Кіріспе
Жапондық медиа франшиза
Muv Luv (マブラヴ, Mabu Ravu) – Age компаниясы жасаған жапондық визуалды роман. Ол алғаш рет 2003 жылдың 28 ақпанында Windows жүйесі үшін ересектерге арналған ойын ретінде шығарылды. Muv Luv Extra (マブラヴ エクストラ, Mabu Ravu Ekusutora) және Muv Luv Unlimited'' (マブラヴ アンリミテッド, Mabu Ravu Anrimiteddo) екі бөлімнен тұратын Muv Luv ойынының геймплеі сызықтық сюжет желісін ұстанады, ол алдын ала белгіленген сценарийлер мен өзара әрекеттесу бағыттарын ұсынады және басты әйел кейіпкерлердің әртүрлі сценарийлеріне назар аударады. Muv Luv-қа 2006 жылдың 24 сәуірінде Windows үшін шығарылған Muv Luv Alternative'''' (マブラヴ オルタネイティヴ, Mabu Ravu Orutaneitivu) жалғасы жарық көрді, ол Muv Luv Unlimited сюжетін дамытады. Трилогияның оқиғасы бастапқыда жеңіл ойын-сауық романтикалық комедия (Extra) ретінде ұсынылады, бірақ балама уақыт желісінде өмірге келу оқиғасына (Unlimited) айналады, содан кейін шетелдік басқыншылық соғысының эпикалық шығармасына (Alternative) эволюциялайды.
Сюжет
Muv Luv визуалды романы екі бөлікке бөлінеді. Muv Luv Extra деп аталатын бірінші бөлімде ойнатылатын кейіпкер Такеру Широгане (Windows нұсқасында Цуёши Айба ретінде берілген Соичиро Хошидің дауысы) ойнатылады. Ол бір күні таңертең оянып, төсегінде ұйықтап жатқан әдемі жас әйелді табады. Сол сәтте ашуға толы Сумика Кагами (Windows нұсқасында Рика Фудзивара ретінде берілген Хироко Тагучидің дауысы), Такерудың көршісі және балалық шағының досы, оны ояту үшін келеді. Жас әйел, Мейя Мицуруги (Казуми Окусиманың дауысы, Windows нұсқасында Аки Окуда ретінде берілген) қаржы жағынан қуатты отбасының мұрагері және Такерудың қалыңдығы болуға бел буған. Оқиға дамыған сайын, екі қыз да Такерудың махаббаты үшін бәсекелеседі, ал Такеру ұзақ уақыт бұрын бір қызға берген неке уәдесі туралы қайта-қайта түс көреді. Басында ол қыздың Сумика екенін ойлайды, бірақ кейін ол Мейя екенін түсінеді. Соңында Такеру қыздардың қайсысын шын сүйетінін таңдау керек. Сонымен қатар, ойыншы негізгі қосалқы актерлік құрамдағы үш қыздың бірін таңдау мүмкіндігіне ие: Чизуру Сакаки (Масаё Куратаның дауысы), Мики Тамасе (Хитомидің дауысы) және Кеи Айамине (Нагасима Юуконың дауысы). Екінші бөлім, Muv Luv Unlimited, Такеру Широгане төсегінен оянып, Muv Luv Extra-ның басын еске түсіреді; алайда, Такеру тез арада Мейя да, Сумика да оны оятуға келмейтінін түсінеді. Үйінен шыққанда, ол көршілесінің қирағанын көреді, ал Сумиканың үйі үлкен механың қираған астында қалған. Кейін Такеру Extra-ға балама әлемде екенін біледі, онда BETA деп аталатын шетелдіктер (адамзаттың жауы болып табылатын, жерден тыс шығу тегі бар тізімдер) басып кірді және адамзат оларға қарсы тактикалық беттік күрескерлер деп аталатын мехалармен күреседі (戦術歩行戦闘機), жапон тілінде көбінесе (戦術機) деп аталады. Muv Luv Unlimited мәлімдейді, ки BETA алғаш рет 1973 жылы (Қытай мен Канадада) Жерге келді, 1967 жылы Айға жеткеннен кейін және 1958 жылы Марста байқалғаннан кейін. BETA-мен болған келесі шайқастар нәтижесінде әлем халқы 2,4 миллиардқа дейін азайды, ал ойын 2001 жылы басталған кезде Еуразияның көп бөлігі жоғалды. Extra уақыт желісінің көптеген маңызды кейіпкерлері Unlimited-те де бар, атап айтқанда, Unlimited әлемінде қайтыс болған деп есептелетін Такеру және Unlimited уақыт желісінде жоқ сияқты Сумика. Кейіпкерлер көбінесе Extra-дағы әріптестерімен бірдей, бірақ Yoroi ерекше жағдайды құрайды – ол Extra-да Такерудың ең жақсы досы болса, осы шындықта түсініксіз себептермен қыз. Muv Luv Alternative жалғасында Такеру Unlimited басталғаннан кейін үш жыл өткен соң оянып, өзін бөлмесінде табады. Басында ол Muv Luv Unlimited оқиғалары арман болды деп ойлайды, бірақ көп ұзамай бірдеңе дұрыс емес екенін сезінеді және үйден шығып, оның Unlimited оқиғаларының басына уақытқа кері жіберілгенін біледі. Unlimited соңында болған оқиғаларды қабылдағысы келмей, ол профессор Кудзукиге Жерді және адамзатты құтқару үшін, Unlimited соңында тоқтатылған құпия Alternative IV жоспарын жүзеге асыруға көмектесуді шешеді.
Ойын процесі
Muv Luv ойынының геймплесінде ойыншының араласуы аз қажет, себебі көп уақыт экранның төменгі жағында пайда болатын мәтінді оқуға жұмсалады. Бұл мәтін кейіпкерлер арасындағы әңгімелерді, баяндауды немесе ойыншы кейіпкерінің ішкі ойларын көрсетеді. Кез келген уақытта ойыншы "шешім қабылдау нүктесіне" жетеді де, бірнеше нұсқаның ішінде таңдау жасауы тиіс. Ойын тоқтап, ойыншы таңдауына байланысты сюжет белгілі бір бағытта дамиды. Ойыншы әр қаһарманның жеке сюжеттік желілерін және он тоғыз түрлі аяқталуды көре алады. Барлық сюжеттік желілерді көру үшін ойыншы ойынды бірнеше рет қайта ойнауы керек. Ойыншы дұрыс емес шешім қабылдаса, ойын сәтсіз аяқталуы мүмкін. Мұндай жағдайда ойыншы бұрын сақтаған жерге оралып, қайтадан талпынуы мүмкін. Muv Luv екі бөлімге немесе сюжеттік аркаға бөлінген – Extra және Unlimited, олар жалпы оқиғаның әртүрлі кезеңдері болып табылады. Алғашқыда тек Extra аркасы ғана ойнауға қолжетімді, бірақ ойыншы бас кейіпкерлер Сумика Кагами мен Мейя Мицуругиге арналған Extra сценарийларын аяқтағаннан кейін Unlimited аркасы ашылады. 2016 жылғы Steam нұсқасы бұл шектеуді алып тастайды және Unlimited аркасын бірден қолжетімді етеді, бірақ ойыншы алдымен Extra аркасын ойнауын ұсынатын ескерту беріледі.
Жапондық релиздер
Muv Luv 2003 жылдың 28 ақпанында Windows CD ROM форматында шығарылды, ал 2004 жылдың 30 сәуірінде DVD ROM форматында қайта шығарылды. Muv Luv Supplement деп аталатын фандиск, онда бірнеше қысқа әңгімелер, компьютерлік обои, аудиоклиптер және жақын арада шығатын Muv Luv Alternative трейлері бар. DVD-нің лимиттік нұсқасы 2004 жылдың 17 желтоқсанында, ал стандартты нұсқасы 24 желтоқсанда жарық көрді. Muv Luv Alternative – Muv Luv ойынының жалғасы, оқиғасы бастапқы ойындағы Unlimited аркасынан кейін өтеді. Ойынның DVD нұсқасы 2006 жылдың 24 ақпанында, ал CD нұсқасы 2006 жылдың 3 наурызында шықты. Muv Luv Alternative фандискі, Muv Luv Altered Fable, 2007 жылдың 31 тамызында жарық көрді, онда Muv Luv ойынынан Extra арканың баламалы нұсқасы, радио драма, Senjoki vs. BETA стратегиялық RPG, компьютерлік обои және Muv Luv Alternative: Total Eclipse әңгімесі бар. Muv Luv және Muv Luv Alternative ойындарының ересектерге арналған контентінен айырылған "Барлық жасқа" арналған нұсқалары 2006 жылдың 22 қыркүйегінде бірдей күні шығарылды. 2011 жылы екі ойын да 5pb компаниясымен Xbox 360 платформасына көшіріліп, 2011 жылдың 27 қазанында бірдей күні жарық көрді. Екі ойын да 2012 және 2016 жылдары PlayStation 3 және PlayStation Vita платформалары үшін шығарылды.
Жалғасы
2019 жылдың қазан айында өткен тікелей эфирде продюсер Коки Йошимуне "Alternative" туындысының жаңа жалғасы – "Muv Luv INTEGRATE" жобасымен жұмыс істеп жатқанын хабарлады, бірақ жобаның қандай түрінде жүзеге асатынын немесе қашан жарық көретінін сол кезде нақты білмеді.
Ағылшын тіліндегі аудармалар
2010 жылдардың басында Mangagamer Muv Luv және Muv Luv Alternative ойындарын ағылшын тілінде шығару үшін келіссөздер жүргізуге тырысты, бірақ келіссөздер сәтсіз аяқталып, аудармашы өз бетінше ресми емес жанкүйерлер аудармасын жариялады, бұл Mangagamer-дің әрекеттерін тоқтатты. 2015 жылы âge компаниясы Degica компаниясымен бірлесіп, Muv Luv сериясын ағылшын тілінде ресми түрде шығару мақсатымен Kickstarter науқанын бастады. Науқан 2015 жылдың соңында $250,000 бастапқы мақсатына қарсы 1,25 миллион АҚШ долларын жинағаннан кейін сәтті аяқталды. Науқан сонымен қатар қосымша мақсаттарына да жетіп, PlayStation Vita және Android платформаларына порттау, сондай-ақ photonflowers* және photonmelodies♮ қосымша сюжеттерінің ағылшын тіліндегі локализациясын қамтыды. Бірінші Muv Luv визуалды романының ағылшын тіліндегі локализациясы 2016 жылдың шілдесінде Steam-де, ал Muv Luv Alternative 2017 жылдың қыркүйегінде шықты. Екі ойынның PS Vita нұсқалары 2018 жылдың маусым айында жарық көрді. photonflowers* ойынының ағылшын тіліндегі нұсқасы 2019 жылдың 3 тамызында, ал photonmelodies♮ ойынының ағылшын тіліндегі нұсқасы 2020 жылдың 30 шілдесінде Steam-де шықты. Muv Luv Unlimited: The Day After эпизодтарының 00-ден 03-ке дейінгі ағылшын тіліндегі нұсқалары 2021 жылдың 5 ақпанында Steam арқылы жарық көрді, бұл 2015 жылғы Kickstarter науқанымен тікелей қаржыландырылмаған Muv Luv визуалды романының алғашқы ағылшын тіліндегі шығарылымы болды. Көпшілік қаржыландырылған Android нұсқасынан басқа, iOS порты да жасалды. Extra және Unlimited ойындарының мобильдік нұсқалары 2022 жылдың көктемінде бүкіл әлемде шығару жоспарлануда, ал Alternative кейінірек шығады.
Манга және жеңіл романдар
Muv Luv және оның жалғасы Muv Luv Alternative MediaWorks (кейін ASCII Media Works) компаниясымен үш манга сериясына бейімделді және 2018 жылға дейін Dengeki Daioh манга журналында жарияланды. 2020 жылы âge компаниясы Muv Luv Alternative мангасының ағылшын тіліндегі аудармасын өзіндік цифрлық басылым түрінде шығаратынын хабарлады. Бұған қоса, Shueisha Muv Luv және Muv Luv Alternative негізіндегі жеті томдық роман сериясын жарыққа шығарды.
Аниме
2019 жылдың қазан айында өткен тікелей эфирдегі іс-шараның соңында âge компаниясы экранда "Muv Luv Alternative in Animation" деген атауды көрсетті, содан кейін жаңа анимациялық ролик көрсетілді, бұл Muv Luv Alternative визуалды романының анимеге бейімделуін білдірді. Кейін жаңа аниме телесериал болатыны жарияланды. Сериалды Yumeta Company және Graphinica анимациялады, ал Flagship Line компаниясы оның өндірісін жүзеге асырды. Режиссерлік жұмысты Юкио Нисимото атқарады, сценарийлерді Тацухико Урахата жазды, кейіпкерлерді Такуя Тани суреттеді, ал музыкасын Эван Колл жазды. Сериал 2021 жылдың 7 қазанынан 23 желтоқсанына дейін Fuji TV телеарнасының +Ultra бағдарламалық блогында көрсетілді. V. W. P тобы серияның "Rinne" (輪廻) ашылу әнін орындады, ал STEREO DIVE FOUNDATION тобы "Tristar" әнін – түйіндеу әні ретінде орындады. Crunchyroll Азиядан тыс жерлерде серияға лицензия алды. Muse Communication Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда серияға лицензия берді. Сериалдың соңғы эпизодының соңында екінші маусым жарияланды. Ол 2022 жылдың 6 қазанынан 22 желтоқсанына дейін көрсетілді. JAM Project және Минами Курибаяши "Akatsuki o Ute" (暁を撃て) ашылу әнін орындады, ал V. W. P тобы "Saikai" (再会) түйіндеу әнін орындады.
Бөлек кәсіпорындар
Muv Luv көптеген қосымша туындыларды (спин-оффтарды) тудырды, ал өзі Age компаниясының «Kimi ga Nozomu Eien» және оның жалғасы «Akane Maniax» ойындарының туындысы болып табылады, себебі ол сол ойындардың бірнеше кейіпкерлерін, орындарын және сюжеттік элементтерін қамтиды. «Muv Luv Alternative» Age компаниясының алғашқы визуалды романы «Kimi ga Ita Kisetsu» ойынынан бір кейіпкерді де қосады.
Мув-Лув альтернативті хроникалары
Muv Luv Unlimited The Day After Muv Luv Unlimited оқиғасын жалғастырады, оқиға соңынан кейін және Takeru-дың Muv Luv Alternative басталатын уақытқа кері оралуынан бұрын не болатынын көрсетеді. Қазіргі уақытта толық емес, TDA эпизодтар түрінде ("00" - "03" эпизодтары) Muv Luv Alternative Chronicles сериясының қосымша дискілер жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. 2020 жылы âge компаниясы 00-ден 03-қа дейінгі эпизодтарды ағылшын тілінде шығаратынын және Muv Luv Resonative деп қайта аталған 04-ші эпизодтың жұмысын бастағанын хабарлады.
Мув-Лув альтернативті толық тұтылу
Muv Luv Alternative Total Eclipse – Muv Luv Alternative-ге параллель оқиғаны қамтитын, түпнұсқа визуалды романның әлемін сақтай, жаңа кейіпкерлер тобымен спин-офф. Ол эксперименталды TSF құрылғыларын жасауға және жапон-американдық сынақ ұшқышы Ююя Бриджес пен жаңа буын TSF-ті дамытудағы жетекші тұлға Юи Такамура арасындағы қарым-қатынасқа баса назар аударады, бұл қарым-қатынас соғыстың бағытын өзгерте алуы мүмкін. Enterbrain Total Eclipse-ті Tech Gian журналында жариялады. Одан кейін ASCII Media Works баспасынан Total Eclipse атты манга адаптациясы жарық көрді. Muv Luv Alternative: Total Eclipse кейіннен âge және 5pb компанияларымен PlayStation 3 және Xbox 360 визуалды романына бейімделді, 2013 жылы шықты. Microsoft Windows нұсқасы 2014 жылы Жапонияда, ал бүкіл әлемде 2022 жылдың 20 шілдесінде жарияланды. 2011 жылдың 24 шілдесіндегі тизер веб-сайты романның аниме телесериалына бейімделуде екенін хабарлады. Ixtl және Satelight компанияларының өндірісімен сериал 2012 жылдың 2 шілдесі мен 23 желтоқсаны аралығында көрсетілді. Crunchyroll сериалдың ағылған көшіру құқықтарын сатып алды, ал Sentai Filmworks анимеге цифрлық және үй бейнелеуіне лицензия алды. Алғашқы 13 эпизод 2015 жылдың 20 қаңтарында Blu-ray және DVD форматында шықты.
Шварцмаркен
Schwarzesmarken (シュヴァルツェスマーケン, Shuvarutsesumāken) – 1983 жылы Альтернативті әлемнің Германиясында, BETA шабуылының алғашқы жылдарында өтетін сериал. Басты кейіпкерлер – Шығыс Германияның 666-шы TSF эскадрильясы, олар BETA-мен де, сыбайлас ШТАЗИ-мен де (Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігі) күреседі. Schwarzesmarken Tech Gian журналында Total Eclipse сериалын алмастырды. Сериалды Хироки Учида жазды, ал кейіпкерлердің дизайны мен иллюстрацияларын CARNELIAN жасады. Роман 2011 жылдан 2014 жылға дейін 41 тараудан кейін жеті томдық жинаққа біріктірілді. Сериалдың Tech Gian журналындағы жалғасы – Bernhard im Schatten. Age компаниясының визуалды романға жасаған бейімделуі 2015 жылдың соңында Microsoft Windows үшін екі бөлімде шықты: Kouketsu no Monshou және Junkyoushatachi. Екі бөлім арасында визуалды романның Steam платформасында шығуы және ағылшын тіліне аударылуы қарастырылды. Дегенмен, Steam Greenlight арқылы мақұлданған осы нұсқасына қарамастан, ол шығарылмады. 2015 жылдың 18 қыркүйегінде ixtl және Liden Films компаниялары Schwarzesmarken романдарының аниме телесериалының 2016 жылдың қаңтарында көрсетілетінін жариялаған тизер-сайт пайда болды. Сериал 2016 жылдың 10 қаңтарында көрсетіле бастады. Crunchyroll Жапониядан тыс жерлерде аниме көрсету құқығын алды.
Басқа
Бірнеше басқа прозалық спин-оффтар Tech Gian журналында қысқа әңгімелер түрінде жарияланды. Сонымен қатар, Muv Luv Supplement (マブラヴ サプリメント, Mabu Ravu Sapurimento) және Muv Luv Altered Fable'' (オルタード ALTERED FABLE, Mabu Ravu Orutādo Feiburu) атты екі фандискісі шығарылды. Олар балама сценарийлер, қысқа әңгімелер, компьютерлік обойлар және аудиодрамаларды қамтиды. Басқа материалдар қысқа бейне романдар түрінде бұрынғы ойындардың қайта шығарылымдарында және Muv Luv Alternative Chronicles сериясында пайда болды. ПК үшін photonflowers* және photonmelodies атты кейбір визуалды роман сегменттері 2014 жылы PlayStation 3 үшін жинақталды, кейіннен Steam арқылы ПК-ға көшірілді. Визуалды романдардан басқа, Muv Luv негізінде жасалған басқа да түрлі ойындар жылдар бойы шығарылды. Muv Luv Alternative: Next Answer браузерлік ойыны 2015 жылдың ақпан айында іске қосылды және шамамен бір жыл бойы қолданыста болды. Muv Luv Alternative: Strike Frontier бастапқыда браузерлік ойын ретінде, кейіннен iOS және Android үшін қолжетімді болды, 2016 жылдың қыркүйегінде іске қосылды және 2018 жылдың шілдесінде жабылды. 2019 жылдың қазан айында âge, 2021 жылдың қазан айында Steam, iOS және Android үшін шығарылған, жапон, ағылшын және қытай тілдерінде қолжетімді TSF-ге бағытталған экшн ойыны Project Mikhail: A Muv luv War Story-нің демо-версиясын көрсетті. aNCHOR әзірлеген Immortals: Muv Luv Alternative, тегін мобильді экшн-RPG, 2022 жылдың 17 наурызында Жапонияда Android және iOS үшін шығарылды. Muv Luv Alternative-тің балама әлемінде өтетін ойында, сіз Immortals жеке әскери компаниясының директоры рөлін ойнайсыз және Бетаға қарсы күресу үшін TSF жалданба ұшқыштары тобын басқарасыз. Ойынның түпнұсқа кейіпкерлері болғанымен, Muv Luv франшизасының көптеген кейіпкерлерін де жалдауға болады, оларға Muv Luv Alternative, Total Eclipse, Euro Front және Schwarzesmarken кейіпкерлері кіреді. Immortals шығарылғаннан кейін шамамен төрт сағаттан кейін қателіктерге байланысты жабылды және 2023 жылы Muv Luv Dimensions атауымен қайта шығарылды.
Музыка
Muv Luv-тың ашылу тақырыбы – Минами Курибаяшидің "Muv Luv" (マブラヴ, Mabu Ravu) әні. Muv Luv Extra сегментінің жабылу тақырыбы – "I Will", ал Unlimited сегментінің аяқталу тақырыбы – Минами Курибаяшидің орындауындағы "Harukanaru Furusato no Uta" (遥かなる地球の歌, ). Барлық жастағы нұсқада Extra сегментінің ашылу тақырыбы Минами Курибаяшидің "divergence" әні. Unlimited сегментінің ашылу тақырыбы – Масами Окуидің "Sion" (紫音 sion , Shion). Барлық жастағы нұсқада соңына қарай әртүрлі аяқталу тақырыптары болды, олардың ішінде Минами Курибаяшидің "I will", Аки Мисатоның "Kizu wa Kaseki ni Narenai Keredo" (傷は化石にならないけれど, ), Миюки Хашимотоның "Astraea" және CooRie-нің "Little More" (リトル・モア, lead=yes) әндері бар. Muv Luv Alternative жалғасының ашылу тақырыбы – JAM Project тобының "Asu e no Hōkō" (未来への咆哮, ) әні, ал барлық жастағы нұсқа үшін – JAM Project тобының "NAME ~Kimi no Na wa~" (NAME ~君の名は~, Nēmu ~Kimi no Na wa~) әні. Екі нұсқаның да жабылу тақырыбы – Минами Курибаяшидің "Muv Luv (2005 ver.)" әні. JAM Project тобының Masaaki Endoh-ның "Carry On" әні Alternative-де қосымша ән ретінде қолданылады.
Тауарлар
Muv Luv франшизасы киім, модель жиынтығы, әрекеттік фигуралар, дакимакура (құшақтау жастықтары) және тағы да басқа түрлі тауарлар жасауға себеп болды. Франшизаның тарихын қамтитын бірнеше кітаптар бар, мысалы, Muv Luv Alternative Integral Works.
Негізгі трилогияның ресми ағылшын тіліне аудармасын қаржылаған Kickstarter кампаниясы қолдаушыларға сыйлық ретінде жаңа тауарлар тапсырды. Ерекше заттарға BETA ойыншығы және Muv Luv Alternative Codex кірді, ол Integral Works-тің көп бөлігінің, сондай-ақ басқа материалдардың ағылшын тіліне аудармасы болып табылады.
Қабылдау
2003 жылы Muv Luv шыққаннан кейін ұлттық компьютерлік сатуда бірінші орынды иеленді. 2006 жылы жарық көрген "Muv Luv Alternative" атты жалғасы 2006 жылдың бірінші жартысында сатылым бойынша үшінші орынды иеленді. Muv Luv Erogamescape (EGS) сайтында 100 балдық шкала бойынша орташа бағасы 79 болды, ал Muv Luv Alternative 100 балдық шкала бойынша 93 баллға бағаланды, бұл сайттағы үшінші ең жоғары бағаланған визуалды роман. Visual Novel Database (VNDB) сайтында Muv Luv Alternative орташа есеппен 9,13 (10-нан) бағасын алды, бұл сайттың Бейес рейтингі бойынша бірінші визуалды романы болды. Muv Luv ағылшын тіліндегі нұсқасының Metacritic көрсеткіші төрт сыншының пікіріне сүйене отырып 76/100-ге тең, ал Muv Luv Alternative ағылшын тіліндегі нұсқасының Metacritic көрсеткіші алты сыншының пікіріне сүйене отырып 83/100-ге тең. Манга авторы Хажиме Исаяманың айтуынша, оның танымал манга сериясы "Attack on Titan" Muv Luv Alternative-тен үлкен шабыт алған.