Кіріспе

Ресей суретшісі

Константин Федорович Юон немесе Юон (Константи́н Фёдорович Юо́н; 24 қазан 1875 [ескі стиль бойынша 12 қазан 1875] – 11 сәуір 1958) – көрнекті орыс суретшісі және театр суретшісі, «Көркем әлемі» (Мир Искусства) бірлестігімен байланысты болған. Кейіннен ол Ресей суретшілер одағы мен Революциялық Ресей суретшілер қауымдастығын бірге құрды.

Өмірбаян

Юон Мәскеуде швейцариялық-орыс тегіндес банктік қызметкердің отбасында дүниеге келген (Юон фамилиясы вальзерлік тектен шыққан). Оның інісі Пол Жуон белгілі композитор болды. 1892-1898 жылдары ол Мәскеу сурет, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, онда Константин Савицкий мен Константин Коровин оның көрнекті ұстаздары болды. Мәскеу өнер мектебін бітіргеннен кейін Валентин Серовтан (1898–1900) жеке сабақтар алды. Батыс Еуропаға, әсіресе Парижге бірнеше сапарлары барысында Камил Писсарро және басқа импрессионистердің қала пейзаждарымен танысты, бірақ өзінің ерекше стилін сақтап қалды. 1900 жылы Мәскеуде алғашқы жеке сурет салу және сызу мектебін ашты. Кейбір танымал орыс суретшілері осы мектепте өнер білімін алды (мысалы, Ольга Жекулина). Кейін Ленинград өнер академиясында және Мәскеудегі Суриков атындағы өнер институтында оқытты. Оның Мәскеудегі студиясы басқа суретшілерге де кеңінен қолданылды. Ол Мәскеу өнер театры мен Малый театрындағы қойылымдарға декорациялар жасады, 1945-1947 жылдары осы театрдың ресми суретшісі болды. Ол сондай-ақ операларға да декорациялар салған. Кеңес дәуірінде Юон Өнер академиясының Ғылыми-зерттеу институтының директоры (1948–1950) және КСРО Суретшілер одағының бірінші хатшысы (1956–1958) қызметін атқарды. Ол Сталин сыйлығына ие болды (1943), Ленин орденімен және басқа да ордендер мен медальдармен марапатталды. 1958 жылдың 11 сәуірінде Мәскеуде қайтыс болды.

Таңдалған шығармалар

Константин Юон импрессионист пейзаж және жанрлық суретші ретінде, символизмнің іздерімен көзге түсті. Оның импрессионист пейзаждарының ішінде "Үштікке" (1903) және "Тверской бульвары" (1909) ең танымалдары. Кейін ол лирикалық пейзаж идеясын Палех миниатюрасы мен икона өнерінің үлгілерімен үйлестірді. Оның ең символистік туындылары – "Жаратылыс" тақырыбындағы "Әлемді жарату" (1908–1912) гравералық цикл және Қазан революциясын ғарыштық апаттың салдары ретінде бейнелейтін "Жаңа планета" картинасы. Өмірінің соңына дейін ол қатаң социалистік реализм шеңберінде жұмыс істеп, 1941 жылғы 7 қарашада Қызыл алаңда өткен парадты бейнелейтін суреттер сияқты туындылар жасады.