Кіріспе
Американдық физик Сильвестр Джеймс Гейтс кіші (1950 жылдың 15 желтоқсанында туған), S. James Gates Jr. немесе Джим Гейтс деп танылады, суперсимметрия, супергравитация және суперструна теориясы саласында жұмыс істейтін американдық теориялық физик. Қазіргі таңда Браун университетінің Теориялық физика орталығының директоры және Форд қорының физика профессоры. Сонымен қатар, ол Мэриленд университетінің Компьютерлік, математикалық және табиғат ғылымдары колледжінің физика факультетіндегі ғылымдағы Кларк көшбасшылық креслосын иеленеді. Ол Мэриленд университетінің Қоғамдық саясат мектебімен де байланысты. Бұрынғы президент Барак Обаманың ғылым және технология жөніндегі кеңесшілер кеңесіне мүше болды.
Sylvester James Gates Jr. (born December 15, 1950), known as S. James Gates Jr. or Jim Gates, is an American theoretical physicist who works on supersymmetry, supergravity, and superstring theory. He is currently the Brown University Theoretical Physics Center Director and the Ford Foundation Professor of Physics. He also holds the Clark Leadership Chair in Science with the physics department at the University of Maryland College of Computer, Mathematical, and Natural Sciences. He is also affiliated with the University Maryland's School of Public Policy. He served on former president Barack Obama's Council of Advisors on Science and Technology.
Ерте өмір
Гейтс төрт бауырластың үлкені ретінде Флорида штатының Тампа қаласында, Сильвестр Джеймс Гейтс аға – кәсіпқой әскер адам және Чарли Энгельс Гейтстің ұлы болып дүниеге келді. Оның анасы 42 жасында, ол 11 жасқа толғанда емделіп жүрген сүт безі қатерлі ісігінен қайтыс болды. Гейтс аға АҚШ армиясында толық уақыт қызмет етіп, балаларын тәрбиеледі және 27 жыл қызметтен кейін сержант-майоры болып зейнетке шықты – бұл лауазымға ие болған алғашқы афроамерикалықтардың бірі. Кейіннен Гейтс аға мемлекеттік білім беру және кәсіби одақтарды ұйымдастыру саласында жұмыс істеді.
Білім
Әкесі қайтадан үйленгенде, оның өгей анасы, мұғалім, үйге кітаптар әкеліп, білімнің маңыздылығын ерекше атап көрсетті. Гейтс өсіп келе жатқанда отбасы көп рет көшіп-қонып жүрді, бірақ 11-сыныпқа келгенде Флорида штатының Орландо қаласына қоныстанды, онда Джеймс Джонс орта мектебінде оқыды – оның афроамерикандық мектептегі алғашқы тәжірибесі. Өз мектебінің сапасын жақын маңдағы ақ мектептермен салыстыра отырып, ол «бізге қарсы жағдайдың өте қиын екенін тез түсіндім» деді. Дегенмен, 11-сыныптағы физика курсы Гейтстің физикаға, әсіресе оның математикалық тұсына деген қызығушылығын қалыптастырды. Әкесінің кеңесімен ол МТИ-ге түсуге өтініш берді. Гейтс 1973 жылы математика және физика бойынша MIT-тен екі бакалавр дәрежесін, ал 1977 жылы PhD дәрежесін алды. Оның докторлық диссертациясы МТИ-де суперсимметрия тақырыбында жазылған алғашқы жұмыс болды. М.Т. Гризару, М. Рокек және В. Сигельмен бірлесіп, Гейтс суперсимметрия бойынша алғашқы толық кітап – Superspace, or One thousand and one lessons in supersymmetry (1984) кітабын жазды.
Мансап
1984 жылы Мэриленд университетінің физика кафедрасында доцент лауазымына ие болды. 1988 жылы UMD физика профессоры болды, ол 2017 жылға дейін осы лауазымды атқарып, Американың ірі ғылыми-зерттеу университетінде жекелеген қаржыландырылған лауазымға ие болған алғашқы афроамерикалық болды. 2022 жылы Гейтс Мэриленд университетіне Джон С. Толл физика профессоры және физика кафедрасы мен Мэриленд университетінің мемлекеттік саясат мектебінің ғылым саласындағы жетекші орын төрағасы ретінде қайта оралды. Гейтс Society for Science & the Public қорының қамқорлар кеңесінде мүше және ғылыми насихаттау саласында белсенді. Гейтс 2010–11 жылдары MIT-де Мартин Лютер Кинг атындағы қонақ ғалым және MIT-нің Симмонс залында тұрақты ғалым болды. Ол жота теориясы, суперсимметрия және супергравитация саласындағы зерттеулерін жалғастыруда. Қазіргі зерттеу жұмысының негізгі бағыты – суперсимметриялық өкілдік теорияларын зерттеуге арналған граф теориялық әдіс – Адинкра символдары. 2018 жылы Гейтс Америка физика қоғамының президенттік тізіміне сайланды: ол 2019 жылы вице-президент қызметін бастады, 2021 жылы президент, ал 2022 жылы бұрынғы президент болды.
Марапаттар мен мойындау
Гейтстің еңбегі оған "Математикалық дарынды және қара" ұйымының "2017 жылғы Қаралар тарихы айы" құрметті марапатын әкелді. 2013 жылдың 1 ақпанында Гейтс Ұлттық ғылым медалімен марапатталды. Гейтс 2012 жылы Америка философиялық қоғамына, ал 2013 жылы Ұлттық ғылым академиясына сайланды. 2010 жылдың қазан айында АҚШ Энергетика министрлігі Гейтсті АҚШ ғылым және инженерлік фестивалінің "Тамаша Елулік" спикерлерінің бірі деп таныды, ол орта және жоғары сынып оқушыларына өз жұмысын және мансабын ұсынды. 2016 жылдың 5 желтоқсанында Гейтс физика студенттерінің ең ірі жиыны болған 2016 жылғы төртжылдық физика конгресінде сөз сөйледі. 1994 жылы Гейтс "теориялық жоғары энергиялық физикаға қосқан үлесі үшін" Америка физикалық қоғамынан Эдвард А. Буше сыйлығын алды. 2023 жылы Гейтс ғылымға қосқан үлесі мен Африкадағы ғылыми қауымдастықтардағы шабыттандырарлық көшбасшылығы үшін Витвотерсранд университетінің құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды.
БАҚ-тағы көріністер
Гейтс TurboTax және Verizon жарнамаларында түсірілді, сондай-ақ NOVA PBS телеарнасының физика бойынша бағдарламаларында, әсіресе "The Elegant Universe" (2003) бағдарламасында кеңінен көрсетілді. Ол "Superstring Theory: The DNA of Reality" (2006) атты DVD сериясын аяқтады, ол The Teaching Company үшін жасалған 24 жарты сағаттық лекциядан тұрады және біріктіру теориясының күрделігін қарапайым адамдарға түсінікті етуге арналған. 2008 жылғы Дүниежүзілік ғылым фестивалінде Гейтс "The Elegant Universe" балетін баяндады, онда ол өзінің ғылыми зерттеулерімен байланысты көркемдік формаларды көпшілік назарына ұсынды. Гейтс 2011 жылы Нил ДеГрасс Тайсон жүргізген "Барлық нәрсенің теориясы" тақырыбындағы Исаак Азимовты еске алу дебатында қатысты. Гейтс 2012 жылы BBC Horizon құжаттық фильмінде "The Hunt for Higgs", ал 2015 жылы NOVA құжаттық фильмінде "Big Bang Machine" көрсетілді.
Жарияланымдар
Суперғарыш немесе суперсимметриядағы 1001 сабақ, (М. Т. Грисару, М. Рочек және В. Сигелмен бірге), Бенджамин Каммингс баспасы (1983), Рединг, М.А. (желіде; http://aps.arxiv.org/pdf/hep-th/0108200). L'arte della fisica superspace, Stringhe, superstringhe, teoria unificata dei campi, 2006, Di Renzo Editore, Reality in the Shadows (немесе) Хиггс не екен?, (Стивен Джейкоб Секула және Фрэнк Блитцермен бірге), YBK Publishers, Inc. (2018), Нью-Йорк, Нью-Йорк, Эйнштейнді дұрыс дәлелдеу: Ғаламға қарайысымызды өзгерткен батыл экспедициялар, (Кэти Пеллетьемен бірге), Publisher: PublicAffairs (24 қыркүйек, 2019).