Кіріспе

Мексикадан АҚШ-қа ағатын өзен.

Ағымы

Жаңа өзен арнасы Серро-Приетоға жақын жердегі жанартау көлінен басталады. Фекальді колиформ бактериялары шекаралық бақылау бекетінде миллилитріне 100 000-нан 16 миллион колонияға жетті (мүмкін тіпті көп, себебі бұл өлшеу қабілетінің шегі), бұл АҚШ-Мексика келісімінде белгіленген 240 колониядан асып түседі. 2017 жылы Жаңа өзеннен алынған ай сайынғы сынамалар 100 миллилитріне 12 000-нан 160 000-ға дейін болды. Калифорнияда судың 400 деңгейінде жүзуге қауіпсіз деп есептеледі. Жаңа өзенге құйылатын судың күшті ластануы және ауылшаруашылық ағынды сулары Салтон теңізінде бактерия деңгейінің жоғарылауына және кең ауқымды балдыр гүлдеуіне әкелді. Судың шығу жолы болмағандықтан, Салтон теңізінің тұздылығы жылына шамамен 1% артты. Су температурасының, тұздылығының және бактерия деңгейінің артуы 1992, 1994, 1996, 1999, 2006 және 2008 жылдары балықтардың жапсақ өлміне әкелді және құс ботулизмі, холера және Ньюкасл ауруы үшін қолайлы орта жасады, нәтижесінде 1992-2019 жылдар аралығында құстар арасында кең таралған эпизоотиялар пайда болды. Салтон теңізінің тұздылығы 4,4% (100-ге 4,4 бөлік), бұл Тынық мұхитының тұздылығынан (3,5%) жоғары. Көптеген балық түрлері енді Салтон теңізінде көбейе алмайды немесе тіршілік ете алмайды. Тилапия ғана шектеулі уақытқа сонда өмір сүре алатын балық түрі болуы мүмкін. Салтон теңізі қалпына келтірілмесе, оның уыттылығы артады және құс түрлері үшін экологиялық тұзақ болып қалады. 2002-2012 жылдар аралығында алынған шөгінді сынамаларында ПХБ, ДДТ және ДДТ қосалқы өнімі ДДЕ-нің токсикалық деңгейі жиі анықталды. Соның салдарынан су тасқыны канал арқылы ағып, Империя аңғарындағы бөгетті бұзды. Судың кенеттен құйылуы және бассейнден су ағызудың болмауы Салтон теңізін құрды; өзендер Салтон шұңқырында үлкен ішкі теңізді қайта жаратты, ол жиі суға толып тұратын. Колорадо өзенінің ағынын бақылауға және су тасқынын тоқтатуға жұмысшыларға екі жылға жуық уақыт кетті, бірақ 1907 жылдың басында өзенге бөгет салынды және ол бұрынғы арнасына қайта оралды. IBWC 1889 жылы шекараны сақтау, екі ел арасындағы өзен суларын бөлу және су тасқынын бақылау мен су санитариясын қамтамасыз ету үшін құрылды. Бұрын халықаралық ынтымақтастықтың үлгісі ретінде қарастырылған IBWC соңғы онжылдықтарда қазіргі әлеуметтік, экологиялық және саяси мәселелермен айналып өтілген ескірген институт ретінде сынға ұшырады. 1990 жылдары Солтүстік Америка еркін сауда келісімі (NAFTA) қолданысқа енгеннен кейін өнеркәсіптік өндіріс ластануға үлкен үлес қосты. Мексиканың өндіріс орналасқан жерлердегі экологиялық ережелері салыстырмалы түрде жұмсақ болғандықтан, бұл зауыттар Жаңа өзенді өнеркәсіптік қалдықтарды төгу үшін пайдаланды. Мексикали 180-нен астам макиладорасы бар дамыған шекаралық қалаға айналды. 2018 жылға қарай Мехикалидегі өзеннің көп бөлігі жабылды, бірақ жаңбыр жауғанда жағалаулары толып кететін. Лақтырылған қоқыс, өлген жануарлар және басқа да қалдықтар каналдың бойында орналасқан, оның көбігі Калексиконың тұрғын аудандарының және орталық көшелеріне соғып келеді. Жазда масалар мен басқа да зиянкестер көбейеді. Осы факторлардың барлығы жұқпалы аурулардың қаупін арттырады. 2006 жылы тағы бір екіұлтты жоба аясында Мехикали өзенге құйылатын шикі және ішінара тазартылған ағынды суларды тазалау үшін екінші ағынды суларды тазарту стансасын салуды аяқтады. 2005 жылдың мамыр айында Жаңа өзен Калифорния штатының қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (CalEPA) экологиялық әділеттілік бойынша су сапасын зерттеудің екі пилоттық жобасының бірі ретінде тағайындалды. Калифорния штатының қоршаған ортаны қорғау жөніндегі басқармасы Жаңа өзенде ұсталған балықтарда сынап, ДДТ, ПХБ және селеннің жоғары деңгейі анықталғандықтан, оларды жеуге қатысты кеңес берді.

Болашақ

Колорадо өзенінің су сапасын бақылау жөніндегі аймақтық кеңесінің мәлімдемесіне сәйкес, жаңа сарқынды суларды тазарту орналымы толыққандай іске қосылғаннан кейін, қазіргі уақытта Нью-Риверге құйылып жатқан тәуліктік шикі сарқынды су мөлшерін өңдейтін болады. Бұл, әсіресе патогендер мен қоректік заттарға қатысты, шекарадағы Нью-Ривердің су сапасының айқын жақсаруына әкелуі керек. Алайда, екі елдік жобалар Нью-Риверге және оның салаларына қоқыс төгу, Мексикалидің Сарагоса сарқынды су тазарту лагуналарынан түсетін қоректік заттар мен патогендер, өнеркәсіптік қалдықтардың тазартылмаған және жартылай тазартылған ағындары, Мексикали алқабынан ағып келетін ауыл шаруашылығы сулары және муниципалитеттен ағып келетін қалалық және жаңбыр сулары мәселелерін шешпейді. Мексика тазарту орналымынан алынатын суды жергілікті жасыл белдеулерді құру үшін пайдалануды жоспарлап отыр, бұл шекарадағы Нью-Ривердің тәуліктік ағынын азайтады. Бұған қоса, Мексикадағы InterGen және Sempra Energy электр станциялары толық қуатына жеткен кезде өзен ағынының тәуліктік азаюы күтілуде. Квотифікациялық келісімге сәйкес жүзеге асырылатын жобалар мен Императорлық суару ауданы мен Сан-Диего округі су басқармасы арасындағы су алмасуының нәтижесінде ағын төмендеуі Солтон теңізінің су сапасына зиян келтіруі мүмкін.