Кіріспе
Халықаралық шекара
Мексика-АҚШ шекарасы (lang es) – Мексика мен АҚШ-ты бөліп тұратын халықаралық шекара, батысында Тынық мұхитынан басталып, шығысында Мексика шығанағына дейін созылады. Шекара әртүрлі ландшафттардан өтеді, қалалық аймақтардан шөлдерге дейін. Мексика-АҚШ шекарасы – әлемдегі ең көп кезеліп өтетін шекара, жылына шамамен 350 миллион ресми тіркелген өту тіркелген. Бұл екі ел арасындағы әлемдегі ең ұзын шекаралардың он біріншісі. Құрлықтағы шекараның жалпы ұзындығы Мексика шығанағынан басталып, Рио-Гранде (Рио-Браво-дель-Норте) өзенінің бағытымен Сиудад-Хуарес, Чиуауа және Эль-Пасо, Техас штатындағы шекаралық өткізу пунктіне дейін созылады. Эль-Пасо-Хуарестен батысқа қарай, ол Чихуахуа және Сонора шөлдерінің кең аумақтарын, Колорадо өзенінің дельтасын және Сан-Диего-Тихуананы басып өтеді, содан кейін Тынық мұхитына жетеді. Мексикамен шектесетін төрт американдық штат: Калифорния, Аризона, Нью-Мексико және Техас. Солтүстік Мексиканың бір анықтамасы АҚШ-пен шектесетін алты мексикалық штатты ғана қамтиды: Баха-Калифорния, Чиуауа, Коауила, Нуэво-Леон, Сонора және Тамаулипас.
География
Мексика мен АҚШ шекарасы, теңіз шекараларынан өзге, Тынық мұхиты мен Мексика шығанағына дейін созылады. Мексика – АҚШ шекарасы АҚШ пен Мексика арасындағы шекараның бастапқы нүктесінен басталады, ол Сан-Диего шығанағының ең оңтүстік нүктесінен бір теңіз лигасына (үш теңіз миліне) оңтүстікке қарай орналасқан. Шекара содан кейін Колорадо және Гила өзендерінің қосылған жеріне қарай тік сызықпен жалғасады. Халықаралық шекара және су комиссиясы мәліметінше, континенттік шекара екі ел арасындағы 1848 жылғы Гвадалупе-Идальго шарты бойынша Рио-Гранде өзенінің ортасымен, «ең терең арнасы» (сонымен қатар тальвег деп те аталады) арқылы Мексика шығанағына дейін созылады. Рио-Гранде Техас-Мексика шекарасы бойымен жиі қисық өтеді. Осының салдарынан, АҚШ және Мексика Рио-Грандені шекара ретінде сақтап тұру туралы келісімге келді, қажет болған жағдайда жаңа арналар мен аралдар екінші елге беріледі. Мексика мен АҚШ арасындағы 1970 жылғы шекара шарты Рио-Гранде шекарасына қатысты барлық дауларды және белгісіздіктерді реттеді. Батыстан шығысқа қарай АҚШ-тың шекаралас штаттары: Калифорния, Аризона, Нью-Мексико және Техас. Мексиканың шекаралас штаттары: Баха-Калифорния, Сонора, Чиуауа, Коауила, Нуэво-Леон және Тамаулипас. АҚШ штаттарының ішінде Техас штатының Мексикамен шекарасы ең ұзын, ал Калифорния штатының ең қысқа. Мексика штаттарының ішінде Чиуауа штатының АҚШ-пен шекарасы ең ұзын, ал Нуэво-Леон штатының ең қысқа. Шекара бойында АҚШ-тың 23 округі және Мексиканың 39 муниципалитеті орналасқан.
Мексика-Америка соғысына дейін
XVI ғасырдың ортасында күміс табылғаннан кейін, әртүрлі елдерден және әртүрлі текті адамдар бұл аймаққа келіп қоныстанды. Бұл сирек қоныстанған кезеңде әртүрлі елден келген жайлаушылар болды. Аймақ Жаңа Испанияның құрамына кірді. XIX ғасырдың басында АҚШ Франциядан Луизиананы сатып алып, батысқа қарай бірте-бірте кеңейе бастады. 1803 жылғы Луизиананы сатып алғаннан кейін АҚШ пен Жаңа Испания арасындағы шекара нақты белгіленбеді. 1819 жылғы Адамс-Онис шартында АҚШ пен Испания арасындағы шекара Миссисипи өзенінің батыс жағында белгіленді. Мексика Испаниядан тәуелсіздік алып, 1828 жылғы Шекара шартында шекара қайта расталды. Мексика солтүстіктен болатын шапқыншылықты болдырмау үшін шекарада буферлік аймақ құруға тырысты. Мексика үкіметі өз азаматтарының мыңдаған адамдарын қазіргі Техас аймағына қоныстануға шақырды, тіпті аймақты игеру үшін АҚШ-тан келген қоныс аударушыларға арзан жерлерді ұсынды. Халықтың көптеп келуі Мексиканың күткен қорғанысын қамтамасыз етпеді, керісінше Техас 1836 жылы тәуелсіздігін жариялады, ол 1845 жылға дейін АҚШ оны аннексиялағанға дейін сақталды.
Қазіргі шекараны белгілеу
XIX ғасырдың ортасында Техас аймағындағы үнемі болатын қақтығыстар нәтижесінде 1846 жылы басталып, 1848 жылы Гуадалупе-Идальго шартымен аяқталған Мексика-Америка соғысы болды. Бейбіт келісім шартының талаптарына сәйкес, Мексика өзінің аумағының 55 пайызын, соның ішінде қазіргі Калифорния, Аризона, Нью-Мексико, Юта, Невада штаттарын, сондай-ақ Колорадо, Вайоминг, Канзас және Оклахома штаттарының бір бөлігін жоғалтты. Бұған қоса, Техас және Рио-Гранде мен Рио-Нуэсес арасындағы даулы аумаққа қатысты барлық таластар тоқтатылды. Бес жыл өткен соң, Гадсден сатып алуы АҚШ-Мексика шекарасын қалыптастыруды аяқтады. Бұл сатып алудың бастапқы мақсаты жоспарланған теміржол желісі үшін жер учаскесін алу болды. Осы сатып алулар салдарынан бұрын даулы болған жерлерде шамамен 300 000 адам қалды, олардың көпшілігі Мексика азаматтары еді. Шекара белгіленгеннен кейін, осы шекара бойында бірнеше қалалар пайда болды, ал көптеген мексикалық азаматтарға Мексиканың солтүстік аймақтарындағы жерлер тегін берілді, олар оралғанда және аймақты қайта қоныстандырғанда.
Кейінгі тарих
Гвадалупе Идальго шарты және 1884 жылғы тағы бір шарт халықаралық шекараны белгілеуге алғашқы жауапты келісімдер болды, екеуі де арналар мен жағалаулардағы өзгерістерге қарамастан, Рио-Гранде өзенінің ортасы шекара болып табылатынын нақтылады. Рио-Гранде өзені 1852 мен 1868 жылдар аралығында оңтүстікке қарай жылды, ал өзендегі ең үлкен өзгеріс 1864 жылғы су тасқынынан кейін болды. 1873 жылға қарай жылған өзен ортасының шекарасы Эль-Пасо – Хуарес аймағында Мексиканың шамамен бөлігін кесіп алып, осы жерді АҚШ-қа берді. 1963 жылы жасалған келісім бойынша Мексика осы жердің көп бөлігін қайтарып алды, бұл Шамизал дауы деп аталды, ал қалғанын АҚШ-қа қайтарды. Шекаралық келісімдерді 1889 жылы құрылған Халықаралық шекара және су комиссиясы (IBWC) бірлесіп басқарады, оның мақсаты – шекараны сақтау, екі ел арасындағы өзен суларын бөлу, су тасқындарын бақылау және су тазалығын қамтамасыз ету. Бұрын халықаралық ынтымақтастықтың үлгісі ретінде қарастырылған IBWC соңғы онжылдықтарда қазіргі әлеуметтік, экологиялық және саяси мәселелерге байланысты өткен заманға сай емес институт ретінде сынға ұшырады. Мексиканың шекара жағындағы аймақтың экономикалық дамуы көбінесе АҚШ-қа жақындығына байланысты болды, себебі ол Мексикадағы сауда орталықтарынан шалқары орналасқан. Мексика президенті Порфирио Диас билігінде, 1876 мен 1910 жылдар аралығында, шекаралық қалалар АҚШ-пен тығыз байланысқа және Мексика үкіметінің АҚШ-тан келген қаржылық инвестицияларды қолдауына байланысты өркендеді. Солтүстік Мексика штаттарын Мексикаға қарағанда АҚШ-қа көбірек байланыстыратын теміржолдар салынды, нәтижесінде халық саны күрт өсті. Тау-кен өнеркәсібі де дамыды, сонымен қатар АҚШ-тың оған бақылауы да артты. XX ғасырдың басында АҚШ компаниялары тау-кен өнеркәсібінің 81%-ын бақылап, Мексика экономикасына барлығы 500 миллион АҚШ долларын, оның 25%-ын шекаралық аймақтарға инвестициялады. 1891 жылғы АҚШ иммиграциялық заңы Мексика және Канада шекарасындағы кіру порттарында тексеру бекеттерін құруға рұқсат берді. 1917 жылғы АҚШ иммиграциялық заңы Мексикадан АҚШ-қа заңды түрде кіргісі келетін мексикалықтардан сауаттылықты тексеруден өтуді және төлем жасауды талап етті; алайда Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жұмыс күші жетіспегендіктен бұл талаптар уақытша тоқтатылды. 1924 жылғы АҚШ иммиграциялық заңы АҚШ шекаралық патрулін құрды. Мексика революциясы, кем дегенде, Мексикадағы мүліктердің шетелдік иелігіне наразылық тудырды және 1910 жылы басталды. Революция Мексикадағы саяси тұрақсыздықты арттырды, бірақ АҚШ инвестицияларын айтарлықтай азайтпады. Дегенмен, ол Мексиканың ішкі экономикалық дамуын төмендетті, ал шекаралық аймақтар мұны көрсетті. АҚШ жағындағы қалалардың инфрақұрылымы жақсара берген сайын, Мексика жағы муниципалдық дамуға қажетті маңызды көлік желілерін салу және күтіп ұстаудан қалып қойды. Он жыл ішінде жиі болатын қақтығыстар шекаралық қалаларды соғыс алаңдарына айналдырды, бұл шекарадан тыс шектеулерді күшейтті, шекараны күзетуге федералды әскерлерді шақырып, шекаралық қалалар арасында қоршаулар мен кедергілерді орнатуға әкелді. Соғыс аяқталғаннан кейін шекарадан өту ережелері жеңілдетілді және көптеген әскерлер үйлеріне қайтарылды; алайда қоршаулар екі ел арасындағы бөліністің физикалық ескерткіші ретінде сақталды. АҚШ пен Мексика арасындағы шекараны белгілеуге назар аударылған жылдар өткен сайын, көбірек қоршаулар мен биік кедергілер орнатылды. Бірінші халықаралық көпір 1910 жылы салынған Браунсвилл – Матаморос халықаралық көпірі болды. АҚШ-тың алғашқы кедергісі 1909 мен 1911 жылдар аралығында Калифорнияда салынды, ал Мексиканың алғашқы кедергісі 1918 жылы салынған болуы мүмкін; 1920 және 1940 жылдары кедергілер кеңейтілді. 1905 жылғы Банко конвенциясы бойынша АҚШ пен Мексика Рио-Гранде өзенінің бағыты кенеттен өзгерген жағдайда (мысалы, су тасқыны кезінде) шекараны жаңа бағытқа сәйкес өзгертуге рұқсат берді. Кенеттен болатын өзгерістер көбінесе банкостарды (өзеннің иілістерімен қоршалған және су тасқыны немесе арнаның жылжуы салдарынан екі елден де бөлініп қалған жерлерді) құрады, әсіресе Төменгі Рио-Гранде аңғарында. Бұл банкостар пайда болған кезде Халықаралық шекара және су комиссиясы бұрын АҚШ-қа немесе Мексикаға тиесілі жерлер шекараның екінші жағына қарастырылуы керек пе екенін тексерді. 1905 жылғы конвенция бойынша Рио-Гранде бойында жасалған барлық түзетулер (1910 жылдан 1976 жылға дейін 37 рет жасалды) көлемі шағын (бірден 646 акрға дейін) және адам тұрмаған жерлерді қамтыды. 1933 жылғы Рио-Гранде түзету шарты Эль-Пасо – Хуарес аймағында өзен шекарасын түзу және бекітті. 1935–1938 жылдар аралығында құрылыс кезінде екі ел арасында көптеген жер участалары ауыстырылды. Аяғында әр ел бірдей аумақты екіншісіне берді. 1970 жылғы Шекара шарты Пресидио және Идальго, Техас маңындағы АҚШ-қа су тасқынынан қорғау арналарын салу үшін Мексика аумағының бөлігін берді. Қарсылық ретінде АҚШ Мексикаға басқа жерлерді берді, оның ішінде Пресидио маңындағы бес учаске, Рома, Техас маңындағы Хоркон учаскесі және Бивер аралы. 2009 жылдың 24 қарашасында АҚШ Рио-Грандедегі 6 аралды Мексикаға берді. Сонымен бірге Мексика АҚШ-қа 3 арал мен 2 банконы берді. 20 жылдан бері күтіліп келген бұл трансфер 1970 жылғы Шекара шартының III бабын қолданудың алғашқы мысалы болды. 2023 жылдың 27 наурызында Солтүстік Мексикадағы толық қамтылған ұстау орталығындағы өртте кем дегенде 38 ұсталған мигрант (көбінесе Орталық Америкадан) қаза тауып, ондаған адам жарақат алды, себептері депортация қаупінен бастап, тығыздыққа және ішу суына қол жеткізбеуге дейін болды.
Тихуана-Сан-Исидро шекарасы
Сан-Исидро порты кіруі Сан-Исидро, Калифорния және Тихуана, Баха Калифорния арасында орналасқан. Күн сайын осы порт арқылы шамамен 50 000 көлік және 25 000 жаяу жүргінші өтеді. АҚШ-та I-5 тас жолы тікелей Тихуанаға барып, магистральдың оңтүстік ұшы осы портта аяқталады. 2005 жылы Сан-Исидро арқылы АҚШ-қа 17 миллионнан астам көлік пен 50 миллион адам кірді. Сан-Исидро арқылы АҚШ-қа кіретіндердің арасында Мексикада тұратын және АҚШ-та білім алатын американдық азаматтар да бар, оларды "трансфронтеризос" деп атайды. Бұл шекаралық қалалардағы адамдардың күнделікті өмір салтына әсер етті. Баха Калифорния жағалауында Тихуана, Розарито Бич және Энсенада қалаларында американдықтар тұратын аудандар бар, олардың тұрғындары күнделікті жұмыс істеу үшін АҚШ-қа шағылысады. Сонымен қатар, көптеген мексикалықтар да жұмысқа бару үшін күнделікті АҚШ-қа өтеді. 1999 жылы Тихуананың жұмыс күшінің 7,6%-ы Сан-Диегода жұмыс істеді. АҚШ-қа өту үшін күтудің орташа уақыты шамамен бір сағатты құрайды. Көміртек монооксиді (CO) және көлік құралдарынан шығатын басқа да зиянды заттар жүрек-қан тамырлары аурулары, өкпе қатерлі ісігі, жүктілік кезіндегі проблемалар, ерте өлім, семіздік, астма және басқа да тыныс алу жолдары аурулары сияқты денсаулық мәселелерімен байланысты. Жол апаттарының жиілігі және ұзақ күту уақыты жиі өтетін адамдардың психикалық денсаулығына, стресс деңгейіне және агрессивті мінез-құлыққа әсер етеді. Тихуананың қарқынды дамып келе жатқан экономикасы, төмен тұрмыс құны, арзан бағалары және Сан-Диегоға жақын орналасқандығы Сан-Диего құрылысшылары үшін келесі мақсатқа айналдырды. Бұл қаланың туризм саласына пайда әкелсе де, Тихуанада тұру құнының өсуіне байланысты төмен кірісті тұрғындар үшін қиындық тудырады. Тихуанада АҚШ-тан депортацияланған көптеген адамдар тұрады, олардың көпшілігі барлығын жоғалтып, табысы жоқ және жаңа қалада тірі қалу үшін тез бейімделуге мәжбүр. Сан-Диего құрылысшылары Тихуанаға көптеген пайда әкелсе де, депортацияға ұшырағандар мен кедейлер Тихуананың жаңаруының (gentrification) салдарына ұшырауы мүмкін.
It has influenced the every day lifestyle of people that live in these border towns. Along the coast of Baja California, there are neighborhoods of Americans living in Tijuana, Rosarito Beach, and Ensenada, whose residents commute to the U. S. daily to work. Additionally, many Mexicans also enter the U. S. to commute daily to work. In 1999, 7.6% of the labor force of Tijuana was employed in San Diego. The average wait time to cross into the U. S. is approximately an hour. The emission of carbon monoxide (CO) and other vehicle related air contaminants have been linked to health complications such as cardiovascular disease, lung cancer, birth outcomes, premature death, obesity, asthma and other respiratory diseases. The high levels of traffic collusion and the extended wait times has affected the mental health, stress levels, and aggressive behavior of the people who cross frequently. Tijuana is the next target for San Diegan developers because of its fast growing economy, lower cost of living, cheap prices and proximity to San Diego. While this would benefit the tourist aspect of the city, it is damaging to low income residents that will no longer be able to afford the cost of living in Tijuana. Tijuana is home to many deportees from the U. S., many who have lost everything and do not have an income to rely on and are now in a new city in which they have to quickly adapt in order to survive. San Diego developers would bring many benefits to Tijuana, but deportees and the poor run the risk of being impacted by the gentrification of Tijuana.
Батыс жарты шарда саяхат бастамасы
2006 жылдың соңында АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік департаменті (DHS) 2007 жылдың 23 қаңтарында күшке енген, АҚШ-қа кіретін АҚШ азаматтары мен халықаралық саяхатшыларға арналған жаңа сәйкестендіру талаптарын регламенттеуші ережені жариялады. Бұл соңғы регламент және WHTI-нің бірінші кезеңі АҚШ-қа әуемен кіру үшін қажетті идентификацияның тоғыз түрін белгілейді: жарамды паспорт; паспорттық карта; штаттық күшейтілген жүргізуші куәлігі немесе штаттық күшейтілген жүргізуші емес куәлік (Мичиган, Нью-Йорк, Вермонт және Вашингтон штаттарында қолжетімді), Ішкі қауіпсіздік министрі бекіткен; сенімді саяхатшылар бағдарламасының картасы (Global Entry, NEXUS, FAST немесе SENTRI); күшейтілген тайпалық идентификациялық карта; түпкілікті американдық тайпаның фотосуретті идентификациялық картасы; I-872 нысаны – американдық үнділік картасы; ресми теңіз шаруашылығымен байланысты саяхаттағанда жарамды саудагер теңізшісінің құжаты; немесе ресми тапсырыс бойынша саяхаттағанда жарамды АҚШ әскери идентификациялық картасы. 2015 жылдың тамызында Мексика елі 7 күннен астам тұру жоспарлаған немесе іскерлік мақсатта келген барлық шетел азаматтары 330 песо (21 АҚШ доллары) төлеуі және паспортын көрсетуі керек деген ережені қолдана бастады.
Form I 872 – American Indian Card; a valid Merchant Mariner Document when traveling in conjunction with official maritime business; or a valid U. S. military identification card when traveling on official orders. In August 2015, Mexico began enforcing a rule that all foreign citizens that plan to stay in the country for more than seven days or are travelling on business will have to pay a 330 pesos ($21) fee and show their passport.
Ветеринариялық тексерулер
Жануарлар бір елден екінші елге әкелінетін болса, олармен бірге аурулар мен паразиттер де тарайды. Сондықтан көптеген елдер жануарларды импорттауға қатысты ветеринариялық ережелерді енгізеді. АҚШ-қа импортталатын жануарлардың көпшілігі АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Жануарлар мен өсімдіктердің денсаулығын тексеру қызметінен (APHIS) алдын ала алынған импорт рұқсатымен және/немесе шығу елінің ветеринариялық сертификатымен бірге болуы керек. Ветеринариялық тексерулер көбінесе қажет, және олар белгіленген пункттерде ғана қолжетімді; пункттің ветеринариялық дәрігерлерімен алдын ала байланыс ұсынылады. АҚШ-Мексика шекарасын кесіп өтетін жануарлардың тексеруге ұсынылған елден өзге елде шыққан болуы мүмкін. Мұндай жануарлар АҚШ-тан Мексикаға өтіп қайтып келетіндері, сондай-ақ Мексика немесе АҚШ арқылы шекарадан өтуге дейін басқа елдерден келген жануарларды қамтиды. APHIS жылқылардың бірнеше ауруларын, оның ішінде гландер, дорин, жылқының жұқпалы анемиясы, жылқының пироплазмозы, Венесуэла жылқы энцефалиті және жылқының жұқпалы метриті ауруларын болдырмау үшін сақтық шараларын қабылдайды. APHIS сондай-ақ жылқыларды тексеріп, құрттар мен басқа да паразиттердің енуіне жол бермейді. Рио-Гранде өзенінің төменгі аңғарында АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің инспекторлары шекарадан құрттарымен бірге келіп жүрген жылқы мен малды іздейді. Мұндай жануарлар көбінесе "ылғалды мал" деп аталады, ал инспекторлар "құс айдаушылар" деп аталады. APHIS мәліметінше, Канададан келген жылқылар Канада үкіметінің ветеринариялық денсаулық сертификатымен және ЭАИ-ға теріс нәтижелі тестпен АҚШ-қа кіре алады. Мексикадан АҚШ-қа жылқыларды тасымалдау үшін оларды осы аурудың болуына тексеру қажет. Бұл ереженің ерекше жағдайы – Cabalgata Binacional Villista атты шарасына қатысушыларға берілетін арнайы рұқсат. АҚШ-тан Мексикаға импорттау үшін, басқа талаптармен қатар, соңғы 45 күн ішінде ЭАИ-дан босатылғандығын растайтын құжат қажет.
Өмірбаян
АҚШ Шекаралық патруль агенттігінің 2010 жылғы жылдық есебіндегі деректер көрсетіп тұрғандай, әртүрлі елдерден АҚШ-қа құжатсыз өткендердің жалпы санының 90 пайызы Мексикадан келген. Бұдан өзге, АҚШ-та 6 миллионнан астам құжатсыз мексикалық азамат тұрады. Шекара арқылы жыл сайын құжаттары бар және құжаттары жоқ мигранттардың өте көп саны өтеді. АҚШ-қа жыл сайын осыншама көп адам келіп тұрғандықтан, ел бірнеше қауіпсіздік шараларын енгізді. 2010 жылы президент Барак Обама Кеден және шекараны қорғау басқармасына, әсіресе Шекаралық патрульге, қауіпсіздікті күшейту үшін 600 миллион доллар бөлген заңға қол қойды. АҚШ үкіметі шекара қауіпсіздігіне көптеген миллион доллар инвестициялады, бірақ бұл АҚШ-тағы құжатсыз иммиграцияны тоқтатуға жеткіліксіз болды. 2018 жылдың маусым айында АҚШ үкіметі иммигранттардың қызметін бақылау үшін бетті тану жүйесін орнатуды жариялады.
Шекараларды қорғау
Шекаралық патруль 1924 жылы құрылды, оның негізгі міндеті иммигранттардың АҚШ-қа заңсыз кіруін анықтау және болдырмау. Шекаралық патруль басқа құқық қорғау органдарының қызметкерлерімен бірге АҚШ шекарасын қорғайды – заңды иммиграция мен тауар ағынын реттейді, сонымен қатар құжатсыз мигранттарды және адамдар мен контрабанданың тасымалдануын бақылайды. Қазіргі таңда АҚШ-Мексика шекарасындағы көші-қонды басқару стратегиясы "қорқыту арқылы алдын алу" принципіне негізделген. Оның басты мақсаты – Мексикадан АҚШ-қа рұқсатсыз кіргендерді тұтқындау емес, олардың кіруіне тосқауыл қою. "Қорқыту арқылы алдын алу" стратегиясы күшті болғанымен, 2014 жылға дейінгі екі онжылдықта құжатсыз көшіп-қонушылардың саны екі есеге өсті, яғни тиімсіз болды. Нәтижесінде, иммигранттардың өліміне себепкер болды, тіпті "койоттардың" (контрабандашылардың) көмегімен болса да. Бұл тәсіл АҚШ-Мексика шекарасында ғана емес, құжаттары бар иммигранттар мен американдық азаматтар үшін де қиындықтар тудырды. Шекара күзеті және басқа да агенттіктердің өкілеттіктерін теріс пайдаланып, нәсілдік белгілер бойынша іздеу жүргізуі және 25 мильдік (40 км) шекара аймағынан тыс, бірақ 100 мильдік (161 км) шекара аймағында негізсіз тексерулер жасауына қатысты алаңдаушылықтар бар. 2012 жылы Шекара күзетінің қызметкерлері елге заңсыз кірген 364 000-нан астам адамды тұтқындады. Шекараны бақылау стратегиясын іске асыру арқылы шекарадағы тұтастық пен қауіпсіздікті қалпына келтіруде маңызды жетістіктерге қол жеткізілді. Оларға Сан-Диегодағы "Гатекипер" операциясы, Эль-Пасодағы "Линияны ұстау" операциясы, Мак-Аллендегі "Рио-Гранде" операциясы, Тусондағы "Сафгард" операциясы және Аризона шекарасындағы Аризона шекарасын бақылау жобасы кіреді. Вуллиамидің сөзіне сүйенсек, мексикалықтардың бесінші бөлігі өмірінің бір сәтінде АҚШ-қа барып жұмыс істейді. 2010 жылы шекараны 20 000-нан астам Шекаралық патруль агенттері күзетті, бұл оның тарихындағы ең көп көрсеткіш. Шекараға АҚШ Шекаралық патрулінің ішкі бақылау бекеттері, әдетте, шекараның АҚШ жағында, ал мексикалық жағында – "гариталар" орналасқан. Жыл сайын АҚШ-қа шамамен жарты миллион адам заңсыз кіреді. Шекаралық патрульдің қызметі Сан-Диего және Эль-Пасо сияқты шекаралық қалалардың маңында шоғырланған, олар кең шекаралық қоршаумен жабдықталған. Бұл заңсыз иммигранттардың ағынын ауылдық таулы және шөлді аймақтарға бағыттап, Мексика-АҚШ шекарасында Мексикадан АҚШ-қа заңсыз өтуге тырысқандардың жүздеген өліміне әкелді. Мексика жағында дамып келе жатқан жергілікті экономикалар қолжетімді дағдыларға ғана емес, сонымен қатар қолжетімді, көбінесе тасталған материалдарға да пайда келтіреді. Шағын бизнес АҚШ-тан фунттап киім мен картон сатып алады. Шекараның бойында кездесетін ескі шиналар сияқты кейбір заттар жергілікті экономиканы қолдап, шекараны анықтайтын өнімдерге айналады. 2006 жылғы "Қауіпсіз қоршау" заңы қабылданды, ол 700 мильдік (1127 км) жоғары қауіпсіздік қоршауларын салуды көздейді. Мексика-АҚШ арасындағы бөгеттің құрылысын аяқтауға жасалған әрекеттерге Мексика үкіметі мен АҚШ-тағы түрлі ұйымдар қарсылық білдірді. 2013 жылдың қаңтар айында Үкіметтік есеп беру кеңсесі 2011 жылы шекарадан заңсыз өткен адамдардың 61% Шекаралық патруль агенттерімен ұсталғанын мәлімдеді, яғни 208 813 адам ұсталмады. Олардың 85 827-сі АҚШ-қа заңсыз кірсе, қалғаны Мексикаға және Орталық Американың басқа елдеріне оралды. 1986 жылы осыған ұқсас көрсеткіш 1,615 миллионнан асты. Аризона-Мексика шекарасында 1996 жылы тек жеті мигранттың өлімі тіркелді, бірақ 2001 жылдан 2012 жылға дейін 2000-нан астам мигранттың дене қалдықтары табылды. Өлім-жітімнің көп бөлігі ауылдық аймақтарда, яғни экстремалды температураның кең таралған жерлерінде орын алғандықтан, тіркелген өлім-жітімнің саны нақты санынан кем болуы мүмкін. Қиын, қолжетімсіз жер болғандықтан, адам дене қалдықтары жылдар бойы немесе ешқашан табылмайды. Human Rights Watch 2020 жылдың 22 сәуірінде COVID-19 пандемиясынан кейін АҚШ-Мексика шекарасының жабылуы күтілуі мүмкін екенін мәлімдеді. HRW-нің пікірінше, CDC енгізген жаңа ереже АҚШ-тың босқындарды қудалау қаупі бар жағдайларға қайтарудан қорғау міндетін ескермеген. Президент Джо Байденнің шекаралық жоспары COVID-19 шектеулері ретінде белгілі болған 42-тараудың 2023 жылдың мамыр айында күші жойылды. 42-тарау бойынша, 2020 жылдың наурызынан бері күшіне енген, көптеген шекарадан өтушілер АҚШ-та пана сұрау мүмкіндігінсіз Мексикаға жылдам депортацияланды.
Кедергі
АҚШ үкіметі 2006 жылы Буш әкімшілігі кезінде Мексика-АҚШ шекарасы бойында шекаралық қоршау орнатуды жоспарлаған. Осы даулы ұсынысқа көптеген жеке қоршаулар салу да кірген. Барлығы шамамен 600 миль (966 км) қоршау салынды, олардың әрқайсысы болат пен бетоннан жасалған жеке қоршаулардан тұрды.
Шекаралық шабуылдар
АҚШ шекаралық күзетінің мәліметінше, 2007-2011 жылдар аралығында шекарада Орталық Америкадан келген заңсыз көшіп-қонуға тырысқандарды ұстау саны 70 мыңнан 55 мыңға дейін азайды. Содан кейін ұстау саны күрт өсіп, 2012 жылы 95 мыңға, 2013 жылы 150 мыңға, 2014 жылы 220 мыңға жетті. Ұстаудың артуына шекара қауіпсіздігінің күшейтілуі, шекарадан өту әрекеттерінің күшеюі, немесе екеуінің де әсері болуы мүмкін. 2006 жылы Мексиканың мемлекеттік қызметкерлері 29 рет шекараны кесіп өтті, оның 17-сі қарулы болған. 1996 жылдан бері мексикалық үкімет қызметкерлері 253 рет шекараны бұзды. 2014 жылы АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаменті Калифорния штатының өкілі Дункан Д. Хантерге 2004 жылдан бері 300 құжатталған шекараны бұзу оқиғасы болғанын, нәтижесінде 131 адам ұсталғанын хабарлады. 2008 жылдың 3 тамызында Мексика әскерінің қызметкерлері Мексикадан Аризона штатына өтіп, АҚШ шекаралық күзетінің қызметкерімен кездесті, оны қарумен мақұлдады. Кейіннен әскерлер шекаралық күзеттің қосымша күштері тергеуге келген соң Мексикаға қайтып оралды.
Көбірек ресурстар қажеттілігі туралы келіспеушіліктер
Шекараға көбірек қаржы жұмсауды қолдайтындар, Мексикадан АҚШ-қа зорлық-зомбылық пен есірткі тасымалының күшеюіне байланысты, күшейтілген шараларды жалғастыру қажет деп санайды. Дегенмен, Латын Америкасы жөніндегі Вашингтон кеңсесі сияқты сыншылар шекарадан өтулер санының азаюын АҚШ-тың қауіпсіздік шараларына толыққанды жатқызуға болмайтынын айтады. 2008 жылғы қаржылық дағдарыстан кейін АҚШ экономикасының әлсіреуі және Мексикадағы есірткі соғысы сияқты бейтарап факторлар, заңсыз шекарадан өтуді қауіпті әрі аз пайдалы етеді. 2019 жылы шекарада ресурстардың жетіспеуі салдарынан гуманитарлық дағдарыстар туды, оның салдарынан көшіп келген балалар ерекше зардап шекті. Өкілдер палатасының демократ мүшелері гуманитарлық дағдарысқа көмек көрсету мақсатында, шекарадағы гуманитарлық жағдайды жақсартуға 4,5 миллиард доллар көлемінде шұғыл қаржы жұмсауды көздейтін заң жобасын ұсынды. Бұл қаржының басым бөлігі заңдық көмек, тағам, су, медициналық қызметтер, жалғыз келген балаларға қолдау көрсету, қамаудан басқа шаралар және қашқынға көмек көрсетуге бағытталатын болады. Шекара аймағындағы табиғи ресурстарды бөлу, әсіресе суды пайдалану және су сапасы мәселелері де үлкен қиындықтар тудыруда. Мексикаға құйылатын улы канализациялық сулар, Колорадо өзені бассейні мен Рио-Гранде өзенінің орта және төменгі ағысындағы судың шамадан тыс пайдалануы осы қақтығыстың негізгі себептеріне жатады. Бұл шөлді аймақтағы су және энергия мәселелерін шешу үшін ірі инфрақұрылымдық инвестициялар қажет болуы мүмкін.
Трамптың әкімшілігі
2016 жылы президенттікке республикалық партиядан кандидат болған Дональд Трамп иммиграцияны бақылау үшін шекараға қабырға тұрғызуды ұсынды. Ол президент болған жағдайда, Мексиканы барлық шығындарды төлеуге мәжбүрлейтінін айтты. 2017 жылдың 25 қаңтарында, қасымда болған іс-шарадан кейін және Вашингтонда Мексика президенті Энрике Пенья Ньетомен жоспарланған кездесуге екі күн қалғанда, АҚШ-тың жаңа президенті Трамп қабырғаны салуға мүмкіндік беру үшін 13767 нөміріндегі жарлыққа қол қойды. Пенья Ньето Мексиканың қабырға үшін төлем жасайтынын жоққа шығарды және кездесуден бас тартты. Содан кейін Трамп Мексика тауарларына 20% мөлшерінде баж салығы қоюға ниетті екенін мәлімдеді. Мексика ешқандай төлем жасаған жоқ. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде Калифорнияның бас прокуроры Ксавьер Бесера Трамп әкімшілігінің шекаралық қабырға құрылысын жеделдетуде өкілеттіктерін асырып кеткенін айтып, сотқа шағым түсірді. 2017 жылдың соңына дейін Мексика қабырғаға ешқандай сома төлеуге келіспеді, АҚШ Конгресі Мексика тауарларына жаңа баж салығын қарастырмады, АҚШ Конгресі қабырғаға қаржы бөлмеді және Обама әкімшілігі кезінде жоспарланғаннан артық қабырға құрылысы басталған жоқ. АҚШ және Мексика бір-бірінің экспорт тауарларына өзара баж салығын енгізді. 2018 жылдың 8 қарашасында Трамп әкімшілігі кез келген елден АҚШ-қа заңсыз кіргендерге пана беру туралы жаңа ереже жариялады. Бұл шешім Трампқа қарсы Гавайи ісі бойынша Жоғарғы Соттың шешіміне және 1965 жылғы Иммиграция және ұлттық есімділік заңының президенттік өкілеттіктеріне негізделген. Трамп келесі күні Мексика шекарасынан заңсыз өткен адамдар пана алуға құқылы емес екенін атап, жарлыққа қол қойды; ол Орталық Америкадан АҚШ-қа қарай бет алған мигранттардың қозғалысын "дағдарыс" деп сипаттады. Азаматтық құқықтар ұйымдары бұл қадамды қатты сынға алды, және Оңтүстік кедейлік құқығы орталығы, Американдық азаматтық бостандықтар одағы және Конституциялық құқықтар орталығы сияқты бірнеше ұйым жарлыққа қарсы іс қозғау үшін Калифорнияның Солтүстік округіндегі АҚШ аудандық сотына шағымданып арыз берді. Әкімшілік 9-шы апелляциялық сотқа шағым жасады, онда екіге бөлінген 2:1 үкіммен жаңа пана беру ережелері қолданыстағы заңға қайшы екендігі және бұйрық күшінде қалғаны жарияланды. 2018 жылдың 21 желтоқсанында Жоғарғы Сот әкімшіліктің шағымын қараудан бас тартты, бұл бұйрықты күшінде қалдырып, пана беруге тыйым салуды болдырмады. 2018 қаржы жылында АҚШ шекара қызметкерлері отбасымен саяхаттап келген 107 212 адамды ұстады, бұл рекордтық көрсеткіш. Келесі бес айда (2018 жылдың қазан айынан 2019 жылдың ақпан айына дейін) бұл рекорд 136 150 отбасымен саяхаттап келген адамның ұсталғандығымен жаңартылды. 2019 жылдың 31 наурызында Трамп шекараны жауып, екі елдің арасындағы сауданы тоқтатуы мүмкін екенін мәлімдеді. 4 сәуірде Трамп Мексикаға АҚШ-қа заңсыз есірткінің кіруін тоқтатуға бір жыл берсе, әйтпесе автомобильдерге баж салығы қойылатынын, содан кейін шекара жабылатынын айтты.
Ұсынылған қабырға
Президенттікке кандидат болған кезде Трамп шекара қабырғасының құны 8-12 миллиард долларға жететінін және Мексиканы оны төлеуге мәжбүрлей алатынын айтқан. Ұсынылған қабырғаның құнына қатысты бағалаулар әртүрлі. 2017 жылдың басында, Трамп қызметке келгеннен кейін, DHS құнын 22 миллиард долларға бағалады, ал Сенаттың Ішкі қауіпсіздік және үкіметтік істер комитетінің демократтар тобы қабырғаны салуға 70 миллиард доллар, ал жылдық күтімге 150 миллион доллар қажет екенін бағалады. Үкіметтік жобаларда шығынның күрт өсуі және мерзімдердің бұзылуы жиі кездеседі; АҚШ тарихында, мысалы, Big Dig және Boeing Dreamliner жобаларын қараңыз. 2017 жылдың жазында төрт ірі құрылыс компаниясы келісімшартты ұтып алуға ниет білдірді. Кеден және шекараны қорғау агенттігі осы компанияларды қабырғаның жарты миллион долларлық прототиптерін жасау үшін жалдауға 20 миллион доллар бөлді. Осы кезде Конгресс қолданыстағы қабырғаны күтіп ұстауға 341 миллион доллар ғана бекіткен еді, жаңа бөліктерді салуға ешқандай қаражат бөлінбеген. Ішкі қауіпсіздік департаменті есірткі тасымалдаушыларды туннельдер салудан тоқтату үшін қабырғаның биіктігі 1,83 метрден кем емес, ал тереңдігі 1,83 метрге дейін болуын ұсынды. Трамп әкімдігі кезінде екі ел арасындағы тосқауылға 732 км (455 миль) қосылды. Президент Джо Байден Трамптың бастапқыда қолданған ұлттық төтенше жағдай жариялануын жойғандықтан, қабырғаның құрылысы тоқтатылды.
Байден әкімшілігі
АҚШ Шекаралық күзет қызметі 2021 қаржы жылында АҚШ-Мексика шекарасы арқылы заңсыз өткен 1,7 миллионнан астам мигрантты ұстады, бұл тарихтағы ең жоғары көрсеткіш. 2021 жылы оңтүстік-батыс шекарасында ұсталғандардың демографиялық құрамындағы әртүрлілік артып, байқалды. 2024 жылдың 8 ақпанында 24 республикалық конгрессмен президент Байденге хат жазып, Техас штаты АҚШ-Мексика шекарасындағы заңсыз көші-қонның өсуіне қарсы күшті шаралар қабылдауды көздеп тұрғанда, Техас Ұлттық гвардиясын федералдық басқаруға беруге қарсылық танысты.
Шекара бойына гуманитарлық көмек
Гуманитарлық ұйымдар, мысалы, "Адамгершілік шекаралар", "Енді өлім жоқ" және "Самаритян" Аризона шөлі арқылы саяхаттайтын иммигранттардың өлімін азайту үшін сумен қамтамасыз етеді. 2010 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат федералды агенттігі қабылдаған саясатта су барабандарын бұзылған аумақтардағы жолдарға орналастыруға рұқсат беріледі. 2004 жылы құрылғаннан бері "Енді өлім жоқ" ұйымы мыңдаған көшпенді иммигрантқа көмек көрсетті; алайда, АҚШ-Мексика шекарасына жақын Шекаралық патруль және басқа да мемлекеттік жер агенттіктері әртүрлі гуманитарлық ұйымдардың күш-жігеріне қарсы тұрып, иммигранттарды медициналық еріктілер лагеріне ертіп, оған шабуыл жасады. Шекаралық патруль және басқа да агенттіктер шекарадағы гуманитарлық ұйымдарды сынады, бірақ Трамп әкімшілігі шекарадағы көмекке қатысты бақылау, мазақтау және қорқыту арқылы шектеудің жаңа деңгейін енгізді. Эль-Пасо және Сьюдад-Хуарес сияқты шекаралық қалалардағы ВИЧ және туберкулездің таралу деңгейі екі елде де ұлттық деңгейге қарағанда жоғары. "Біздің үй" бастамасы денсаулықтағы теңсіздіктерге қарсы күресу үшін әртүрлі мұражайлар мен университеттердегі көрнекті көрмені аралап өткен трансшекаралық стратегияны қолданды. Сол сияқты, Аризона университетінің және басқа да ұйымдардың құрамындағы Шекаралық денсаулық стратегиялық бастамасының бөлігі ретінде құрылған арнайы топтар саясат пен инфрақұрылымдық өзгерістер арқылы Аризонаның шекаралық қалаларындағы испаноязықты қоғамның денсаулығын жақсартуға көмектесті. Бұл ұйымдар испаноязықты қоғамда 2-типті қант диабетінің кең таралғандығына қарсы тұру үшін гуманитарлық көмек көрсетті, жаңа серуендеу жолдарына грант алып, бастауыш мектептерді оқушыларға пайдалы тағамдар ұсынуға ынталандырды. Испаноязықты қоғамдар денсаулықтағы теңсіздіктермен қатар саяси теңсіздіктерге де тап болады. Саяси өзгерістердің қажеттілігі соншалықты зор болғандықтан, ол испаноязықты әйелдерді жергілікті деңгейде белсенділікке тартты. Калифорния штатының Чула-Виста қаласындағы "Көршілік әрекет тобы" жергілікті испаноязықты әйелдердің көмегін тартты, олар әлеуметтік және экономикалық кедергілерге қарамастан феминистік көзқарасты белсенділікке енгізуге тырысты, сондай-ақ 2005 жылғы №775 Ассамблея заңы балаларды аудармашы ретінде пайдалануға тыйым салды. Бұл гуманитарлық ұйымдар иммигранттардың өлімі мен оларды ұстаудағы зорлық-зомбылыққа қарсы күресу үшін әртүрлі стратегияларды жүзеге асырды, тіпті бұл оларды қылмыстық жауапкершілікке тартуға және оларға қатысты кемсітушілікті күшейтуге әкелсе де. Мексикада көптеген гуманитарлық ұйымдар депортацияланғандарға көмек көрсетуге бағытталған. Депортация деңгейінің өсуімен Мексика қалаларының көшелерінде "көптеген адамдардың депортациялануы көріне бастады". Нәтижесінде, Мексиканың Ногалес, Сонора сияқты құжаттары жоқ адамдар депортацияланатын қалаларында көптеген гуманитарлық ұйымдар құрылды. Гуманитарлық ұйымдар діни қауымдастықтардан және негізінен коммерциялық емес ұйымдардан тұрады, олар депортацияланғандарға көмектеседі, олардың көпшілігі ақша, тағам немесе отбасылық ақпарат сияқты ресурстардан айырылған, әйтпесе олар үйсіз қалғандықтан және эмоционалды және психологиялық тұрғыдан қиын жағдайға түскен болар еді. Олардың қиын жағдайға түсуіне себеп болған факторлар "отбасы мүшелерінен бөлініп қалғандары немесе АҚШ-та заңды түрде жұмыс істей алмауы" болуы мүмкін. Сондықтан, Мексика шекарасының гуманитарлық ұйымдарының негізгі мақсаты депортацияланғандарға тағам, баспана, киім, заңдық көмек және әлеуметтік қызметтер сияқты көмек көрсету арқылы өтпелі қолдау құру болып табылады. Бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударғаннан кейін, Палата шекарадағы ресурстарға 4,5 миллиард доллар бөлу туралы заң жобасын қабылдады.
Шекаралық аймақ саясаты
Ла-Пас келісіміне сәйкес, ресми "шекара аймағы" Мексика шығанағынан батысқа қарай Тынық мұхитына дейін "құрлық және теңіз шекараларының екі жағында" орналасқан. Бұған қоса, 100 мильдік шекаралық аймақ белгіленген.
Шекараны қорғау бастамасы
Ұлттық шекаралық патрульдің стратегиялық жоспары алғаш рет 1994 жылы әзірленді, кейін 2004 және 2012 жылдары жаңартылды. 2004 жылы жаңартылған стратегия шекарадағы қауіп-қатерлерге тиімді жауап беру үшін командалық құрылымдарды, барлау және қадағалауды, АҚШ шекаралық патруль агенттерін қолдану мен орналастыруды күшейтуге баса назар аударды. Осы стратегиялық жоспарлау АҚШ шекараларын қорғау және заңсыз көші-қонды азайту мақсатымен 2005 жылы Secure Border Initiative (SBI) бастамасын жүзеге асыруға әкелді, бұл DHS үшін кең ауқымды саясатты әзірлеуге ұласты. SBI-дың негізгі құрамдас бөліктері штаттық мәселелерді, депортациялау мүмкіндіктерін, қадағалауды, тактикалық инфрақұрылымды және ішкі тәртіпті қамтамасыз етуге қатысты. Бұл бастаманың мақсаты – "SBInet" деп аталатын бақылау технологияларын пайдалану арқылы физикалық кедергілердің шектеулерін жеңу болды. Алайда, SBInet технологиясы күтілгендей тиімді жұмыс істемеді, оның тиімділігін шектеген бірқатар техникалық мәселелер туындады. Ұстау және депортациялау мүмкіндіктерін кеңейту арқылы бұрынғы "ұстап, босату" процесін тоқтату да көзделіпті. Бұл шара АҚШ-тың көптеген ірі қалаларында және бірнеше штатында (Коннектикут, Делавэр, Флорида, Гавай, Мэн, Мичиган, Нью-Гэмпшир, Нью-Джерси және Род-Айленд) қолданылды. Кеден және шекараны қорғау (CBP) қызметкерлері осы аймақта тоқтату және тексеруге құқылы, сондай-ақ шекарадан 25 миль (40 км) қашықтықтағы жеке меншікке ордерсіз кіруге және бақылау бекеттерін орнатуға өкілетті. АҚШ Конституциясының төртінші түзетуі негізсіз іздестіру мен тәркілеуден қорғайды. Дегенмен, шекаралық іздестіру ерекшелігіне сәйкес, бұл қорғау шекараларда немесе шекарадан өту пункттерінде (кіру порттары деп те аталады) немесе шекара аймағында толық күшінде қолданылмайды. Бұл АҚШ халқының көп бөлігінің КҚБ ережелеріне, соның ішінде тоқтату мен тексеруге бағынуын білдіреді. КҚБ қызметкерлерінің тоқтату және тексеру құқықтары шектеулі. Мысалы, КҚБ қызметкерлеріне иммиграциялық заң бұзушылық немесе қылмыс күдігі болмаса, ешкімді тоқтатуға, немесе бұйрықсыз немесе нақты себепсіз көлікті тексеруге рұқсат етілмейді. Бұл бағдарлама алғаш рет 2005 жылы Техас штатының Дель-Рио қаласында іске асырылды. Содан бері ол АҚШ-Мексика шекарасындағы бес федералды сот округінің төртеуіне тарады: Юма, Аризона; Ларедо, Техас; Тусон, Аризона; және Рио-Гранде аңғары, Техас. Бұрын шекарада ұсталған иммигранттарға өз еркімен елге оралу мүмкіндігі беріліп, немесе азаматтық иммиграциялық сот ісінде қаралатын. Қоршаған ортаны қорғау туралы келісім – АҚШ пен Мексика арасындағы саяси негіз болып табылады, ол кейіннен жүзеге асырылған төрт бағдарламаның бастамасы болды. Әр бағдарлама шекара аймағындағы экологиялық қирату мәселесін қарастырды, бұл макиладора индустриясының өсуінен, солтүстік Мексикаға жұмыс іздеп көшіп келгендерден, халықты орналастыру үшін инфрақұрылымның жетіспеуінен, Мексиканың осы факторларға қатысты қатаң емес ережелерінен, нәтижесінде АҚШ-қа тараған салдарлардан және АҚШ-тың өзінің экологиялық зиянды әрекеттерінен туындады. Бағдарламалар: IBEP (1992), ХХІ шекара (1996), 2012 шекара (2003) және 2020 шекара (2012). 2006 жылы Джордж Буш президенттігі кезінде Конгресс АҚШ-Мексика шекарасында шекаралық қоршау салуға Ішкі қауіпсіздік департаментіне рұқсат беретін Secure Fence Act заңын мақұлдады. Конгресс сондай-ақ REAL ID Act деп аталатын басқа заңды мақұлдады, ол Ішкі қауіпсіздік департаментіне қабырғаның экологиялық және құқықтық мәселелерін ескермей, қабырға салуға рұқсат берді. АҚШ Конгресі бұл акттың АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігі үшін қабылданғанын мәлімдеді. Аризона парктері мен баспаналарын басқаратын мамандардың, жабайы табиғат биологтарының және табиғатты қорғаушылардың делегациясы АҚШ және Мексика шекарасын зерттегеннен кейін Мексика шекарасында қабырға салу аймақтағы табиғи ортаға теріс әсер ететінін тұжырымдады. Олар шекаралық қабырғаның Сонора шөліндегі өсімдіктер мен жануарларға, соның ішінде жануарларға кері әсерін тигізеді деп мәлімдеді. Табиғи түрде жануарлар бір орында тұрып қалмайды, олар тіршілік ету үшін су, өсімдіктер және басқа да ресурстарды іздеп, әртүрлі жерлерге көшеді. Қабырға жануарларды белгілі бір аумаққа шектейді және олардың тірі қалу мүмкіндігін азайтады. Wildlife Activists ұйымының адвокаты Брайан Сегидің айтуынша, биік ұшатын құстардан басқа жануарлар шекарадағы қабырғаның кедергісінен басқа жерлерге көше алмайды. Мысалы, зерттеуге қатысушылар жавелиналар, оцелоттар және соноралық пронгорогтар сияқты кейбір түрлер шекаралық аймақтарда еркін қозғала алмайды деп мәлімдеді. Бұл сонымен қатар, Сиерра-Мадре батыс ормандарынан АҚШ-тың оңтүстік-батыс бөлігіне ягуарлардың қозғалысын шектейді. Center for Biological Diversity табиғатты қорғау орталығының биологы Брайан Новикидің сөзіне қарағанда, Аризона және Сонорада тіршілік ететін 30 жануар түрі қауіп төңкеріліп тұр.
According to a delegation of Arizona park and refuge managers, wildlife biologists, and conservationists who studied the U. S. and Mexico border concluded that building a wall along the Mexico border would also have negative impacts on the natural environment in the region. They argued that the border wall would negatively affect the wildlife in the Sonoran Desert including plants and animals. Naturally, animals do not tend to stay in one place and instead, they expedite to various places for water, plants, and other means in order to survive. The wall would restrict animals to a specific territory and would reduce their chances of survival. According to Brian Segee, a staff attorney with Wildlife Activists says that except high flying birds, animals would not be able to move to other places because of the wall along the border. For instance, participants in this study argued that some species such as javelinas, ocelots, and Sonoran pronghorn would not be able to freely move along the border areas. It would also restrict the movement of jaguars from Sierra Madre occidental forests to the southwestern parts of the U. S. According to Brian Nowicki, a conservation biologist at the Center for Biological Diversity, there are 30 animal species living in the Arizona and Sonora that face danger.
Шекарааралық студенттер
Американың шекарасына жақын көптеген мектептерде шекараның мексикалық жағында тұратын оқушылар бар. Бұл оқушылар «шекарадан тыс оқушылар» деп аталады, себебі олар Мексикада тұрады, бірақ АҚШ білім беру жүйесінде оқып жатыр. Мыңдаған бастауыш мектептен жоғары мектепке дейінгі оқушылар Мексика-Америка шекарасын кесіп өтеді. Олар таңертең ерте тұрып, шекараға жол тартады, онда АҚШ-қа өту үшін ұзақ кезекте тұрады. Көптеген оқушылар Америкаға мүмкіндік іздеп келеді, себебі онда білім беру жүйесі жақсы дамыған және ұйымдастырылған. Америкада оқитын оқушылардың АҚШ-та жоғары білім алу мүмкіндігі жоғары. Мексиканың көптеген аймақтарында міндетті білім беру 16 жаста аяқталады. Шекарадан тыс оқушылардың көпшілігі АҚШ-тың туа біткен азаматы болып табылады. Америкада туған оқушылар, тіпті АҚШ-та тұрмаса да, американдық білім алуға құқылы. Сан-Диего және Тихуана шекарасындағы сияқты жерлерде Мексикада тұру әлдеқайда арзан. Сан-Диегода өмір сүру құны жоғары және елдегі ең жоғары студенттік қарапайымдық деңгейлерінің бірі бар, сондықтан көптеген отбасылар Тихуанаға көшіп келеді, себебі отбасын асырау үшін бұл оларға қолайлы. Мексикалық балалардың білім алу үшін заңсыз түрде Америкаға келуіне жол бермеу үшін, кейбір шекаралық қалалардағы мектептер оқушылардан ресми құжаттарды (шот-фактуралар, хаттар және т.б.) талап етеді. Бұл АҚШ-та білім алуға құқығы бар оқушылардың ғана білім алуын қамтамасыз ету үшін жасалады. Техастың оңтүстік шекарасындағы Браунсвилл қаласында сот мектептердің оқушылардың қажетті құжаттары болған жағдайда білім беруден бас тартуға құқығы жоқ деген шешім шығарды. Осы талаптар бар аудандарда тұратын көптеген шекарадан тыс оқушылар өздерінің тұрғылықты жерін растау үшін туыстарының мекенжайларын пайдаланады. 2017 жылы Трамп әкімшілігі билікке келгеннен бері оқушылардың тұру құқығының заңдылығына қатысты сұрақтар көбейді, бұл білім алу үшін шекарадан өтуді тәуекелді етеді. Бұл шекарадан тыс оқушылар денсаулық сақтауға қол жеткізу туралы да сұрақтар тудырады, себебі АҚШ-та университеттерде оқитын көптеген мексикалық студенттер, сондай-ақ шекарадан тыс жерде туыстары бар, АҚШ немесе университеттер ұсынатын қызметтердің орнына мексикалық денсаулық сақтау жүйесін пайдаланады. Алайда, АҚШ студенттері мен азаматтары медициналық көмекті мексикалық ауруханаларға аутсорсингке шығара ма деген сұраққа жауап іздеу үшін кері жағдай да зерттелді. Бірақ «шекаралық денсаулық сақтануды пайдалану ағылшын тілін меңгерумен бірге айтарлықтай төмендейді» деген қорытындыға келді. Мектепке ауысу туралы ең көп айтылатын мәселе – оларға таныс емес жүйеге бейімделудің қиындығы, олар жоғалтқан болуы мүмкін тілде және оқыту әдістемесінде үзіліс болғандығы. Бұл зерттеуде АҚШ-тың иммигрант оқушыларды оқытудың ұзақ тарихы бар, сонымен қатар АҚШ шекарасындағы мектептердегі шетелдік балаларды қолдау үшін сынақтан өткен ассимиляциялық бағдарламалар бар, бірақ мексикалық жүйелерде мұндай мүмкіндіктер жоқ, бұл жаңадан депортацияланған оқушылардың өзгеруін өте қиын етеді. Мексиканың Мемлекеттік хатшылығы бұл мәселеге қатысты заңнаманы өзгертуге уәде бергенмен, екі тілді білім беру тек қымбат жеке мектептерде ғана қол жетімді.