Кіріспе

Американдық футболдағы шабуылдаушы позиция. H-арқасы – американдық футболдағы шабуылдаушы позиция. H-арқасы тығыз аяққа ұқсас тұрады, бірақ ойын бастау сызығынан "артқа" қарай орналасады, соның салдарынан шабуылдау формациясындағы төрт "арқаның" бірі болып есептеледі. H-арқасы атымен ұқсас болғанымен, "жартылай қорғаушы" немесе "шабуылшы" деп адастырылмауы керек, себебі олар жеке, допты негізгі түрде тасымалдайтын арқалық позицияны білдіреді. Бұл позиция Ұлттық футбол лигасында (NFL) бас жаттықтырушы Джо Гиббс басқарған «Вашингтон Редскинс» командасында кеңінен танымал болды, ол екі тығыз аяқты жүйе қолданды. Кейін Норв Тернердің шабуылдық жүйесінде бұл позиция F-арқасы деп аталды. Бұл позиция слотбекке (S-арқалық/немесе A-арқалық) ұқсас.

Атауы

H-back атауы шатастыру тудыруы мүмкін, себебі H-back жартылай қорғаушылар сияқты сирек допты алып жүреді; керісінше, H-back тығыз қорғаушыға немесе фулбэкке ұқсас позицияда ойнайды. Атау позиция әзірленген кезде қолданылған ойын жоспарының белгілеуінен шыққан. Джо Гиббс қолданған жүйе бойынша – және шындығында, сол кездегі және қазіргі көптеген командалар үшін – стандартты допты тасымалдаушылар жиынтығы үш қабылдаушыдан және үш қорғаушыдан тұрды. Үш қабылдаушы – спит-энд, тығыз қорғаушы және фланкер – ойын схемаларында «X», «Y» және «Z» деп белгіленді. Үш қорғаушы – квотербек, жартылай қорғаушы және фулбэк – «Q», «H» және «F» деп аталды. Гиббстің инновациясы – қосымша блокер ретінде әрекет ету үшін, қорғаушылардың біреуін соққы сызығына жақын жылжыту болды. Жүйе әзірленген кезде «Редскинс» командасының ең үздік қақпашысы Джон Риггинс, фулбэк болды. Риггинс пен квотербек Джо Тейзман сол кезде команда үшін маңызды болғандықтан, аз пайдаланылған жартылай қорғаушы алынып тасталды және қосымша блокермен ауыстырылды. Стандартты белгілеу сақталды; алайда, бұл жаңа блокерге ойын схемаларында «H» символы тағайындалды, сондықтан позицияға «H-back» деп ат қойылды. Фланкер сияқты, H-back та соққы сызығынан артқа жылжытылды, ал бұл рөлді көбінесе жаттығулы тығыз қорғаушы орындады. H-back көбінесе жан-жақты болуы керек; қорғау шебінің мүшесі ретінде, жүгіру ойынында жетекші блокер ретінде тұруы мүмкін. Дегенмен, H-back дәстүрлі тығыз қорғаушының рөлін де орындайды, қажет болған жағдайда ортадан пас қабылдап, өткізуге кедергі келтіреді.

Вашингтон Редскинз

1980-2000 жылдардағы «Вашингтон Редскинс» командасының шабуыл жүйесінде H-ге бірнеше схемадан блок қою, пасты қорғау және қабылдау жолдарымен жүгіру тапсырылады. Бұл, «Вашингтон» шабуыл сызығында негізінен қосымша блокер ретінде пайдаланылған стандартты тығыз қорғаушымен салыстырылады. H-ге соққы беру аймағына, сызыққа тұруға немесе қозғалысқа түсуге мүмкіндік беріледі. Осы позицияның күрделілігіне байланысты, H-ге шабуыл туралы толыққанды білім болуы қажет. Бұл позиция, тіпті екі тығыз қорғаушы бар шабуылдың өзі, Гиббс «Нью-Йорк Джайентс» командасының жетекші сыртқы қорғаушысы Лоуренс Тейлорға тікелей жауап ретінде жасады. Гиббстің айтуынша: «Біз Лоуренс Тейлорға арналған ерекше ойын жоспарын жасауға тырыстық. Лигада мұндай нәрсе жиі жасалмайды, бірақ менің ойымша, біз оның сабағын қиын жолмен үйрендік. Біз ойындарда жеңіліске ұшырадық».

Басқа қолданыстар

H арқасын пайдаланатын шабуылдық формациялар қазіргі кәсіби футболда кеңінен қолданылмайды. Кәсіби футбол командасының H арқасын пайдаланған соңғы мысалдары – 2001 жылдан 2004 жылға дейін бас жаттықтырушы Буч Дэвис басшылығымен «Кливленд Браунс» және 2010 жылы шабуыл координаторы Майк Мартц басшылығымен «Чикаго Беарс», онда Брэндон Манумалеуна осы рөлде өнер көрсетті. «Цинциннати Бенгалс» командасы, жаттықтырушы Марвин Льюис басшылығымен, 2014 жылдан бері Райан Хьюитті және кейде Джейк Фишерді H арқасы ретінде пайдаланды. Бұрын «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасының ойыншысы болған Аарон Эрнандес, Роб Гронковски де алаңда болған кезде, көбінесе H арқасы/капитан ретінде көзге түсті. Крис Кули, Джо Гиббстің командадағы екінші кезеңінде (2004–2007) «Вашингтон Редскинс» командасының шабуылында H арқасы ретінде табысқа жетті. Жоғары мектептер мен университеттердегі командалар кейде H арқалық формацияларды қолданады, бірақ әдетте олар тығыз қорғаушы және шабуылшы позицияларында ерекше талант пен тереңдікке ие болса ғана. Мысалы, Бригам Янг университеті тығыз қорғаушы позициясында дәстүрлі түрде күшті, ал «Кугарс» командасы бір уақытта ең талантты ойыншыларын алаңға шығару үшін жиі H арқалық формацияларды қолданады. 1996 жылғы рекордтық маусымда BYU Чад Льюис пен Итула Милиге жеткілікті ойын уақытын беру үшін H арқалық формацияларды пайдаланды. Гас Малзан өзінің шабуылдарында H арқасын тиімді пайдаланғаны үшін танымал; Джей Прош және Пейтон Хиллис сияқты ойыншылар НФЛ-де табысқа жетті. Малзан «Оберн» клубында футбол жаттықтырушысы болған кезінде H арқасын пайдалану арқылы ең көп жетістікке қол жеткізді, ол 2011 жылы BCS Ұлттық чемпионатында жеңіске жетті және 2014 жылы BCS Ұлттық чемпионатының финалына өтті. «Висконсин Бэджерс» командасы Оуэн Дэниелс, Трэвис Беккум, Гаррет Грэм және Ланс Кендрикспен H арқалық позициясын тиімді пайдаланды, олардың барлығы НФЛ-де ойнады. 2011 жылғы «Хьюстон Тексанс» командасы осы екі бұрынғы «Висконсин Бэджерс» H арқаларын, Оуэн Дэниелс пен Гаррет Грэмді тығыз қорғаушылар ретінде пайдаланды және олардың бұрынғы тығыз қорғаушысы Джеймс Кейсиді (Райс университеті) H арқасына ауыстырды. Сонымен қатар, «Орегон Дакс» командасы 2011 жылғы BCS Чемпионаты ойынында екі H арқалық жиынтығын сынақтан өткізді. Чарльз Клей – H арқасының қазіргі үлгісі. «Огайо Стэйт» командасының бұрынғы квотербегі Брэкстон Миллер де соңғы кезде осы позицияда өнер көрсетті, ол жылдам жүгіріп, жоғары әмбебап формациялардан пас беру жолдарын орындады.