Кіріспе

Джеймс өзені қайығы – 1775 жылдан 1840 жылға дейінгі кезеңде Вирджиния штатында Джеймс өзені мен оның салалары арқылы темекі және басқа да жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылған, аз суға батып жүретін өзен кемесі. Оның түбі жазық, ал екі ұшы да сүйір болған. Қайықтың ұзындығы әртүрлі болды, орташа ұзындығы 18 метрге жетеді. Қайықтарды ұзын, берік бағаналармен итеру арқылы кемешілер жүргізетін. «Bateau» сөзінің басқаша жазылу түрлері: «batteau», «batoe» және көпше түрінде «bateaux», «batoes», «batteaux». «Bateau» француз тілінде «қайық» деген мағынаны білдіреді. Колониялық дәуірде Америка Құрама Штаттарының шығыс бөлігіндегі өзендерде осы қайықтар кеңінен қолданылған, бірақ бұл мақала Вирджиния штатындағы Джеймс өзенінде жүзген қайықтарға ғана арналған.

Шығу тегі

1775 жылы Энтони мен Бенджамин Раккерлер Джеймс өзеніндегі батиф қайығын ойлап тапты және құрылысын жасады. Бұл қайық Вирджиния өзендерінде бұрын қолданылған қайықтардан түбегейлі түрде ерекшеленді. Раккерлердің дизайны жасалғаннан кейін көп жылдар өткен соң ғана патенттелді. Батиф туралы ең алғашқы жазба Томас Джефферсонның 1775 жылғы 19 сәуірдегі есеп кітабында кездеседі. Джефферсон алғашқы іске қосылуына куә болды, ал қырық алты жылдан кейін Раккерлердің мұрагерлері батифтің сәтті патенттелуіне куә болды. Джордж Вашингтон да 1791 жылғы 7 сәуірдегі күнделігінде батифті атап өтті. Өкінішке орай, түпнұсқа батифтердің ешқайсысы сақталған жоқ. Кейбір қалдықтары Джеймс өзені мен Канахва каналы алабының құрылыс алаңында жұмыс істеген құрылысшылар тапты.

Темекі тасымалдау

Бес Рукер бауырластары Вирджиния штатының Амхерст округінде темекі өсіретін шаруалардың арасында болды. Энтони Раккер округтың темекі сапасын бақылайтын инспектор болды. Қайық жүргізушілердің көбі құлдар мен бос африкалық американдықтар еді. 1840 жылдан кейін Джеймс және Канава өзендері каналы Линчбургке жеткен соң, бота қолданылуы күрт азайды. Жүк тасымалын пакеттік кемелер мен теміржол жүзеге асырды.

Құрылыс егжей-тегжейі

Джеймс өзеніндегі бато (қайық) жүк тасымалдауға және Жоғарғы Джеймстің тасты, ағысы шалқақ суларында жүзуге қолайлы болды. Томас Джефферсон 1775 жылы өзінің есеп кітабында бато сатып алғанын жазды: "29 сәуір. Раккердің батосы (sic) 50 фут ұзын, түбі 4 фут, үсті 6 фут енді. Ол 11 шарап шелектерін тасымалдайды және 13½ дюйм суға батып жүзеді." Линчбургтегі Линчтің тоқталысынан Поватан округіндегі Мейденнің тоқталысына дейін, шамамен 120 шақырым (200 км) қашықтыққа батомен жүзу іс-шарасы ұйымдастырылды. 2005 жылғы фестивальге 17 бато экипажы және көптеген каноэшілер қатысты. 2009 жылы фестиваль кезінде өзендегі бато саны 25-ке жетті.