Кіріспе

Англия мен Уэльстегі Северн және Уай өзендеріндегі көпір – 1966 жылы Уэльс пен Англия арасындағы Северн және Уай өзендерінде салынған көпір. Северн көпірі (Понт Хафрен) – Англиядағы Оңтүстік Глостершир мен Оңтүстік-Шығыс Уэльстегі Монмутшир арасындағы Северн өзені арқылы өтетін магистральдық аспалы көпір. Бұл Англия мен Уэльс арасындағы алғашқы Северн өткелі, оның құрылысына үш жарым жыл кетіп, құны 8 миллион фунт стерлингті құрады. Ол 137 жылдық тарихы бар «Аст-Ферри» паромдық кемесін алмастырды. Көпірді 1966 жылы Елизавета II ашты. Отыз жыл бойы көпір M4 магистралін алып жүрді. 1999 жылы оған І санаттағы мәртебе берілді. 20-ғасырдың басында жол қозғалысының қарқыны артып, жақсарту қажеттігі туды. 1920 жылдардың басында Чепстоу қалалық округі көршілес жергілікті билік органдарының өкілдерін шақырып, қаладан өтетін A48 жолындағы тығырындарды азайту мақсатында Северн өткелі туралы мәселені қарастырды. 1935 жылы Глостершир және Монмутшир округтері бірлесіп, Парламентке көпір салуға қажетті өкілеттіктер алу үшін заң жобасын ұсынды. Заң жобасына сәйкес, жобаның 75 пайызын Көлік министрлігі Жол қорынан қаржыландыруы тиіс болды. Алайда, Ұлы Батыс теміржол компаниясының қарсылығына байланысты заң жобасы Парламентте қабылданбады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ұлттық қаржыландырылатын магистральдық жолдар желісін, соның ішінде Северн көпірін салу жоспарлары жасала бастады. Осы жобаға келісімшарт Мотт, Хей және Андерсон компаниясына, сондай-ақ Фримен Фокс және Партнерлермен бірлесіп тапсырылды. Жобаға қатысты қоғамдық тыңдау 1946 жылдың 24 қыркүйегінде Бристоль университетінде өтті. Үкімет қаржысы ұқсас Форт-роуд көпіріне (1964 жылы ашылған) басымдық бергендіктен, Северн көпірінің құрылысы 1961 жылға дейін басталмады. 1962 жылы Ұлыбритания үкіметі құрылыс шығындарын барлық көлік құралдарынан алынатын 2с 6д (£0.125) төлем арқылы өтеуге келісім берді, бірақ көпірден жаяу немесе велосипедпен өту тегін болды. Көпір бірнеше жарнамалық акцияларда көрсетілді. 1977 жылдың қаңтарында он жылдық құрылыстағы бірнеше нашарлықтар анықталғаннан кейін көпірдегі қозғалыс әр бағытта бір қатарға шектелді. Бұл шектеулер бірнеше айға сақталды. 1980-ші жылдардың соңында көпірдің нығайту және қайта жабу жұмыстары жүргізілді, себебі көлік ағынының салмағы артты. Бұл жұмыстарға Северн көпірінің тіректері мен жабынының нығайтылуы, Уай көпірінің тіректерінің кеңейтілуі және бастапқы бір тұрақтардың екі тұраққа ауыстырылуы кірді. Жаңа тұрақтардың ашық конструкциясы техникалық қызмет көрсетуді жеңілдетуге арналған. Нығайту жұмыстарының көп бөлігі жабынның және тіреулердің ішінде жүргізілді, сондықтан олар көзге көрінбейді. Нығайту жобасын Flint & Neill компаниясы жасады. Жабын қалың мастикалық асфальт қабатымен және акрилдік су өткізбейтін мембранамен жабылған. 2006 жылы, қызмет етудің 40 жылдығында, көпірдің аспалы кабельдерінде коррозияны тексеру үшін инспекция жүргізілді. Автожолдар агенттігінің мәліметінше, инспекция нәтижесінде көпірде ауыр жүк көліктеріне шектеулер енгізу қажет болды. Қазіргі таңдағы ауыр жүк көліктері көпірдің бір қатарында ғана жүре алады және салмақ шектеу белгілері орнатылған. 2007–2009 жылдары Форт-роуд көпірінде қолданылған құрғақ ауа айналымы бар кабельдерге резеңке қабықшалар жүйесі орнатылды, бұл коррозияның алдын алуға бағытталған шара болды. Көпірде сондай-ақ Ұлыбританияда және халықаралық деңгейде өткізілетін көптеген тегін, апта сайынғы 5 км жүгірулердің бірі – Северн Бридж паркран ұйымдастырылады. 2021 жылдың қазан айында Уэльс үкіметі M48 магистралін A жолына қайта жіктеуді қарастырып жатқанын мәлімдеді. Бұл шешім Уэльс принцінің көпірі ашылғаннан кейін көпірде және M48 магистраліндегі қозғалыс ағынының төмендеуімен және M48 магистралін автожол стандартына жетілдірудің жоғары құнымен байланысты. Қайта жіктеуге Уэльс үкіметінің және Уэльс мемлекеттік хатшысының келісімі қажет. Көлік департаменті Англияда M48 магистралін қайта жіктеуді жоспарламайтынын мәлімдеді.

Құралымдық құрылымдар

Северн көпірінің өткелі төрт құрылымнан тұрады, олар Англиядан Уэльске қарай: Ост виадугі, Северн көпірі, Бичли виадугі және Уай көпірі. 1998 жылы Северн көпірі мен Ост виадугі I санатқа енгізілді, ал Уай көпірінің Бичли виадугінің (шығыс / ағылшын жағы) және Уай көпірінің батыс / уэльстік жағы II санатқа енгізілді.

Ост виадугы

Ауст виадугы 514 фут (157 м) биіктіктегі, бетонды палубасы бар екі бөліктен тұратын қорапша тәрізді арқалық құрылым. Палубаны ұстап тұратын аспалы кабельдердің ерекшелігі – көптеген аспалы көпірлердегідей тік емес, керісінше зигзаг тәрізді орналасқан, ал тіреуіштер тығыз орналасқан. Бұл үшбұрыштық құрылым тербелісті азайтуға бағытталған, сондай-ақ кабельдерде Стокбридж демпферлерінің қолданылуы да осы мақсатта. Көпірдің жалпы ұзындығы 5240 фут (1597 м), оның ішінде мұнаралар арасындағы орталық аралық 3240 фут (988 м) және екі бүйірлік аралық 1000 футтан (305 м) тұрады. Мұнаралар орташа ең жоғары су деңгейінен 445 фут (136 м) биіктікке көтеріледі және іші қуыс қораптан жасалған. Палуба – аэродинамикалық пішіндегі, ортотроптық болаттан жасалған қорапша тәрізді арқалық, одан тіреліп велосипед жолдары мен жаяу жүргін жолдары салынған. Көпірдің пішінін Фриман, Фокс және Партнерлер компаниясының дизайнерлері Форт-роуд көпірі үшін жасалған жел сынақтарының нәтижесінде анықтады, ал бастапқы жел сынақ моделі кездейсоқ түрде жойылғаннан кейін бұл пішін қабылданды. Палубаның бөліктері Чепстоудағы Фэрфилд Мэйби зауытында құрастырылды, содан кейін әр 132 тонналық бөлік өзен арқылы тасылып, орнына орнатылды.

Бичли виадугы

Бичли виадугы 2444 фут (745 м) биіктігіндегі, Северн көпірі сияқты қорапша тәрізді құрылысқа ие, бірақ ол Бичли түбегінен өтетін және 1-ші батальон, The Rifles әскері орналасқан Бичли казармасының үстінен өтетіндіктен, болат тіреулерге тіреледі. 2016 жылдың қараша айында Қорғаныс министрлігі бұл нысан 2027 жылы жабылатынын мәлімдеді.

Көпірдің жағдайы

2009 жылдың 6 ақпанында Ұлыбритания бойынша бір апта бойы қар жауған кезде, екі Северн көпірі бір мезгілде жабылды, себебі көпір құрылысынан түскен мұз көліктерге зақым келтірді. 2009 жылдың 22 желтоқсанында екі көпір де осы себеппен қайта жабылды. Enviroute деп аталатын жекеменшік әзірленген қосымша екі көпірдің де жағдайын көрсетеді. Алғашқы Северн көпірінің жағдай туралы веб-сайты, www.severnbridge.co.uk, 2018 жылдың желтоқсанында жол төлемі алынып тасталғаннан және бірінші көпір Ұлыбритания үкіметіне қайтарылғаннан кейін тоқтатылды.