Кіріспе

Джеймс Уайт (30 наурыз 1820 – 20 тамыз 1882) – Шотландияда туған австралиялық саясаткер, Тасманияның алтыншы премьер-министрі қызметін атқарған (1863 жылдың 20 қаңтарынан 1866 жылдың 24 қарашасына дейін). Тасманияға көшер алдында Уайт Викторияның батысындағы пионерлік қой шаруашылығымен айналысқан. Ол және оның бауырлары ұрланған қойларын қайтарып алу барысында Викторияда 40-80 аборигендерді қырғынға ұшыратқан.

Ерте өмір

Джеймс Уайт Шотландия шекарасындағы Гринлоу, Бервикшир маңында, Джордж Уайттың (1836 жылы қайтыс болған), еоманри капитанының және оның әйелі Джессинің (туған аты Уокер) ұлы ретінде дүниеге келді. Отбасы 1832 жылы Ван Димен жеріне (қазіргі Тасмания) көшті. Жас шағында Уайт ағаларымен бірге Виктория штатының батыс аймағында қой шаруашылығын дамытуда алғашқылардың бірі болды, қазіргі Колерейн қаласының жанындағы шамамен 57 000 акрлық Кононвотонг қой шаруашылығын басқарды. Кейін Джеймс Виктория штатының Клунес қаласында алтын тауып байлыққа ие болды, ол бұл кен орнының серігі еді. Бұл Порт-Филипп алтын кеніне айналды. 1853 жылы Тасманияға қайтып келді. Бір айдан кейін Уайт ағаларының шаруашылығының малшылары 60-қа дейін жардваджали халқының қаны төгілген қайғылы оқиғаға қатысты – «Соғыс сулары» қырғыны. Оның некрологы кейінірек бұл оқиғаны азайтып көрсетіп: «Жабайы аборигендермен күрес өте қиын болды және оларды жеңу қажет еді», – деді. 1845 жылы Кононгуотонг қой шаруашылығы бөлінді, Джеймс 8000 акр жер алды және шаруашылыққа Коройт деп ат қойды.

Саяси мансап

1854 жылы орын алуға мүмкін болмағаннан кейін, Уайт 1856 жылы Пемброк округінен Заң шығару кеңесіне сайланды. Томас Грегсонның премьер-министрлігі кезінде қысқа мерзімге министр қызметін атқарғаннан соң, сондай-ақ бірнеше кеңес комитеттерінің төрағасы болғаннан кейін, ол 1863 жылдың 20 қаңтарында премьер-министр және колония хатшысы болып тағайындалды. Оның үкіметі жол және теміржол құрылысын, мемлекеттік қызмет реформасын және қаржы реформасын жүргізді, соның ішінде 1866 жылдың қарашасында оның құлауына себеп болған жылжымайтын мүлік және табыс салығын енгізу туралы ұсыныс та болды. 1869–1870 жылдары ол қойлардағы қышыл ауруының таралуын болдырмауға бағытталған заңдарды жасауға қатысты және 1870 жылдан 1882 жылға дейін қойлардың бас инспекторы болып жұмыс істеді. Ол 1875 жылға дейін комитеттердің белсенді мүшесі болып қалып, 1876 жылы парламенттен зейнетке шықты.