Кіріспе

Пианинода ойнау техникалары

«Стринг пианино» термині американдық композитор-теоретик Генри Коуэлл (1897–1965) тарапынан пікір қалыптастыру үшін қолданылған. Бұл термин, дыбыс пернелерді басудың орнына немесе оған қоса, тікелей ішектерге қолмен әсер ету арқылы шығарылатын пианинодағы кеңейтілген техникаларды біртұтас сипаттайды. 1920 жылдары Коуэлл бастамасымен пайда болған мұндай техникалар қазір авангардты классикалық музыка композиторларының шығармаларында жиі қолданылады.

Тарих

Коуэллдің өмірбаясын жазған Майкл Хикстің айтуынша, "пианоның ішектері үшін жазған алғашқы "нақты" композитор Перси Грейнджер (1882–1961) болған шамасы: ол өзінің In a Nutshell сюитасының соңында (1916) пианисті бірнеше төменгі ішектерде жіппен қапталған сомышпен ойнауға бағыттайды". Одан кейін Коуэлл өзінің шығармаларында ішектегі пиано әдістерін қолдана бастады. Бұл тәсілді қолданған алғашқы маңызды шығармаларының бірі – "Пиано мен ішектерге арналған пьеса" (1923) сололық шығармасы. Лихтенвангер тізімдеріне сәйкес, Коуэллдің ішектегі пиано техникасын талап ететін ең ерте шығармасы – The Sword of Oblivion (шамамен 1920–22) соло пианоға арналған туындысы. A Composition (1925) сияқты, пиано мен ішектер төрттігі үшін жазылған шығармасында дәстүрлі пернетақтаның дыбысын тікелей ішектерді тартумен үйлестіреді. Эол арфасы (шамамен 1923) – Коуэллдің тек ішектегі пианоға арналған алғашқы композициясы. Жоғарыда сипатталғандай, барлық дыбыс ішектерге тікелей соғып орындалады. Оның басқа шығармаларының ішінде "Банши" (1925) және "Жаман резонанс" (шамамен 1930) бар. "Ән қаншалықта ескі?" (1930–31) – дауыс пен ішектегі пианоға арналған (қосымша Эол арфасынан бейімделген). Коуэллдің шәкірті Джон Кейдж, ішектегі пиано тұжырымынан шабыт алып, дайын пианоны зерттеуді жалғастырды. 1916–18 жылдары жазылған "Сфералар музыкасында" дат композиторы Руед Лангаард пианисті пиано ішектерінде глиссандо орындауға шақырады. Ол оны партитурада "Глиссандо пианосы" деп атайды. Лангаардтың 1917 жылғы соло пианоға арналған Insektarium шығармасында пианистке екі бөлімде тікелей ішектерді ойнауға нұсқау беріледі. Коуэллден басқа композиторлар пиано ішектерін пайдалануын сипаттау үшін "ішектегі пиано" терминін қолданғанмен (мысалы, Джордж Крамб "кеңейтілген пианоның мүмкіндіктерінен" сөз етеді), мұндай тәсілдер 20 ғасырдың екінші жартысында жиі қолданылып, ақырында заманауи пиано жазу мен орындаудың жалпы лексикасына енді. Көптеген композиторлар мұндай "пианоның ішіндегі" тәсілдерді кейде арнайы эффекттер ретінде пайдаланса, ал кейбіреулері оларды кеңірек қолданды, мысалы, Крамб (мысалы, Makrokosmos, 1- және 2-томдар [1972; 1973]), Халим Эль Дабх, София Губайдулина (мысалы, Тіректе билеуші [1993]), Маурицио Кагель (мысалы, Үш бөлімнен тұратын трио [1984–85]), Карл Орф (мысалы, Антигонаэ [1949]), Карлхайнц Штокхаузен (мысалы, Klavierstücke XII–XIV [1979–84]), Тору Такэмицу (мысалы, Пианистерге арналған корона [1962]) және Дэвид Тюдор. 1977 жылы композитор Стивен Скотт Колорадо колледжінде он музыканттан тұратын Ишек тартылған пиано ансамблін құрды, олар концерттік пианоның ішінде және айналасында орындайды.