Кіріспе
Михаил шіркеуі (Michaeliskirche) – Германияның Хилдесхайм қаласындағы ерте роман стиліндегі шіркеу. Ол 1985 жылдан бері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мәдени мұра тізіміне (жақын орналасқан Хилдесхайм соборымен бірге) өте көрнекті роман стиліндегі сәулеті мен өнері үшін енгізілген. Қазір бұл бірлескен шіркеу, негізгі бөлігі лютерандық, ал крипты – рим-католик шіркеуіне тиесілі.
Тарих
Хильдесхайм епископы Бернвард (996–1022) өзінің резиденциясы – Хильдесхайм қаласының қабырғаларынан солтүстікке қарай жарты шақырым жерде, бас періште Михаилмен байланысты төбеде бенедиктиндік монастырды негізінен жаңадан салдырды. Монастырдың ішінде жалпы ұзындығы 70 метрге жуық келетін әсем шіркеу болды. Бернвард жаңа шіркеудің алғашқы тасын 1010 жылы қалады, ал құрылысы толық аяқталмаған ғимаратты 1022 жылдың 29 қыркүйегінде, бас періште Михаил мерекесінде, өлімінен бірнеше апта бұрын Михаилға арнады. Бірақ құрылыс жұмысы оның орнына келген епископ Годехард (1038 жылы қайтыс болған) басшылығымен жалғасты. Годехард 1031 жылы жұмысты аяқтап, сол жылдың 29 қыркүйегінде шіркеуді қайтадан Михаилға бағыштады. Шіркеудің шығыс және батыс жағында екі қабатты хорлар, сондай-ақ кіреберіс бөлігінің екі жағында үш бөліктен тұратын трансепттер орналасқан. Шығыс және батыс қиылысындарында екі үлкен мұнара, ал трансепттердің кіші жақтарына тіркелген төрт биік, тар мұнаралар салынған. Шығыс хорында үш апсида, ал батыс жағында амбулаториясы бар күрделі крест тәрізді күмбезбен жабылған залдың криптасынан биіктеп тұратын үлкен апсидасы бар терең шіркеу орналасқан. Епископ Бернвардтың денесі батыс криптасына қойылды. Монастырь шіркеу қауымдастығынан тұратын және солтүстікке қарай созылған Санкт-Михаэльдің солтүстік жағында орналасқан Мартинге және Киелі Креске арналған тағы екі киелі орынға ие болды. Монастырь мен шіркеу оңтүстік жағынан Хильдесхайм қаласына қарай ашылды, оның оңтүстік жағында белгілі бір фасад болды. Әлдеқанда монастырьды Киелі Михаил төбесіндегі қабырғамен қоршаған болуы мүмкін. 1186 жылы, өрттен кейін қайта құрылыстан соң, Хильдесхайм епископы Адельг Дорштедт, Верден епископы Таммоның көмегімен, Киелі Михаил шіркеуін қайта бағыштады. 1542 жылы Хильдесхайм халқы протестант дініне өткен кезде, Киелі Михаил шіркеуі лютеран шіркеуіне айналды, бірақ бенедиктиндік монастырь 1803 жылы жойылғанға дейін осы жерде жұмыс істеді. Монахтар сол уақытқа дейін шіркеуді, әсіресе оның батыс хорын және криптасын пайдалана берді. Киелі Михаил шіркеуі 1945 жылдың 22 наурызында Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі әуе шабуылынан ауыр зақымдар алды, бірақ 1950 жылы қайта құрылыс жұмыстары басталды және 1957 жылы аяқталды. 1985 жылы шіркеу Хильдесхайм соборымен, ортағасырлық қазыналармен және 1000 жылдық гүлзармен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мәдени мұра тізіміне енді.
Сәулет
Киелі Михаил шіркеуі ерте христиан дәуірі сәулетінің ең маңызды шіркеулерінің бірі болып табылады. Бұл екі хорлы базилика, екі трансепті және әр қиылыста төртбұрышты мұнарасы бар. Батыс хоры амбулатория және крипт арқылы ерекшеленеді. Николаус Певснердің сөзіне қарағанда, "Киелі Михаил" шіркеуі – "қазірге дейін сақталған нағыз романдық стилдегі ең ерте мысал". Ғимараттың жоспары геометриялық тұжырымдамаға негізделген, онда жер жоспарындағы трансепт қиылысының квадраты бүкіл шіркеу үшін негізгі өлшем бірлігі болып табылады. Квадраттық бөлімдер бағандар мен тіреулердің кезектесіп орналасуымен анықталады. Певснер мұны "бұрынғы романдық сәулетте кездесетінге қарағанда толыққанды метрикалық жүйе" деп сипаттады. Шіркеу төбесі Исаның туған тегін бейнелейтін, ұзындығы 27,6 м, ені 8,7 м болатын Есей ағашының фрескасымен әсемделген.
Өлшемдер
Жалпы ұзындығы: 74,75 м
Трансепттердің жалпы ұзындығы: 40,01 м
Трансепттердің жалпы ені: 11,38 м
Крипттың ұзындығы: 18,36 м
Нефтің ұзындығы: 27,34 м
Нефтің ені, төменгі наурындармен қоса: 22,75 м
Төменгі наурындарсыз нефтің ені: 8,60 м
Төменгі наурындарсыз нефтің биіктігі: 16,70 м
Қабырғалардың қалыңдығы: 1,63 м
Total length of the transepts: 40.01 m
Total width of the transepts: 11.38 m
Length of the crypt: 18.36 m
Length of the nave: 27.34 m
Width of the nave incl. lower aisles: 22.75 m
Width of the nave without lower aisles: 8.60 m
Height of the nave without lower aisles: 16.70 m
Thickness of the walls: 1.63 m
Орналасқан жері
Михаил шіркеуі Хилдесхайм қаласының орталығының батыс шетінде, Михаилшюгель ("Махаил төбесі") деп аталатын жерде орналасқан. Шіркеуге кіретін басты кіреберіс оңтүстік жағында. Магдалена саябағы батыста шіркеуге өте жақын орналасқан. Одан монастырьға да кіруге болады. Ол шіркеудің заманауи (әкімшілік) ғимараттарына жетелейді. Төбенің оңтүстігі мен шығысында Хилдесхайм қаласының орталығы, батысында Иннерсте өзені, ал солтүстігінде Андреан гимназиясы орналасқан.