Кіріспе

Шифф тесті – Уго Шифф әзірлеген органикалық химияның атаулы реакциясы. Бұл көптеген органикалық альдегидтерді анықтауға арналған салыстырмалы түрде жалпы химиялық тест, сонымен қатар биологиялық тіндерді бояу үшін де қолданылады. Шифф реагенті – фуксин және натрий бисульфит сияқты бояғыш құрамының реакция нәтижесі; параросанилин (ароматты метил тобы жоқ) және жаңа фуксин (бояғыштың амин тобына қатысты біркелкі монометилденген) – салыстырмалы анықтау химиясы бар бояулардың баламасы емес. Альдегидтерді сапалық түрде анықтау үшін белгісіз үлгі түссіз Шифф реагентіне қосылады; альдегид болған жағдайда ерекше қызғылт түс пайда болады. Шифф типті реагенттер әртүрлі биологиялық тіндерді бояу әдістерінде қолданылады, мысалы, Феулген бояуы және периодты қышқыл Шифф бояуы. Адам терісінде де сахаридтердің соңғы бөліктерінде альдегид функционалдық топтары бар, сондықтан ол да боялады.

Механизм

Фуксин ерітінділері оның орталық киноидтық құрылымының көрінетін толқын ұзындығын сіңіруіне байланысты боялған болып көрінеді, бірақ күкірт қышқылымен немесе оның конугат базасы – бисульфитпен бояудың орталық көміртек атомын сульфондау кезінде "түссіздендіріледі". Бұл реакция бастапқы молекуладағы басымдыққа ие, кеңейтілген, делокалданған пи электрондық жүйе мен резонансты бұзады. Шиф реактивінің альдегидтермен болатын одан әрі реакциясы күрделі, бірнеше зерттеу тобы модельдік қосылыстарда бірнеше реакция өнімдерін анықтады. Қазіргі таңда қабылданған механизм бойынша, парарозанилин мен бисульфит бірігіп, орталық көміртекте сульфондау арқылы "түссіздендірілген" аддуктты құрайды. Бос, зарядталмаған ароматты амин топтары сыналып жатқан альдегидпен әрекеттесіп, екі альдимин тобын жасайды; бұл топтар оларды ашқан ғалымдарының құрметіне Шиф негіздері (азометиндер) деп аталды, әдеттегі карбиноламин (гемиаминаль) аралық түзіліп, Шиф негізін құру үшін сусызданады. Бұл электрофильді альдимин топтары одан әрі бисульфитпен әрекеттеседі, ал Ar NH CH(R) SO3− өнімі (және өніммен тепе-теңдікте болатын басқа да резонанстық тұрақтандырылған түрлер) оң нәтиженің күлгін түс беруіне себеп болады. Егер аддукттар тұрақты болса, сыналып жатқан альдегидтің классикалық бисульфит аддукттарының алдын ала түзілуі, мысалы, глюкозаның альдегидтік тобын анықтауда жалған теріс нәтижелерге әкелуі мүмкін. 1964 жылы Хардонк пен ван Дюйен осыған қатысты эксперименталдық дәлелдер келтірді. 1980 жылы Робинс, Абрамс және Пинкок бұл механизмді қолдайтын маңызды ЯМР (NMR) деректерін ұсынды, бұл оның кеңінен қабылдануына әкелді. Стюард 1966 жылы бұл механизмді қарастырды және оны дұрыс деп санады. Әдебиетте бұрынғы, екінші механизм де кездеседі. Бұл механизмді 1921 жылы көрнекті неміс органикалық химигі Генрих Виланд және оның шәкірті Георг Шёуинг (1895–1949) ұсынды. Бисульфит қол жетімді ароматты амин функционалдық топтарымен N сульфин қышқылы топтарын, Ar NH SO2H, содан кейін альдегидпен сульфонамидтер, Ar NH SO2CH(OH) R құру үшін реакцияға түседі деп есептелді. 1980 жылғы ЯМР деректері аралық заттарды көруге мүмкіндік берді, бірақ бұл механизмді немесе сульфонамидтерді хромогенді өнім ретінде қолдамайды.