Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгриялық су поло ойыншысы (1934-2012)
Hungarian water polo player (1934 2012)
Эрвин Задор (7 маусым 1934 – 28 сәуір 2012) – венгриялық су поло ойыншысы және Венгрия ұлттық құрамасының мүшесі.
Ervin Zádor (7 June 1934 – 28 April 2012) was a Hungarian water polo player and member of the Hungarian national team.
Мансап
21 жасында Эрвин Задор 1956 жылы Мельбурн қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында Венгрияны өкілдік етті. Ол төрт матч ойнап, бес гол соқты. Олимпиада ойындарында су полосынан Кеңес Одағы мен Венгрия командалары жартылай финалда кездесті. Бір ай бұрын Кеңес Одағының Венгрияға басып кіргеніне және осыдан туындаған керісіншелікке байланысты, бұл ойынның өте қатыгез болады деп күтілді. Екі тараптан да көптеген ереже бұзулар тіркелген матчта Задор екі гол соқты, Венгрия 4:0 есебімен алға шықты. Ойынның соңына қарай Валентин Прокопов Задордың бетіне соққы беріп, оң көзінің астында жарақат жасады. Задордың жарақаты және басқа да көптеген қақтығыстар осы ойынды "Судағы қан" деп атауға себеп болды. Ойынның соңғы минутында көрермендер арасындағы төбелес тоқтатылды, олардың көпшілігі Мельбурндегі венгр қауымдастығынан болатын және Ресейдің өз елдерін басып алғанына ашуланып, наразылық білдірді. Задордың бетінен қан ағып тұрған судан шыққан суреті әлемдік бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды. Кейін ол: "Мен тек 'Келесі матчқа қатыса аламын ба?' деп ойладым" деді. Задордың жарақаты оны Олимпиада финалынан шеттетті, бірақ оның командасы Югославияны 2:1 есебімен жеңіп, Олимпиаданың алтын медалін жеңіп алды. 2006 жылдың сәуірінде "Азаттықтың ашуы" атты деректі фильмнің тұсаукесері өтті, оның атқарушы продюсерлері Люси Лю және Квентин Тарантино болды. Бұл фильмде 1956 жылғы Венгрия революциясы бейнеленген және Венгрия мен Кеңес Одағы арасындағы су полосы шайқасымен аяқталады. Деректі фильм Эрвин Задорды, саяси ойынның беймәлім орталық тұлғасы ретінде көрсетеді. 2006 жылғы сұхбатында Задор венгр стратегиясының мақсаты – ресейлік команданы ашуға және оларды қателіктер жасауға итермелеу болғанын айтты. "Азаттықтың ашуы" фильмін баяндаған АҚШ-тың олимпиадалық жүзушісі Марк Спицті Эрвин Задор жаттықтырған.
At age 21, Ervin Zádor represented Hungary at the 1956 Summer Olympics in Melbourne. He played four matches and scored five goals. The Soviet Union and Hungary water polo teams met in the semifinals at the Olympics. Because of the Soviet Union's invasion of Hungary a month earlier and the resulting tension between the teams, the game was expected to be very physical. In a match marred by many penalties on both sides, Zádor scored twice as Hungary took a 4 0 lead. Late in the game, Valentin Prokopov struck Zádor in the face, opening a cut under his right eye. Zádor's injury and multiple other combats resulted in it being known as the "Blood In The Water" game. The match was stopped in the final minute to quell fighting among spectators, many of them from Melbourne's large Hungarian community, who were furious over the Russian invasion of their homeland. Zádor was shown emerging from the water with blood pouring down his face in a news photo published around the world. He later commented "All I could think about is, 'Could I play the next match?'." Zádor's injury kept him out of the Olympic final, but his team won the Olympic gold medal with a 2 1 victory over Yugoslavia. In April 2006, a documentary called Freedom's Fury premiered, with Lucy Liu and Quentin Tarantino listed as executive producers. It depicts the Hungarian Revolution of 1956 and climaxes with the water polo battle between Hungary and the Soviet Union. The documentary follows Ervin Zádor, who is portrayed as the unwitting focal point of the politicized match. In a 2006 interview, Zádor said the Hungarian strategy was to anger the Russian team and cause them to make errors. U. S. Olympic swimmer Mark Spitz, who narrates "Freedom's Fury", was coached by Ervin Zádor.
Жеке өмір
Будапештте туған Задор Олимпиада ойындарынан кейін кеңестік оккупацияланған елiне оралудан бас тартты және саяси босқынға айналды. Ол Калифорния штатының Линден қаласында қоныстанды. 2012 жылдың 28 сәуірінде дүниеден озды. Оның екі баласы Рипон қаласында су полосынан жаттықтырушылықпен айналысып келеді.
Born in Budapest, Zádor refused to return to his Soviet occupied country after the Olympic Games and became a political refugee. He settled in Linden, California. He died on April 28, 2012. Two of his children continue to coach waterpolo in Ripon, California.