Кіріспе

Гейл ойындарын басқарушы орган – Гейлдік атлетикалық қауымдастығының (GAA) Дерри округтік кеңесі (Cumann Lúthchleas Gael Coiste Chontae Dhoire) немесе Дерри GAA, Ирландиядағы GAA-ның 32 округтік кеңесінің бірі. Ол Солтүстік Ирландиядағы Лондондерри округіндегі (GAA округті Дерри деп атайды) гейл ойындарына жауапты. Округтік кеңес сондай-ақ Дерри округінің командаларына да жауап береді. Футбол – округтік кеңестің ең танымал гейл ойыны. 1993 жылы округтік футбол командасы Бүкіл Ирландияның Аға футбол чемпионатын жеңіп алды; бұл Каван, Донегал және Дауннан кейін Ольстер провинциясынан төртінші жеңіс болды. Округтік команда сонымен қатар алты Ұлттық лига титулын және жеті Ольстер чемпионатын жеңіп алды. Алайда, Дерри кішкентай екіұлтты округ деп есептеледі. 2015 жылғы Шейн Манганның TUD зерттеуіне сәйкес, Дерриде 9100-ден астам ойыншы бар.

Тарих

1884 жылы GAA құрылғаннан кейін бір жыл ішінде Дерри, Дезертмартин және Магерафелтте GAA клубтары округ бойынша құрылды. Дегенмен, округтегі гейл спортын басқаруды тиісінше ұйымдастыруға біраз уақыт кетті. 1888 жылы Дерри округінің кеңесі құрылды және GAA Орталық Кеңесіне мүшелік жарна төледі. Келесі жылы 14 клуб белсенді болғанымен, сол кездегі GAA президенті Морис Дэвин ұлттық конгреске округтің өз кеңесін құру үшін жеткілікті клубтары жоқ екенін мәлімдеді. Оңтүстік Дерри және Солтүстік Дерри аймақтық кеңестері 1890 жылдары құрылды. Алғашқы онжылдықтарда (1930 жылдарға дейін) Дерри GAA жарыстарына Донегал және Тирон округтерінен бірнеше клубтар қатысты. Әр түрлі уақытта Оңтүстік Дерридегі клубтар Антрим GAA немесе Тирон лигаларында өнер көрсетті. Жергілікті католик шіркеуінің жексенбі күні ойындар өткізуге қарсылығы 1890 жылдары дамуға кедергі келтірді, бірақ 1900 жылдары, әсіресе хёрлингте жаңару болды. Округ 1904 жылдан бастап Ульстер футбол чемпионатына да белсенді түрде қатысты. 1910-шы жылдар мен 1920-шы жылдардың басындағы саяси шиеленістерден кейін округ кеңесі 1926 жылы қысқа мерзімге, ал 1929 жылы толыққанды қайта құрылды және содан бері жұмыс істеп келеді. Үйдегі футбол ойындары кейде Ватти Грэм Парк (Глен) немесе Дин МакГлинчи Парк (Баллинаскрин) стадиондарында өтіп, олар қосалқы стадиондар саналады. Көптеген Дерри GAA жанкүйерлері округтар аралық жарысқа қарағанда клубтық деңгейге көбірек қызығушылық танытады, бұл Дерридің негізгі матчтарына келушілер азаюына әкелуі мүмкін.

Клубтар

Беллагиде төрт рет Ульстердің аға клубтық футбол чемпионаты және Бүкіл Ирландияның аға клубтық футбол чемпионаты бар. Ballinderry Shamrocks үш рет Ульстердің аға клубтық футбол чемпионаты және Бүкіл Ирландияның аға клубтық футбол чемпионаты бар. Slaughneil үш рет Ульстердің аға клубтық футбол чемпионатын жеңіп алды. Дерридің аға футбол чемпионаты – Дерридегі үздік клубтар арасында жыл сайын өткізілетін жарыс. Ирландияда бұл чемпионаттан сәтті өтудің ең қиын болғаны ретінде танылады, себебі бұрын Ульстер титулдарын жеңген, ал кейбіреулері Бүкіл Ирландия титулын жеңген Ballinderry, Bellaghy, An Lúb, Slaughtneil, Lavey және Dungiven сияқты командалар бар. Матчтарға қатысушылардың саны өте жоғары, сондай-ақ көршілес Тирон, Донегал және Антрим округтерінен бейтарап көрермендер де келеді, себебі көптеген адамдар оны Ульстердегі клубтық футболдың ең жоғары деңгейі деп санайды. Дерри чемпионатының жеңімпаздары өз округін Ульстердің аға клубтық футбол чемпионатында көрсетеді, ал жеңіске жеткен жағдайда Бүкіл Ирландияның аға клубтық футбол чемпионатында өнер көрсетеді. Көптеген футбол лигасы матчтары сенбі күндері өткізіледі, осылайша екі түрлі спортқа қатысатын ойыншылар үшін шаршау күндері лига матчтарына мүмкіндік жасалады.

Аудандық команда

Округ командасы 1958 жылы алғашқы Ольстер аға футбол чемпионатын (SFC) жеңіп алды. Команда 1958 жылы Бүкіл Ирландия аға футбол чемпионатының финалына өтті, бірақ Дублинге ұтылып қалды. 1993 жылы округ командасы алтыншы Ольстер SFC жеңіп алды және 1993 жылғы Бүкіл Ирландия аға футбол чемпионатының финалына өтті. 1958 және 1993 жылдар аралығында Бүкіл Ирландия SFC финалдарына қатысқан кезеңде округ командасы тағы төрт Ольстер SFC жеңіп алды: 1970, 1975, 1976 және 1987 жылдары. 1993 жылдан бері округ командасы 1998, 2022 және 2023 жылдары үш қосымша Ольстер SFC жеңімпазын жеңіп алды. Команда Ұлттық футбол лигасын 2000, 2008 және 2024 жылдары жеңіп алды, бірақ бір кезде 4-ші дивизионда болған.

Камоги

Дерри Камоги Дерри ГАА-ның серіктес ұйымы ретінде жұмыс істейді, бірақ әйелдер футболы, гандбол және ГАА округтік кеңесімен бірге Дерри камоги клубтары округтегі гэльдік ойындар бөлімдерінің одан әрі бірігуіне ұмтылады.

Тарих

1934 жылы Дерриде он камоги клубы болды. Дерри 1954 жылы Магуайр кубогында Антриммен тең түсті, содан кейін осы жетістіктерге сүйене отырып, сол жылы Ulster Senior Camogie Чемпионатының финалында Антримді 5–02 есебімен 2–02 жеңді – округтың тұңғыш Ulster Senior Camogie Чемпионаты жеңісі. 2007, 2008 және 2010 жылдары олар 2010 жылы Кіші B чемпионатында жеңіске жетті.

Дерри 1989, 1990, 1999, 2001, 2003, 2004 және 2006 жылдары Ulster Senior Camogie чемпионатында тағы жеңіске жетті. Округ сонымен қатар 1960, 1967, 1969, 1978, 1986, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2006 және 2007 жылдары Ulster Junior Camogie чемпионатында жеңімпаз атанды. Кіші камоги командасы Ulster Minor Championship-ті тоғыз рет жеңіп алды (1990, 1994, 1995, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003). Сватраг 2001 жылы All Ireland Senior Club Camogie Чемпионатының финалына өтті. Лейви 2009 жылы All Ireland жасөспірімдер клубының чемпионы атанды. Камогидің 2010–2015 жылдарға арналған Ұлттық даму жоспары, "Біздің ойынымыз, біздің құмарлығымыз" аталған жоспары бойынша, 2015 жылға дейін округте бес жаңа камоги клубы құрылуы тиіс еді.

Айсинг Даймонд және Грэйнн МакГолдрик сияқты көрнекті ойыншылар All Star жүлдесінің иегерлері.

Әйелдер футболы

Дерриде әйелдер футбол командасы бар.