Кіріспе

Франциядан келген кемені анықтайтын жалау. Француздық әскери теңіз туы – кеме француздық екенін көрсету үшін теңізде көтерілетін жалау. Тарих бойы мұндай бірнеше ту болған, сондай-ақ әскери теңіз туының мотивіне негізделген құрлықтағы тулар да болды.

Қазіргі жалау

Қазіргі француздық теңіз туы, сырт қараушының ойлағандай, Францияның мемлекеттік туымен толықтай бірдей емес. Екеуі де көк, ақ және қызыл түстерден тұрса да, француз азаматтық туында бұл түстер көк 30, ақ 33 және қызыл 37 пропорциясында орналасқан. Мұның мақсаты – белгілі бір қашықтықтан қозғалғанда тең енді жолақтардай көрінетін ту жасау; сонымен қатар, сәл кеңірек қызыл жолақ теңізде тудың көрінуін жақсарту үшін жасалған.

Патшалық герб

Басқа елдердің тулары сияқты, 14 ғасырдың басында француз туы алтын гүлдері бар көк фонды патшалық елтаңбасы болды. Кейде оған ақ айқыш та қосылған. 1365 жылы Карл V үш алтын француз лилиясы ғана бейнеленген көк туға өтті. Дегенмен, 1514 жылға дейін жазылған мәліметтерде лилия мен айқыштан тұратын тудың қолданылуы кездеседі. Осы кезеңге қатысты суреттерде де ақ айқыш, енді қызыл фонға жатқан күйінде бейнеленген, бірақ мұндай бейнелер көбінесе елтаңбаларда ғана кездеседі. Алайда, 1450 жылдан кейін осы екі үлгінің қатар ұшып жүргенін жиі көруге болады.

Бурбонның түстері

Бурбондар әулеті тұсында патшалық түстер бірігіп, көк, қызыл және ақ түстер патшалық түстерге айналды; Франция королі Генрих IV тіпті өзінің барлық сүйіктілерін осы түстерге киіндірді. Осы түстер, осы және басқа себептермен, француз жалауларының түстеріне де айналды. Ақ жалау француздің желкенді флотын, қызыл жалау – галераны, ал көк жалау – сауда кемелерін білдірді. Бұл жалаулардың бәрі қарапайым болды ма, жоқ па, әлі де нақты емес. Мысалы, 1661 жылы сауда кемелерінде ақ жалау қолдануға тыйым салынды, саудагерлерге керісінше, «француз ұлтының ескі жалауын» көтеруге бұйрық берілді, ол көк түстегі ақ кресттен және оның үстіндегі патшалық гербінен тұруы керек еді. Одан шамамен он жыл өткен соң, сауда флоты үшін бұл ереже өзгертілді, барлық жалауларға рұқсат берілді, тек олар толығымен ақ болмауы керек еді. Бұл француз жалауларының екі жаңа түріне әкелді: француз жалаулары ретінде қолданылған аймақтық немесе жергілікті жалаулар және толығымен ақ деп есептелмей, мүмкіндігінше көп ақ түсті көрсетуге арналған жекелей жасалған жалаулар.

Революцияның түстері

Француз төңкерісіне дейін көптеген саудагерлер көк және ақ түстерден тұратын туларды қолданды. Бірақ 1790 жылы төңкерілгендер үш түсті де бір туға біріктірді, және жаңа байрақ қызыл, ақ және көк түстердің үш тең бағанасынан құралған ақ ту болды. Ақ түстің өрісі төңкерілгендерге тым патшалық сезім тудырғандықтан, француз республикалық күнтізбесінің 27 pluviôse II жылы (1794 жылдың 15 ақпанында) ту және байрақ Францияның қазіргі туының дизайнына өзгертілді: көк, ақ және қызыл түстердегі бірдей ендегі үш баған. Сол ту 1848 жылдың 7 наурызында қайтадан ел туы деп жарияланды. Тудың желмен қозғалғанда ұшы қысқарып көрінетін әсерін жою үшін, 1853 жылдың 17 мамырында бағаналардың ені жаңадан реттелді, енді ол 30:33:37 қатынасында болды.

Масттың бас жалаушасы

Масттың басындағы ту, "соғыс туы" деп аталады және командирлік офицері бар әскери кемені көрсетеді. Егер қажет болса, бұл ту жоғары ранкті офицердің немесе кемедегі министрдің жеке туымен ауыстырылады.

Дәстүр бойынша, егер кеме Франциядан 5 айдан астам уақытқа миссияға шықса, ол туын әр ай сайын бір метрге ұзартады. Ерекше оқиға – 1940 жылдың 9 қыркүйегінде Дакарға аттанған және Германия басып алған Франциядан алыс, босатылғанға дейін FNFL-мен шайқасқан «Жорж Лейг» крейсері. 1944 жылдың 13 қыркүйегінде Тулон портына кіргенде, оның 60 метрлік мачта туы болған дегенді айтады.