Кіріспе
Санскрит тіліндегі «шабда» термині лингвистикалық орындалу мағынасындағы тілдік айтылымды білдіреді. «Шабда» сөзі санскритте «сөз дыбысы» деген мағынаны да білдіреді. Санскрит грамматикасында бұл термин тілдік орындалу ретіндегі айтылымды көрсетеді.
Shabda (, ), is the Sanskrit word for "speech sound". In Sanskrit grammar, the term refers to an utterance in the sense of linguistic performance.
Тарих
Классикалық үнді тіл философиясында грамматик Катяяна шабда ("сөз") мәңгілік (нитя) екенін, арта ("мағына") сияқты, және олардың өзара байланыста екенін айтты. Патанджалидың пікірінше, шабданың тұрақты аспектісі – шфота ("мағына"), ал дхвани ("дыбыс, акустика") шабдаға қатысты уақытша. Ом немесе Аум – индуизм, буддизм, джайнизм және сикхизм діндерінің қасиетті дыбысы. Ол жеке адам ішіндегі алғашқы резонанстық дірілдеу дыбысы болып саналады. Сонымен қатар, ол жалпы алғанда екілік емес ғаламды білдіреді. Буддизмде Ом – бастима және ақ жарықты көрсетеді. Бхартрихари, керісінше, шабда адвайта позициясын ұстана отырып, шабданы бөлінбес деп санады және таным мен тілдік іс-әрекет ұғымдарын біріктірді, бұл соңында Брахманмен толықтай сәйкес келеді. Бхартрихари екі бірліктерді мойындады, олардың екеуін де шабда деп атауға болады. Бір бірлік – бұл артикуляцияланған дыбыстардың түпкілікті себебі, ал екінші бірлік – мағынаны жеткізу үшін қолданылатын функционалдық мүмкіндік. Бхартрихари осылайша логиктердің онтологиялық және тілдік арасындағы айырмашылығын жобады. Оның тілдік іс-әрекетті және жаратылыстың өзін анықтайтын шабда брахман тұжырымы гректердің логос тұжырымымен қатар жүреді. Орта ғасырлық Үндістандағы тіл философиясы "натуралистердің" Мимамса мектебімен, атап айтқанда Кумарила қорғаған, шабданың нақты фонетикалық айтылымды білдіретіні және Мандана Мишра қорғаған Спота мектебімен, шфота мен шабданы мистикалық "бөлінбес сөз тұтастығы" ретінде қарастыратыны туралы дау-жанжалмен үстемдік құрды.
Индуизм
Шабда (शब्द) – сөзге, өткен немесе қазіргі сенімді сарапшылардың куәлігіне, әсіресе шрути мен Ведаларға сүйенуді білдіреді. Хириянна Сабда прамананы сенімді сарапшының куәлігі ретінде түсіндіреді. Индуизмнің эпистемологиялық тұрғыдан дұрыс деп санайтын мектептері, адамның көптеген фактілерді білуі қажет екенін, ал шектеулі уақыт пен энергиясымен ол осы фактілер мен шындықтардың тек бір бөлігін ғана тікелей үйрене алады деп есептейді. Сондықтан ол білімді жылдам алу және бөлісу үшін, сондай-ақ бір-бірінің өмірін жақсарту үшін ата-анасына, отбасына, достарына, ұстаздарына, ата-бабаларына және қоғамдағы туысқандарына сенеді. Осындай білім алу жолы ауызша немесе жазбаша болуы мүмкін, бірақ бәрі де шабда (сөздер) арқылы жүзеге асырылады.
Сикхизм
Сикхизмде Шабад (Gurmukhi: ਸਬਦ) термині екі негізгі мағынаны білдіреді. Терминнің бірінші мағынасы – сикхтердің басты қасиетті кітабы Гуру Грант Сахибте кездесетін ән, абзац немесе бөлімдер. Гуру Грант Сахиб рагтар бойынша бөлімдерге бөлінген, әр бөлімінде сол рагқа қатысты көптеген шабадтар бар. Гуру Грант Сахибтегі алғашқы Шабад – Мул Мантар. Шабад жазылуы гурмухи әрпімен жүзеге асырылады. Шабад термині басқа сикх кітаптарындағы әндерді де білдіреді, мысалы, Дех Шива Вар Мохе. Шабад Вани – сикх кітаптарынан ән-кұрылыстарды орындау.
Басқа діндер мен философиялар
Эзотерикалық тұрғыдан алғанда, Шабд – барлық жаратылыста дірілдейтін «Дыбыс Ағыны». Оны ішкі құлақтар ести алады. Ағылшын тілінде «Тыңдалатын Өмір Ағыны», «Ішкі Дыбыс», «Дыбыс Ағыны» немесе «Сөз» деп әртүрлі аталатын Шабд – Сант Мат, Сурат Шабд Йога, Экканкар, Варданкар (Экканкардан бөлініп шыққан) және Рухани Ішкі Сана Қозғалысы тәлімдеріне сәйкес, барлық адамдарға қол жетімді Құдайдың эзотерикалық мәні болып табылады.