Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексиканың Чиуауа штатындағы өзен, Мексикадағы өзен.
River in the Mexican state of Chihuahua
the river in Mexico
Рио Кончос (Кончос өзені) – Мексиканың Чиуауа штатындағы ірі өзен. Чиуауа штатының Ожинаға қаласында Рио Браво дель Нортеге (АҚШ-та Рио Гранде деп аталады) қосылады.
The Río Conchos (Conchos River) is a large river in the Mexican state of Chihuahua. It joins the Río Bravo del Norte (known in the United States as the Rio Grande) at the town of Ojinaga, Chihuahua.
Сипаттама
Рио-Конхос – Чиуауа штатының басты өзені және Рио-Гранде өзенінің ең ірі саласы. Конхос өзенінде суармалы егіс және гидроэнергетика мақсатында пайдаланылатын бірнеше суқойма бар.
The Rio Conchos is the main river in the state of Chihuahua and the Rio Grande's largest tributary. The Conchos has several reservoirs that make use of its water for agricultural and hydropower uses.
Курс
Конхос өзені Чиуауа штатының Бокойна муниципалитетіндегі Сиерра-Мадре Оксиденталь тауынан басталып, шығысқа қарай ағып, жолы бойында бірнеше салалы өзендерді қабылдайды. Чиуауа штатының Валье-де-Зарагоса муниципалитетінде ол Чиуауа штатындағы ең ірі Ла-Бокилья тоғанында тоқтатылады, ол Торонто көлін құрайды. Содан кейін ол қайтадан шығысқа қарай ағып, Колина көлін жасайды, содан кейін аймақтағы маңызды ауыл шаруашылық орталығы – Камарго қаласынан өтеді, онда Флоридо өзені қосалқы өзен ретінде қосылады. Одан кейін Конхос солтүстікке қарай ағып, Чиуауа штатының Делисиас қаласының жанында Сан-Педро өзенін қабылдап, Чиуауа шөліне кіріп, солтүстік-шығысқа бұрылмас бұрын оны кесіп өтеді. Чиуауа штатының Алдама қаласында ол Presa El Granero тоғанымен тоғатылады, содан кейін Охинагаға жақын Toribio Ortega тоғанын құрудан бұрын Пегуис каньонын кесіп өтеді. Охинагада ол Рио-Бравоға (АҚШ-та Рио-Гранде) қосылады.
The Conchos rises in the Sierra Madre Occidental in the municipality of Bocoyna, Chihuahua, where it heads east and receives several tributaries along the way. At Valle de Zaragoza municipality, Chihuahua, it is stopped at the La Boquilla Dam, the largest in Chihuahua forming Toronto Lake. It then heads east again, forming Colina Lake and then passes through Camargo, Chihuahua, the main agricultural center in the region, where it receives the Florido as a tributary. From there, the Conchos heads north, receiving the San Pedro near Delicias, Chihuahua, entering the Chihuahua Desert and cutting a path through it, before turning to the northeast. At Aldama, Chihuahua, it is dammed by the Presa El Granero, then cuts through the Peguis Canyon, before forming a last dam (Toribio Ortega) near Ojinaga. At Ojinaga, it joins the Rio Bravo (Rio Grande in the U. S.).
Экология
Дүниежүзілік табиғат қоры (WWF) Рио-Конхос өзенін өзінің "Жаһандық 200 тұщы су экорегиондары" бағалауына қосты. "Жаһандық 200" – WWF биологиялық әртүрлілікті сақтау үшін әлемдік маңызы бар деп санайтын тұщы су экорегиондарының (мысалы, өзен жүйелері мен көлдер) тізімі. WWF-тің Рио-Конхос өзеніне жасаған бағалауы оның биологиялық ерекшелігін "жаһандық деңгейде ерекше" деп, ал қорғау статусын – аса қауіпті деп бағалайды, осылайша оны консервациялық назар қажеттілігінің "I дәрежелі" санатына қосады. Рио-Конхос өзенінде Рио-Гранде су алабындағы жалғыз еркін ағып тұратын ірі өзен ортасы сақталған. Оның өзен және бұлақ мекендемелерінің экожүйелері салыстырмалы түрде толық және жоғары эндемикалық балық фаунасын қолдайды. Оның 47 түрінің 12-сі, ал 46 түрінің ішіндегі 12 қосмекенді және жорғалашы эндемиктер болып табылады. Осы күшті биологиялық әртүрлілік өзеннің экологиясына арнаны өзгерту әсер етпегендігінің арқасында сақталған. Рио-Конхос аймағы жер бетіндегі су биотасы үшін ғана емес, сонымен қатар аймақтың жоғары эндемизміне үлес қосатын ерекше бұлақтар мен үңгірлердің тіршілік орталары үшін де маңызды. Дегенмен, өнеркәсіптік ластану, канализация, ауыл шаруашылығы қалдықтары, су ағынының реттелуі, жат түрлер және малдың шектен тыс жайылуы салдарынан жағдай нашарлауда. Басқа қауіптерге жер мен суды тиімді пайдаланудың нашар тәжірибелері, мысалы, Жоғарғы Рио-Конхос бойындағы ағаштарды түгелдей кесіп тастау жатады.
The World Wide Fund for Nature (WWF) has included the Rio Conchos in its Global 200 Freshwater Ecoregions assessment. The Global 200 is a list of freshwater ecoregions (rivers systems and lakes, for example) that the WWF considers of global importance for biodiversity conservation. The WWF's assessment of the Rio Conchos rates its biological distinctiveness as "globally outstanding" and its conservation status as critically endangered, putting it in the "priority I" category of needing conservation attention. The Rio Conchos contains the only free flowing large river environment left in the Rio Grande drainage basin. Its river and spring habitat ecosystems are relatively intact and support a highly endemic fish fauna. Twelve of its forty seven native fish are endemic, as are twelve of its 46 native reptile and amphibian species. The strong biodiversity has survived in part because the river's ecology has not been affected by channel modifications. The Rio Conchos region is significant not only for its surface water biota, but also its specialized spring and cave habitats, which contribute to the region's high endemism. However, conditions are being damaged by industrial pollution, sewage, agricultural wastes, flow regulation, exotic species, and overgrazing. Other threats include poor land and water management practices, such as clear cutting along the upper Rio Conchos.