Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын зерттеушісі (1586 – 1635)
English explorer (1586 – 1635)
Люк Фокс (немесе Фокс) (20 қазан 1586 – шамамен 15 шілде 1635) – Йоркширдегі Кингстон-апон-Халл қаласында туған, Солтүстік Америка арқылы Солтүстік-Батыс өткелін іздеген ағылшын зерттеушісі. 1631 жылы ол Гудзон шығанағының батыс бөлігінің көп бөлігін зерттеді, содан кейін мұндай өткелдің мүмкін еместігіне көз жеткізді. Фокс бассейні, Фокс каналы және Фокс түбегі оның құрметіне аталды. Ол 1631 жылдың мамырында Темізден «Чарльз» кемесімен шығып, Хадсон бұғазынан 20 күнде өтіп, 11 шілдеде шығанаққа жетті. Солтүстікке қарай мұзға тоғысып, ол Саутгемптон аралының оңтүстігіне, Роуз Велкам шығанағына және оңтүстікке қарай, батыс жағалау бойында Манитобадағы Порт-Нельсонға дейін барды, онда Томас Баттонның 18 жыл бұрынғы қысқы лагерін тапты. Содан кейін ол солтүстік-шығысқа бұрылып, 29 тамызда Томас Джеймспен кездесті, Фокс каналына және Фокс бассейнінің төменгі бөлігіне қарай солтүстікке бағытталды, 66°47'N координатасында кері қайрылып, Хадсон бұғазынан 10 күнде өтіп, экипажының арасында ешқандай қаза болмаған күйі қазан айында Англияға жетті.
Luke Foxe (or Fox) (20 October 1586 – c. 15 July 1635) was an English explorer, born in Kingston upon Hull, Yorkshire, who searched for the Northwest Passage across North America. In 1631, he sailed much of the western Hudson Bay before concluding no such passage was possible. Foxe Basin, Foxe Channel and Foxe Peninsula were named after him. He left the Thames in May 1631 in the Charles, took 20 days to work through Hudson Strait, reaching the Bay on 11 July. Blocked by ice to the northward, he went south of Southampton Island to Roes Welcome Sound and south along the west shore to Port Nelson, Manitoba where he found Thomas Button's winter camp of 18 years before, turned north east, met Thomas James on 29 August, went north into Foxe Channel and into the lower part of Foxe Basin, turned back at 66°47'N, passed Hudson Strait in 10 days and reached England in October without any deaths among his crew.
Ерте өмір
Ричард Фокстың ұлы, Кингстон-апон-Халлдағы Троица үйінің теңізшісі және көмекшісі, ол 1586 жылдың 20 қазанында Халл қаласында дүниеге келді. Францияға, Испанияға, Жерорта теңізіне, Балтық теңізіне, Данияға және Норвегияға жасаған сапарларында теңізшілік білімін арттырды, сондай-ақ Англия жағалауларында жұмыс істеді және Солтүстік теңізді кесіп өтті. 1606 жылы ол Джон Найтқа Гренландияға сапарға матрос болып қызмет етуді ұсынды, бірақ оны тым жас деп қабылдамады.
The son of Richard Fox, seaman and assistant of the Trinity House at Kingston upon Hull, he was born at Hull 20 October 1586. He acquired knowledge of seamanship in voyages southward to France, Spain, and the Mediterranean, and northward to the Baltic, Denmark, and Norway, also working along the coasts of England and crossing the North Sea. In 1606 he offered his services as mate to John Knight for a voyage to Greenland, but was rejected as too young.
Гренландияға сапар
1619 жылы Хокриджтің сәтсіз сапарынан кейін Фокс Арктиканы зерттеуде Роберт Билот пен Уильям Баффиннің (1615) ізбасары болды. Осы уақыт аралығында 1612 жылы сэр Томас Баттон, 1606 жылы Генри Хадсон, ал 1585 жылы Джордж Уэймут [дегенмен, 1605 жыл болуы мүмкін] саяхаттар жасаған. Фокстің алғашқы демеушісі Генри Бриггс болды, ол сэр Джон Брукпен бірге Фокстің сапарына патшаның назарын аударды. Жоба алғаш рет 1629 жылы Люк Фокстің патшаға жолдаған өтінішхатында, солтүстік-батыс жолы арқылы Оңтүстік теңізге қарай өтуді ашу үшін шағын қаржы сұрағанда қалыптасты. Генри Хадсон мен сэр Томас Баттон үлкен жол тапқан және қалған бөлігін ашуға үміттенген. Патшалық флоттың жетпіс тонналық кемесі саяхатшылардың тартуына берілді, бірақ сапар келесі жылға шегерілді. Осы аралықта Бриггс қайтыс болды; саяхатшылардың жартысы бас тартқандықтан, сапар тоқтатылуы мүмкін еді, бірақ Бристоль саудагерлері өз портынан ұқсас сапарды жоспарлаған (Томас Джеймс басқарған, 3 мамыр 1631 жылы Бристольден шықты). Лондондық саудагерлер, сэр Томас Роу және саудагер-авантюрист сэр Джон Вольстенхолм, Фоксқа «Чарльз» қайығында жиырма адамнан және екі жігіттен тұратын экипажмен, он сегіз айға жететін азық-түлікпен қолдау көрсетті. 24 қыркүйек 1631 жылы Дорсет графының 4-ші графы Эдвард Саквиллдің құрметіне Кейп Дорсет деп аталды. 20 ғасырда бұл мүйіс Дорсет мәдениетіне – Солтүстік Америка Арктикасындағы инуиттер мәдениетіне дейінгі палеоэскимо мәдениетіне (б.з.д. 500 – 1500 ж.) атын берді, ал оның қалдықтары алғаш рет осы жерде табылған. Осылайша, бұл ат тікелей болмаса да, капитан Фоксқа да қатысты болуы мүмкін.
After Hawkridge's abortive voyage of 1619, Foxe became the successor of Robert Bylot and William Baffin (1615) in Arctic exploration. In the meantime voyages had been made by Sir Thomas Button in 1612, by Henry Hudson in 1606, after George Waymouth in 1585 7 [probably 1605]. Foxe's first patron was Henry Briggs, who with Sir John Brooke, directed royal attention to Foxe's voyage. The project first took shape in 1629, in a Petition of Luke Fox to the king for a small supply of money towards the discovery of a passage by the north west to the South Sea, Hudson and Sir Thomas Button having discovered a great way, and given great hopes of opening the rest. A pinnace of the Royal Navy of seventy tons was placed at the disposal of the adventurers, but the setting forth was deferred until the following year. In the interval Briggs died; half the adventurers having dropped out, the voyage might have been abandoned, but for news that Bristol merchants had projected a similar voyage from their port (under Thomas James, leaving left Bristol 3 May 1631). London merchants, with Sir Thomas Roe and the merchant adventurer Sir John Wolstenholme, supported Foxe in the Charles pinnace with a crew of twenty men and two boys victualled for eighteen months. and Cape Dorset, named after Edward Sackville, 4th Earl of Dorset on 24 September 1631. In the 20th century this cape gave its name to the Dorset culture – a Paleo Eskimo culture (500 BC – AD 1500) that preceded the Inuit culture in Arctic North America – whose remains were first found there. Thus, this name could also be indirectly attributed to Captain Foxe.