Кіріспе

Quercus coccifera, кермек емен, тегінің Ilex бөліміндегі емен бұтасы. Оның көптеген синонимдері бар, соның ішінде Quercus calliprinos. "Coccifera" деген атаудың этимологиясы қызыл қызыл бояу (күрмелі) өндірісімен байланысты және латын тіліндегі "coccum" сөзінен шыққан, ол грек тіліндегі "κόκκος" – кермек жәндігінен алынған. Латынша "fera" сөзі "тасушы" дегенді білдіреді.

Сипаттама

Quercus coccifera әдетте 1 метрден төмен биіктіктегі бұта, сирек шағын ағаш болып өседі, ең биіктігі (Ливияның Куф аймағында тіркелген мысал) және діңінің диаметріне жетеді. Жапырақтары 1,5–4 см ұзындығы және 1–3 см ені бар, жыл бойы жасыл, тікенді тісті, былғары тәрізді болады. Жемісінің (аңғарының) ұзындығы 2–3 см, диаметрі 1,5–2 см, толық піскенде шамамен 18 айдан кейін. Олар қалың, созылған, иілген қабыршақтармен жабылған тостағаншада орналасады. Наурыз бен мамыр айларында әлі ылғалды ауа райында гүлдейді. Тұқымы (аңғар) арқылы оңай көбейтіледі, ол жауынды ауа райында өніп, ұзақ уақыт бойы тыныш күйде болады. Бұл келесі жылдың тамыз айының соңынан қараша айының басына дейін немесе желтоқсан айында болуы мүмкін. Аңғарлары өте ащы, әр жемістің пішіні мен мөлшері әртүрлі, дәмдік қасиеттері нашар. Аңғарлар өсімдіктен түспей тұрып-ақ өне бастауы мүмкін, бірақ Q. coccifera тамырдан өрбу және қабаттасу арқылы да көбейеді.

Quercus coccifera (қаңқа көбелек)

Quercus coccifera тұңғыш рет 1753 жылы Карл Линней сипаттаған. Quercus coccifera Ilex бөліміне жатады.

Quercus calliprinos (қаңқа көбелектері)

Quercus calliprinos, Шығыс Жерорта теңізінде өсетін "Палестина емені", кемес еменінен ірілігімен (көбінесе ағаш, 18 метрге дейін биіктікте) және 2 см-ден асатын жаңғақтарының диаметрімен ерекшеленеді. Израильде оны "жалпы емен" немесе "Палестина емені" деп атайды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Plants of the World Online оны Quercus coccifera-ның синонимі деп санайды.

Белгілі үлгілер

Кипрдің Калопанагиотис ауылында осы түрдің ең биік ағашы 17 метрге жеткен. Ағаштың жасы шамамен 700 жыл.