Кіріспе

Сеони ауданы – Орталық Үндістандағы Мадхья-Прадеш штатының ауданы. Сеони қаласы аудан орталығы болып табылады.

Тарих

Аудан 1861 жылы жаңадан құрылған Бас комиссар провинциясында жеке аудан ретінде құрылды, бірақ 1931 жылы көршілес Чхиндвада ауданымен біріктірілді. Дегенмен, аудан 1956 жылғы 1 қарашада жаңа Мадхья-Прадеш штаты құрылған күні қайта құрылды. Ауданның атауы "Seona" (Gudina arborea) сөзінен шыққан, бұл аймақта көптеп кездесетін ағаш түрі. Тарихи жазбалардағы алғашқы мәліметтер Гонд Гарха Мандла патшалығымен басталады. Қазіргі Сеони ауданының көп бөлігін құрайтын Гансор, Чаури және Донгартал бекіністері мен олардың төңірегіндегі жерлер 1530 жылы Сангарам Шахтың иелігіне кірді. Гондтар моғолдарға қарсы күресіп, тәуелсіздіктерін сақтап тұрды, бірақ моғолдарға салық төледі. Солтүстік және батыс бөліктері Лахнадон және Сеони үстірттерін қамтиды; шығыс бөлігі Уайнганганың суайдыны мен биік жазығынан тұрады; ал оңтүстік-батыста Доңгартал деп аталатын тасты жердің тар жолағы орналасқан. Сеони және Лакхнадон үстірттерінің биіктігі 1800-ден 2000 футқа дейін жетеді; олар жақсы өңделген және орманнан таза, температурасы әрқашан қолайлы және денсаулыққа пайдалы. Оның ауданы 8 758 км² құрайды.

Пенч жолбарысы қорығы

Байнганга өзенінің бастауы Мундара ауылының төменгі жағында орналасқан. Оның ішінде, мысалы, 10 км қашықтықта Пенч жолбарысы қорығы бар. Пенч жолбарысы қорығы, қорық арқылы солтүстіктен оңтүстікке қарай ағатын Пенч өзенінің атымен аталады және Сеони және Чхиндвара аудандарының Сатпура төбелерінің оңтүстік бөлігінде орналасқан. Жер бедері толқынды, аумақтың көп бөлігі тік беткейлі шағын төбелі жоталармен жабылған. Пенч ұлттық паркі де солтүстіктен оңтүстікке қарай ағатын Пенч өзенінің атымен аталған. Бұл өзен Мадхья-Прадеш штатының Сеони және Чхиндвара аудандарының жоғарғы бөлігінде, ал төменгі бөлігінде Махараштра штатымен шекара құрайды. 1992 жылы бұл аймақ Үндістанның 19-шы жолбарыс қорығы болып жарияланды. Паркте туристер ағыны қарқынды өсуде. 1983 жылы Пенч ұлттық паркі жолбарыс қорығының негізгі бөлігі ретінде бекітілді. Парктің жалпы ауданы 292,85 км² құрайды. Пенч жолбарысы қорығының жалпы ауданы 757,85 км²-ге жетеді. Қорық Орталық Үндістанның табиғи тарихында маңызды орынға ие. Оның флорасы мен фаунасы туралы сипаттамалар 17 ғасырға дейін жазылған жануарлар туралы кітаптарда кездеседі. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында капитан Дж. Форсайт және Рудярд Киплингтің "Джунгли кітабы" сияқты табиғат зерттеушілерінің еңбектері осы аймақтағы табиғаттың молшылығын көрсетеді. Ормандық белдеу үш бағытта – солтүстік, шығыс және оңтүстікке қарай созылып, Сеони, Балагат және Нагпур аудандарының ормандық жерлерін қамтиды. Махараштра штатындағы оңтүстік жағында орналасқан, бастапқыда Пандит Джавахарлал Неру атындағы ұлттық парк деп аталған жалғасқан орман жақында осы қорықпен бірдей атаумен «Жолбарыс жобасы» желісіне қосылды. Қорықтың оңтүстік-шығыс шекарасында Пенч өзеніне бөгет салынған. Аймақ көптеген маусымдық өзендер мен «нала» арқылы тізілген. Апрель айының соңында қорықтың ортасымен өтетін Пенч өзені құрғап қалады, бірақ «дох» деп аталатын көптеген су тоғандары сақталады, олар жабайы жануарлар үшін суару орнына айналады. Мұнда бірнеше жылдық бұлақтар да бар. Дегенмен, су көздері жеткілікті түрде таралмағандықтан, жабайы жануарлар көп аумақты пайдаланбайды. Қорықтың ортасындағы Пенч суқоймасы – қиын кезеңде судың негізгі көзі. Пенч өзенінің бойында азық-түлік көп болғандықтан, жолбарыстар көбінесе осы аймақта қоныстанады. Барстар көбінесе шеткі аймақтарда кездеседі, бірақ кейде терең орманның ішінде де көрінеді. Орманда мысықтар жиі кездеседі. Леопард мысықтары, кішкентай үнді циветтері және пальма циветтері де кездеседі, бірақ оларды сирек көруге болады. Жабайы иттілер 12-15 басқа дейін топтасып, қорықтың Чхедия, Джамтара, Боданала және Пёртхади аймақтарында кездеседі. Жабайы шошқалар кеңінен таралған. Жалқау аюлар таулы, жартасты жерлерді мекендейді және махул бел өсімдігі бар орманды ұнатады. Шыңқаралар өте аз санда кездеседі және оларды Турия, Телия және Дудхгаон ауылдарының айналасындағы ашық жерлерде табуға болады. Теккади, Аликатта және Чхиндиматта ауылдарының жанында шакалдар кейде көрінеді.

Экономика

2006 жылы Панчаяти Радж министрлігі Сеони ауданын елдегі 640 ауданның ішіндегі ең кемдауыл 250 ауданның бірі деп атады.

Мәдениет

Рудард Киплингтің "Ормандар кітабы" Сеони ауданында (кітаптарда Сиони деп жазылады) өрбуге айналады.