) шешімдері Гонконг соттары үшін міндетті болып қалады. Бұл Заңның 8-бабында бекітілген құқықтық жүйедегі үзіліссіздік принципіне сәйкес келеді. Тайлық кеңесінің Гонконгқа қатысты емес шағымдар бойынша шешімдері тек ұсыныс ретінде қарастырылады. Мұндай шешімдер 1997 жылғы 1 шілдеге дейін Гонконг соттары үшін прецеденттер бойынша міндетті болған жоқ және бүгінде де міндетті емес. 1997 жылғы 1 шілдеге дейінгі Лордтар палатасының шешімдері де осыған ұқсас жағдайда. Гонконг соттарының шетелдік сот практикасынан, әсіресе басқа жалпы құқық жүйесіндегі соңғы апелляциялық соттардан көмек алуы ерекше маңызды. Бұл туралы Заңның 84-бабында айтылған. Негізгі заңның 158-бабына сәйкес, Негізгі заңды түпкілікті түсіндіру өкілеттігі Гонконгтың Ақырғы апелляциялық сотына емес, Қытайдың Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетіне тиесілі, ол Тайлық кеңесінің сот комитетінен айырмалы, соңғы инстанциядағы тәуелсіз және бейтарап сот емес, саяси орган болып табылады.

Үндістан

Үндістан Доминионы құрылғаннан кейін Үндістанның Федералды сотынан Ұлыбританияның Төрелік кеңесіне шағымдану құқығы сақталды. 1950 жылғы қаңтарда Федералды сот Үндістанның Жоғарғы сотымен алмастырылғаннан кейін, 1949 жылғы Төрелік кеңесінің сот құзыретін жою туралы заң күшіне енді, соның нәтижесінде Төрелік кеңесінің Сот комитетіне шағымдану құқығы жойылды.

Ирландия еркін мемлекеті

Таза кеңеске шағымдану құқығы 1933 жылы Ирландия еркін мемлекетінің Оирехтас актісімен жойылғанға дейін Ирландия еркін мемлекетінің Конституциясында қарастырылған. Мур Ирландия еркін мемлекетінің Бас прокурорына қарсы сотта Оирехтстің Таза кеңеске шағымдарды жою құқығы 1921 жылғы Англо-ирланд шартының бұзылуы ретінде қарастырылды. Англия мен Уэльстің сол кездегі Бас прокуроры (Сэр Томас Инскип) Ирландия еркін мемлекетінің сол кездегі Бас прокурорын (Коннор Магуайр) Ирландия еркін мемлекетінің Таза кеңеске шағымдануды жоюға құқығы жоқ екені туралы ескерткен. 2016 жылғы жалпы сайлау реформалар Сенатта соңғы дауысқа ұсынылғанға дейін жарияланды. Өзгерістерге қарсы болған Ямайканың Еңбек партиясы сайлауда жеңіске жетіп, бұл мәселе бойынша референдум өткізуге уәде берді.

Малайзия

Малайзия 1978 жылы қылмыстық және конституциялық мәселелер бойынша, ал 1984 жылы азаматтық мәселелер бойынша Тайлық кеңесіне (Privy Council) шағымдану құқығын жойды.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландия өз құқықтық жүйесінен Тайлық Кеңеске шағымдарды алып тастаған түпкілікті доминион болды. Жаңа Зеландияда Тайлық Кеңеске шағымдануды жою туралы ұсыныстар алғаш рет 1980 жылдардың басында көтерілді. 1985 жылы Лорд Брайтман «Архер против Катлер» (1980) ісінде Жаңа Зеландия шешімін прецедент ретінде қабылдау мүмкіндігін қарастырғанда, Тайлық Кеңес жергілікті шешімдерге құрметпен қарағанын атап өтті, ол былай деді: «Егер «Архер против Катлер» ісі Жаңа Зеландияға тән мәселелерге негізделген шешім ретінде қарастырылса, Лордтар заңның өз түсіндіруін қабылдауды дұрыс деп санамайды, осылайша Жаңа Зеландияның Жоғары Соты мен Апелляциялық Сотының жергілікті маңызы бар мәселе бойынша бірауыздан қабылдаған қорытындыларына қайшы келеді. Алайда, егер «Архер против Катлер» ісінің қағидасы, егер ол дұрыс болса, жалпы құқыққа негізделген барлық юрисдикцияларда қолданылуға тиіс деп есептелсе, өйткені ол жергілікті жағдайларға байланысты емес, онда Лордтар Жаңа Зеландия соттарының бірауыздан қабылдаған пікірін міндетті түрде шешуші деп қарастыра алмайды». 2003 жылдың қазанында Жаңа Зеландияның Апелляциялық Соты қараған барлық істер бойынша Жаңа Зеландия заңнамасы 2003 жылдың соңынан бастап Тайлық Кеңеске шағымдануды жою мақсатында өзгертілді. Ескі жүйе Жаңа Зеландияның Жоғарғы Сотымен алмастырылды. 2008 жылы премьер-министр Джон Кей Жоғарғы Сотты тарату және Тайлық Кеңеске оралу мүмкіндігін жоққа шығарды. Дегенмен, Тайлық Кеңесінің Сот комитеті Жаңа Зеландиядан түскен соңғы шағым бойынша шешімді 2015 жылдың 3 наурызында ғана шығарды.

Пәкістан

Пакистан Доминионы 1950 жылғы «Приви кеңесінің (өкілеттілікті жою) заңы» қабылданғанға дейін Пакистанның Федералды сотынан Приви кеңесіне шағымдану құқығын сақтап келді. Пакистанның Федералды соты 1956 жылға дейін, Пакистанның Жоғарғы соты құрылғанға дейін ең жоғарғы сот болып табылды.

Родезия

1965 жылғы Родезия Конституциясы тәуелсіздік туралы бір жақты жариялау нәтижесінде күшіне енгеніне қарамастан, халықаралық құқық бойынша Родезия 1980 жылғы сәуірде Зимбабве тәуелсіздік алғанға дейін британдық колониясы болып саналғандықтан, шағымдар Тайлық кеңесінде 1969 жылға дейін қарастырыла берді.

Сингапур

Сингапур 1989 жылы өлім жазасына қатысты істерден басқа, барлық жағдайларда, сондай-ақ тараптар мұндай шағымдану құқығына келіскен азаматтық істерде, Құпия Кеңеске шағымдануды жойды. Қалған шағымдар 1994 жылдың сәуірінде алынып тасталды. Сингапурдағы Құпия Кеңес өлім жазасына қатысты шағымдануға рұқсат берген маңызды істердің бірі – 1972 жылдың 22-23 сәуірінде Пулау Убинде болған кісі өлтіру ісі. Бұл істе, 19 жастағы Мохамед Ясин бин Хусейн 58 жастағы Пун Сай Имм атты әйелді зорлап өлтіргені үшін Жоғарғы соттан өлім жазасына кесілді, ал оның 25 жастағы серігі Харун бин Рипин қарт әйелдің үйін тонау үшін барды (Ясинмен бірге кісі өлтіруге сотталған Харунның орнына 12 жылға бас бостандығынан айырылып, түнде тонау қылмысы үшін 12 соққы таяқ салды). Құпия Кеңес Ясиннің Пун Сай Иммне зорлап, қабырғасын сындырған кезде өлімге немесе дене жарақатына келтіру ниеті болғанын көрсететін ешқандай дәлел жоқ деп тапты. Осыған байланысты, ол қасақана емес, немесе салқындау әрекет жасады деп танылып, екі жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл шағымнан кейін Ясин зорлау айыбымен қайтадан сотқа тартылып, құрбанды зорлауға талпынғаны үшін тағы сегіз жылға түрмеге жабылды. Құпия Кеңесте қарастырылған тағы бір маңызды іс – 1978 жылы екі саудагер, Фун Ах Лёнг пен оның анасы Ху Юэн Кэнгті өлтіргені үшін өлім жазасына кесілген Хау Туа Таудың ісі. Шағымы қабылданбағаннан кейін Хауға Құпия Кеңеске үкімі мен айыбына қатысты шағымдануға арнайы рұқсат берілді, бірақ оның шағымы қабылданбады. Құпия Кеңес сотқа айыпталушыға қарсы істі ұсынуға рұқсат етіледі, егер айыпталушыға қарсы айыптауды растайтын жеткілікті дәлелдер болса және айыпталушының жауап беруіне мүмкіндік туса деген маңызды шешім шығарды. Соңғы шағымы қабылданбағаннан кейін Хау 1982 жылы саудагерлерді өлтіргені үшін дарға асылды.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африка 1950 жылы «Жеке кеңес апелляциялары туралы актінің» 1950 жылғы шарттарына сәйкес, Оңтүстік Африканың сол кездегі Жоғарғы Сотының апелляциялық бөлімінен Жеке кеңеске шағымдану құқығын жойды.