Кіріспе
Куфи немесе куфи шапқысы – Солтүстік Африка, Шығыс Африка, Батыс Африка, Оңтүстік Азия және Таяу Шығыстағы көптеген халықтардың ерлері киетін, қысқа, дөңгелек және жиексіз шапқыш. Оны Африка диаспорасының ерлері де киеді. Бұл шапқыш көптеген ислам мәдениеттерімен және жалпыафрикалық мақтанышпен байланысты. АҚШ және Ұлыбританияда оны "тақия" деп те атайды. Куфи шапқысы нақты бір елге тән емес, бірақ ол ең көп Нигериямен байланыстырылған. Тогода куфи түрлі-түсті маталардан тігіледі және оны үйлену тойы, фестивальдер және басқа да маңызды шараларда жиі киеді. Мама Чамба өнерпаздарының қойылымдарында куфи би кезінде әшекей ретінде қолданылады. Батыс Африкадағы мұсылман қауымдастықтарында куфи намаз оқығанда киіледі.
A kufi or kufi cap is a brimless, short, and rounded cap worn by men in many populations in North Africa, East Africa, West Africa, South Asia, and the Middle East. It is also worn by men throughout the African diaspora. The cap has strong associations with many Islamic cultures and pan African pride. In the United States and the United Kingdom, it is also called a "taqiyah". The kufi cap is not specific to any one country, although it has been perhaps most associated with Nigeria. In Togo, the kufi is made from colourful fabrics, and are often worn during important events such as weddings, festivals, and other ceremonies. In Mama Tchamba performances, the kufi is worn as an adornment during dances. Within Islamic communities in West Africa the kufi is worn during prayer.
Этимология
Йоруба тілінде "Аде" сөзі "тақ", ал "фила" сөзі "қалпақ" дегенді білдіреді. Куфи қаласы Йоруба жерінде, Ибадан қаласына жақын орналасқан. Батыс Африкадағы басқа да атаулары: фула, фила және малло бас киімі. Бұл қалпақ Шығыс Африканың суахили тілінде "кофия" деп аталады (қосымша ақпарат алу үшін "канзу" мақаласын қараңыз). АҚШ-та Батыс Африкалық "куфи" атауы ең көп қолданылады.
Халықаралық пайдалану
Jazz rock/jazz fusion Weather Report тобының жетекшісі және клавишашысы Джо Завинул ұзақ жылдар бойы сахнада да, жеке өмірінде де куфи шапқысын киіп жүрді. 1970 және 1980 жылдардағы Weather Report тобының тікелей эфирдегі өнер көрсетулерінде көрсетілгендей, ол уақыт өте келе түрлі куфи үлгілерін ауыстырғаны мәлім. Голланд прогрессивті рок-легендасы Тхис ван Лир де 1970-ші жылдары өзінің Focus тобымен карьерасының басында куфи шапқысын таққан. Оны "House of the King" (сонымен қатар британдық Saxondale телешоуының тақырыптық әні) музыкалық бейнеклипінде көруге болады. Бұған қоса, Rush тобының барабаншысы Нил Перт 1988 жылы велосипедпен Камерунды аралағаннан кейін концерттерде куфи киюге көшті. 2018 жылы шыққан американдық "The Equalizer 2" фильмінің басында Дензел Вашингтон сомдаған Роберт Макколл кейіпкері мұсылман болып жасырынып, куфи киген күйде көрінеді. Шапқылар 2018 жылы Кендрик Ламардың "All the Stars" музыкалық бейнеклипінде бишілер ретінде пайда болды.