Кіріспе

Австралиялық саясаткер (1815–1901)

Сэр Джеймс Уилсон Агню (2 қазан 1815 – 8 қараша 1901) – Ирландияда туған, 1886 жылдан 1887 жылға дейін Тасманияның премьер-министрі болған австралиялық саясаткер.

Ерте өмір

Агню Ирландияның Балликлэр қаласында дүниеге келді және Лондон, Париж және Глазго қалаларында білім алды; ол 1838 жылы медицина саласында М.Р.С.С. (Лондон) біліктілігін, ал 1839 жылы М.Д. (Глазго) ғылыми дәрежесін алды. Одан көп ұзамай ол Австралияға барып, 1839 жылдың соңына дейін Сиднейге жетті. Ол Порт-Филлип округінің батысында (қазіргі Виктория штатының батыс округі) қоныстанбақ болды, бірақ ол жердегі өмір ұнамай, Мельбурнға кетті, онда оған Ван-Димен жерінің (қазіргі Тасмания) губернаторы Джон Франклиннің жеке хатшысы лауазымы ұсынылды. Ол 1841 жылы Хобартқа сапар жасады және лауазымның бос екенін анықтады. Бірақ көп ұзамай ол Каскад түбегіндегі хирургтың көмекшісі болып тағайындалды. Кейін 1841 жылы ол Тасман түбегінде орналасқан Солтуотер өзенінің тәжірибелік станциясының хирург көмекшісі болып тағайындалды. 1845 жылы ол Хобарттағы бас ауруханаға ауыстырылды, соңынан отарлық хирург болды. Одан кейін ол 36 жыл бойы Хобартта жеке практикамен айналысты. Ол 1841 жылы Тасмания қоғамына, кейіннен Тасмания Корольдік қоғамына мүше болды және сол жылы қоғамның журналына «Тасмания жыландарының уы» тақырыбында мақала жариялады. 1851 жылдың наурыз айында ол кеңес мүшесі болып сайланды және 50 жылдан кейін қайтыс болғанға дейін кеңесте қызмет етті. Ол 1877 жылы толық уақыт саяси өмірге берілгенде медициналық практиканы тоқтатты. Ол 1861 жылдан 1893 жылға дейін құрметті хатшы, ал бірнеше жыл вице-президент болды.

Саяси мансап

Агню медициналық практикасынан зейнеткерлікке шығып, 1877 жылы Хобарт округінен Тасмания заң шығару кеңесіне сайланды. Ол сол жылы Филип Файштің «Файш-Гиблин» үкіметінде портфелісіз мүше болды, сондай-ақ оны алмастырған Уильям Гиблиннің үкіметінде және 1879 жылдың қазанынан 1881 жылдың ақпанына дейін екінші Гиблин үкіметінде де қызмет етті. Агню сол кезде колониядан Еуропаға ұзақ сапармен кетіп қайтты. Оралғаннан кейін 1884 жылы Тасмания заң шығару кеңесіне қайта сайланды, ал 1886 жылдың 8 наурызында Адье Дугластан үкіметті қабылдап, премьер-министр және бас хатшы лауазымдарында министрлік құрды. 70 жас 157 күндік өмірінде Агню Тасмания премьер-министрі болған ең үлкен жастағы адам болды. Оның үкіметі 12 айдан сәл артық уақытқа созылды және ол 1887 жылдың 29 наурызында лауазымынан және саяси өмірден кетті. Өмірінің соңғы жылдарын Хобартта өткізіп, 1901 жылдың 8 қарашасында қайтыс болды.

Мұра

Агню 1894 жылдың шілдесінде KCMG орденімен марапатталды, бұл 1895 жылдың қаңтарында ресми түрде бекітілді. Ол 1846 жылы Луиза Мэри Фрейзерге үйленді, ол 1868 жылы қайтыс болды. 1878 жылы Бланш Леггеге қайта үйленді. Бірінші некеден бірнеше бала дүниеге келді, олардың тек бір қызы ғана одан кейін тірі қалды. Агню Тасмания Корольдік қоғамын құрды және дамытуға көмектесті, кітапханасына көптеген кітаптарды сыйлады. Ол мұражайға, ботаникалық бақтарға және қоғамдық кітапханаға үлкен қызығушылық танытты, сондай-ақ кітапхана төрағасы болды. Агню Тасмания өнер қоғамының алғашқы президенті болды және он жеті жыл бойы қызмет етті. Агню 1851 жылы Тасмания Корольдік қоғамы кеңесіне қосылды және 1861-1881 және 1884-1894 жылдары құрметті хатшы болып жұмыс істеді; қоғамдық кітапхана мен мұражайды басқаратын кеңестердің төрағасы, білім беру кеңесінің мүшесі және қысқа мерзімге Тасмания университеті кеңесінің мүшесі болды.