Кіріспе

АҚШ армиясының генералы Эндрю Джексон Гудпастер (12 ақпан 1915 – 16 мамыр 2005) – американдық армия генералы. Ол 1969 жылдың 1 шілдесінен бастап НАТО-ның Еуропадағы Жоғарғы Бас қолбасшысы (SACEUR) және 1969 жылдың 5 мамырынан бастап 1974 жылдың 17 желтоқсанына дейін АҚШ Еуропалық әскерлерінің Бас қолбасшысы (CINCEUR) қызметін атқарды. Осы ретте ол Еуропа және оған жақын аймақтардағы НАТО (SACEUR) және АҚШ (CINCEUR) әскери күштерінің барлық құрамына басшылық етті. Гудпастер 1977 жылдың маусым айында АҚШ Әскери академиясының (Вест-Пойнт, Нью-Йорк) 51-ші суперинтенданты болып қайта әскери қызметке оралды және 1981 жылдың шілдесінде қайта зейнеткерлікке шықты.

Мансап

Гудпастер 1935 жылы Вест-Пойнттағы АҚШ әскери академиясына түсті, 1939 жылы 456 студенттің арасында екінші орынды алып, инженерлер корпусының екінші лейтенанты болып тағайындалды. Панамада қызметтен кейін ол 1942 жылдың ортасында АҚШ-қа оралды, ал 1943 жылы Канзас штатындағы Форт-Левенворттағы Командалық және Бас штаб мектебінде соғыс уақытындағы курсқа қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гудпастер Солтүстік Африка мен Италиядағы 48-ші жауынгерлік инженерлік батальонға қолбасшылық етті. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін "Ерен еңбегі үшін ордені", "Күміс жұлдыз" және екі "Пурпур жүрек" орденімен марапатталды. 1944 жылдың қаңтар айында ауыр жарақат алғаннан кейін оның жауынгерлік тәжірибесі қысқарып, сауығу үшін АҚШ-қа жіберілді. Жаралары жазылғаннан кейін ол генерал Маршаллдың басшылығымен Соғыс жоспарлау кеңсесіне тағайындалды, онда соғыс аяқталғанға дейін қызмет етті. Гудпастер көптеген адамдар тарапынан нағыз "солдат-ғалым" ретінде қарастырылды. 1950 жылы Принстон университетінен "Ұлттық технология және халықаралық саясат" тақырыбында докторлық диссертациясын қорғап, саясат ғылымы бойынша докторлық дәрежесін алды. Кейін 1979 жылы Принстон университетінен құрметті заң ғылымы докторы дәрежесін алды. Принстон университеті оның азаматтық инженерия және саясат саласында білім алғанын мәлімдейді.

Бірінші зейнетке шығу

1974 жылы зейнетке шыққаннан кейін, ол 1975-76 жылдары Вудро Вильсон атындағы халықаралық ғалымдар орталығында аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді және The Citadel-де оқытумен айналысты. Оның "Ортақ қорғау үшін" атты кітабы 1977 жылы жарық көрді. 1976 жылы Вест-Пойнт әскери академиясында 151 курсанттың қатысқан алдау оқиғасынан кейін (1977-1981) ол АҚШ Әскери академиясының суперинтенданты қызметіне қайта шақырылды (1951 жылғы Вест-Пойнт алдау оқиғасына да қараңыз). Ол генерал (төрт жұлдызды) шенімен зейнетке шыққанмен, қызметтік лауазым сол шенді талап еткендіктен, өз еркімен генерал-лейтенант (үш жұлдызды) шенімен суперинтендант болып қызмет етті.

Екінші зейнетке шығу және кейінгі жылдары

1981 жылы Гудпастер екінші рет зейнетке шыққанда, төрт жұлдызды шенге қайта көтерілді. Зейнетке шыққаннан кейін де ол түрлі кеңестерде жұмыс істеп, өзінің естеліктерін жазды. 90 жасында Уолтер Рид әскери медициналық орталығында дүниеден өтті және Арлингтон ұлттық зиратына қойылды.

Ядролық қаруды жоюды қолдау

Кейінгі жылдары Гудпастер ядролық қаруды қысқартуды қолдады. Кейіннен оның позициясы барлық ядролық қаруды жоюды қолдауға өзгерді. 1994 жылдың қыркүйегінде ол: "Ядролық қару көбінесе пайда немесе күш көзі емес, керісінше, кедергі мен қауіп ретінде қарастырылады" деді. 1996 жылы генерал Ли Батлер және контр-адмирал Юджин Кэрроллмен бірге Гудпастер жаһандық қауіпсіздік институты үшін ядролық қарудың қауіптілігіне және әскери маңызының болмауына байланысты толық жоюды жақтаған мәлімдеме жасады.

Азаматтық қызмет

Гудпастер Эйзенхауэр институтында және Вашингтондағы Қорғаныс талдау институтында тағылымгер болды. Ол Америка Қауіпсіздік Кеңесінде қызмет етті және Кеңес Одағының әскери қаупін, сондай-ақ АҚШ үшін күшті қорғаныс қажеттігін баса көрсеткен «Қазіргі қауіп» комитетін құрды. Ол Джордж К. Маршалл қорының мүшесі және төрағасы болды, ол «Америкалық бизнес лидерлерін, саясаткерлерді, әскери басшыларды және елімізге үлгілі қызмет еткендерді марапаттау үшін Эндрю Дж. Гудпастер сыйлығын» құрды. Сыйлық, генерал Гудпастер сияқты, өмірі мен мансабында үлкен батылдық, жанқиярлық, патриотизм және көшбасшылық танытқандарға беріледі. Осы сыйлықтың иегерлерінің арасында Джон П. Джампер, Реймонд Т. Одиерно, Гордон Р. Салливан және Брент Скоукрофт бар. Гудпастер зейнетке шыққаннан кейін көп жылдар бойын Мэриленд штатындағы Сент-Мэри колледжінің мүшесі болды және колледждің ұлттық деңгейде танылуына зор үлес қосты. Колледж кампусындағы Гудпастер залы оның құрметіне аталған.

Марапаттар

1961 жылдың қаңтар айында президент Дуайт Д. Эйзенхауэр Гудпастерге АҚШ Президентінің штаб хатшысы лауазымында және 1954–1961 жылдары Ақ үйге Қорғаныс департаментінің байланыс офицері ретінде атқарған қызметі үшін "Құрметті қызмет медалімен" марапаттады, «үлкен жауапкершілікке ие лауазымда ерекше қызмет еткені үшін». Бастапқы баспасөз хабарламасында бұл награда қате түрде "Еркіндік медалі" деп көрсетілген. Гудпастерге осы салтанатта нақты "Құрметті қызмет медалі" табысталды – баспасөз хабарламасындағы мәлімет қате. Гудпастердің баспасөз хабарламасының көшірмесінде "Еркіндік медалі" деген сөздер сызылып, үстіне "Құрметті қызмет медалі" деп жазылған. Гудпастер сол кездегі АҚШ армиясының офицері болғандықтан, азаматтық награда саналатын "Еркіндік медаліне" ие бола алмады. Эйзенхауэр сыйлықтың құпия сақталғанына таңырқанын айтты, ал Гудпастер кейіннен егер ол туралы білген болса, құжаттар дұрыс ресімделген болар еді деп әзілдеді. 1974 жылы генерал Гудпастер алғашқы зейнеткерлікке шыққанда президент Джеральд Форд оған "Қорғаныс саласындағы ерекше қызмет медалімен" марапаттады. 1984 жылы президент Рональд Рейган Гудпастерге халықаралық істер саласындағы еңбегі үшін "Президенттік Еркіндік медалін" табыс етті. Бұл Гудпастер алған осы медальдің бірінші және жалғыз сыйлығы болды. 1985 жылы ол Америка жетістіктері академиясының "Алтын тақта" сыйлығын алды, оны сыйлықтар кеңесінің мүшесі және Еуропадағы Жоғары бас қолбасшы, АҚШ генералы Бернард В. Роджерс табыс етті. 1992 жылы ол АҚШ Әскери академиясының түлектері қауымдастығының "Ерекше түлек" сыйлығына ие болды.