Кіріспе

XVI ғасыр Чилидің корольдік әкімшісі Франсиско де Виллагра Веласкес (1511 – 22 шілде 1563) – испан конкистадоры және Чилидің үш рет губернаторы болған.

Ерте өмір

Сантервас де Кампоста туған, ол Альваро де Саррия мен Ана Веласкес де Виллаграның заңды емес баласы еді. Осы себепті ол анасының атын алған. Америкаға келген соң, ол Перуге барып, капитан Алонсо де Месамен бірге Писарро бауырларының тұтқынындағы Диего де Алмагроны босату жоспарын жасады. Бұл құйрықтап кеткендігі анықталған соң, ол өлім жазасына кесілді, бірақ Эрнандо Писарро оның өмірін сақтап қалды.

Чилидің жаулауы

Ол Педро де Вальдивиямен бірге Чилиге сапар шекті және Чилиді жаулауға қатысты. 1541 жылы Сантьяго қаласының негізін салуға куә болды, қала әкімшілігінде түрлі қызметтер атқарды, сондай-ақ сол жылдың қыркүйек айында Мичималонко бастығының шабуылынан қорғау үшін шақырылды.

Бірінші үкімет

Вальдивия 1548 жылы Перуге күш-жабдық іздеуге баруды шешкенде, Виллаграны Чилидің лейтенант-губернаторы етіп тағайындады. Ол лауазымына кіріскеннен кейін көп ұзамай Педро Санчес де ла Хоз басқаратын, бұрын да үкіметті басып алуға тырысқан, бірақ Вальдивия соттағы ықпалы болуы мүмкін деген себеппен кешірген қастандық жоспарын анықтады. Виллагра оған соншалықты мейірімділік танытпады, тіпті мойынұсқауға мүмкіндік бермей-ақ оны өлімге кесті. Бұл оқиға Вальдивияға қиындықтар туғызды, оған түрлі тәртіпсіздіктер үшін айып тағылды, бірақ ол олардан арылып, вице-корольден Чили губернаторы болып тағайындалды. 1551 жылы Виллагра Перуға мапучелерге қарсы оңтүстіктегі жаңа науқандар үшін қажетті әскер жинауға жіберілді және содан кейін оларға қатысу үшін қайтып келді.

Екінші үкімет

Вальдивия 1553 жылғы 25 желтоқсанда Тукапель шайқасында қаза тапты. Өлгеннен кейін ғана ашылатын өсиеті бойынша, ол бірінші болып Хироним де Альдеретті Чили губернаторы етіп тағайындады, екінші таңдау Франсиско де Агирреге, ал соңғысы Виллаграға берілді. Альдерете Испанияда Вальдивияның лауазымын мойындау үшін корольмен келіссөздер жүргізіп жатқан, ал Агирре Тукуманды бағындыруға қатысып жатты. Оңтүстік қалалары Виллаграны губернатор деп жариялады. Сантьягода Вальдивияның өсиеті ашылмады, ал Родриго де Кирога өзін губернатор деп жариялады. Виллагра Лаутаро бастаған үндістердің көтерілісін тоқтатуға тырысты, бірақ 26 ақпанда Мариуэну шайқасында оған қарсы тұрғанда ауыр жеңіліске ұшырады, әскерлерінің жартысы қаза тауып, қалғандары Консепсьонның қирауына жол бермеді. Сантьягоға келген соң, ол Кироганы лауазымынан кетуге көндірді. Агирре бұл жаңалықты алғанда Тукуманда болды, ал Альдерете қайтыс болғандықтан және Агирре қатыспағандықтан Виллагра губернатор болып тағайындалған еді. Ла-Серенадағы достарынан жағдайды білген Агирре дереу сонда оралды, онда оны генерал-капитан немесе Чили губернаторы ретінде қарсы алды. Ол бұл шешімді Сантьягоға жеткізіп, өзінің қол астындағы әскерлер Вальдивияның өсиетімен оның лауазымын сақтауға дайын екенін мәлімдеді. Алайда, Сантьяго қалалық кеңесі бұл жариялауды мойындаудан бас тартып, Агирренің інісі Эрнандо басқаратын әскерлер тобын қарусыздады. Дауды шешу үшін Лимадағы Аудиенсияға петиция жіберілді, ол кеңес алты ай бойы басшылыққа бағынуға тиіс екенін, содан кейін вице-король Андрес Хуртадо де Мендоса жаңа губернаторды тағайындайтынын белгіледі. Егер мерзім бітсе, Виллагра оңтүстік армиясының қолбасшысы, губернаторы болады. Агирре бұл үкімді елемеуге ниеттенген, бірақ егер қақтығыс болса, оның күштері Виллаграның күштерімен теңесе алмайтындықтан, оны ашулы қабылдады. Осы уақытта Арауко соғысы жалғасты, Лаутаро Анголда испандарды жеңіп, жаңадан қалпына келтірілген Консепсьонды қайтадан қиратты. Педро де Виллагра Лаутароның Сантьягоға жасаған шабуылын Пероа шайқасында кері қайтарды. Губернатор содан кейін оңтүстікке барып, қоршаудағы қалаларды нығайтып, содан кейін Мапучелерді күтпеген шабуылмен жеңіп, Лаутароны Матукито шайқасында өлтірді.

Лимадағы жер аударылу

Виллагра Матакитода жеңіске жеткеннен кейін көп ұзамай вице-король Андрес Хуртадо де Мендоса тағайындаған жаңа губернатор, 3-ші Канете маркизі келді. Бұл оның ұлы Дон Гарсия Хуртадо де Мендоса еді. Жаңа губернатордың алғашқы ісі – Агирре мен Виллаграны тұтқынға алу болды. Оның қызметі бойынша сотталу үшін Лимаға жіберілген Виллаграға үкім жағымды шықты. Бұл оның тұтқындалуын вице-король ұлының теріс әрекеті деп санайтын көптеген адамдардың сенімін күшейтті.

Соңғы билік және өлім

Көп жылдар өткен соң, король оны Хуртадо де Мендозаның ізбасары етіп тағайындады, ол 1561 жылы қызметке кірісті. Оның үкім етуі қорқынышты оқиғамен басталды, себебі ол келген кеме Чилиге шешек ауруын әкелді. Бұл Вальпараисо мен Сантьягодағы апатты эпидемия түрінде тарады, бірақ Мапуче халқына одан да ауыр тиді, олар халықтарының жиырмадан жиырма бес пайызына дейін қырылды. Өкімет басында ол кендердегі еңбек регламентін қайта ұйымдастырды және Гарсия Хуртадо де Мендозаның достары мен жақтастарына берген энкомендаларын жойды, бұл оған қарсы жаңа наразылықтарға себеп болды. Ол Мапучелерге қарсы жаңа жорық ұйымдастырды, бірақ көптеген шайқастардан шаршаған денесі ауыр сырқатқа шалдықты. Оны соғыс алаңдарына көтеріп әкетуге мәжбүр болды. Бұған қоса, ол осы соғыста ұлы Педро де Виллаграның қазасына күйінді, бұл оның психикалық және физикалық күйін нашарлатты. Кейін ол науқанды жалғастыру үшін туысы Педро де Виллаграны тағайындады, сондай-ақ вице-король берген өкілеттіктермен оған уақытша губернатор лауазымын берді. Ол 22 шілдеде 1563 жылы Консепсьонда қайтыс болды және өтініші бойынша францискан киімімен жерленді.