Виолетта Верди: Француз балеринасының өмірі мен шығармашылығы
Violette Verdy
Виолетта Верди – француздық балерина, хореограф, педагог. New York City Ballet-те өнер шебері, Balanchine & Robbins шығармаларында бас рольде. Би өнерінен сабақтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз балет бишісі, хореограф және профессор
French ballet dancer, choreographer, and professor
Виолетта Верди (шын аты Нелли Арманде Гильерм; 1 желтоқсан 1933 – 8 ақпан 2016) – француз балеринасы, хореограф, педагог және жазушы, Франциядағы Париж Опера Балеті мен АҚШ-тағы Бостон Балеті балет труппаларының директоры қызметін атқарды. 1958 жылдан 1977 жылға дейін ол Нью-Йорк Сити Балетінің жетекші бишісі болды, онда Джордж Баланчин мен Жером Роббинс хореографтары осы балет үшін жаңадан шығарған бірнеше туындылардың әлемдік премьерасында өнер көрсетті. Ол Блумингтондағы Индиана университетінің Джейкобс музыка мектебінде Музыка (Балет) бойынша ерекше профессор болды және Франция үкіметінен екі медаль алды. Оның әкесі Ренан Гильерм ол бірнеше айлық болғанда қайтыс болды; анасы Жанна Шаторейно, мектеп мұғалімі, қызын би сабағына жазды, себебі ол өте белсенді болған. Ол дарынды бала ретінде танылды.
Violette Verdy (born Nelly Armande Guillerm; 1 December 1933 – 8 February 2016) was a French ballerina, choreographer, teacher, and writer who worked as a dance company director with the Paris Opera Ballet in France and the Boston Ballet in the United States. From 1958 to 1977 she was a principal dancer with the New York City Ballet where she performed in the world premieres of several works created specifically for her by choreographers George Balanchine and Jerome Robbins. She was Distinguished Professor of Music (Ballet) at the Jacobs School of Music, Indiana University, in Bloomington, and the recipient of two medals from the French government. Her father, Renan Guillerm, died when she was a few months old; her mother, Jeanne Chateaureynaud, a schoolteacher, enrolled her daughter in dance lessons because she seemed to have so much energy. Considered a prodigy,
1949 жылы Гильермді неміс кинорежиссері Людвиг Бергер өзінің «Балерина» фильміне басты рөлге шақырды, ол 1950 жылы Еуропада шықты және Америкада «Арман балеринасы» деп белгілі болды. Бергер одан сахналық есім таңдауын талап етті, ал Роланд Петит Виолетта Верди есімін ұсынды, ол гүлді және композитор Джузеппе Вердиді еске түсіретін есім болды. Ол Альфред Родригестің хореографиясымен биледі; «Балет Рамбер» балетімен ол «Коппелиядағы» көңілді Суангильда рөлін және «Жизельдегі» драматикалық атау рөлін орындады, ол оның ең танымал рөлдерінің біріне айналды.
In 1949, Guillerm was chosen by German cinema director Ludwig Berger to star in his film Ballerina, released in Europe in 1950 and known in America as Dream Ballerina. Berger insisted she adopt a stage name, and Roland Petit suggested Violette Verdy, reminiscent of both a flower and the composer Giuseppe Verdi. both choreographed for her by Alfred Rodrigues; with Ballet Rambert she danced the light hearted Swanhilda in Coppélia and the more dramatic title role in Giselle, which became one of her signature roles.
Америкадағы би
Лондондық фестиваль балетінің Америкаға гастрольдік сапарында түсірілген фильм Вердиді Америка балет театрының балеринасы Нора Кейдің назарына іліктірді және 1957 жылы осы труппаға қосылуға шақыру алды. Верди шақыруды қабылдап, Нью-Йоркке көшті. Жаңа труппасымен ол американдық көрермендерді «Галалық қойылым» және Антони Тюдордың жазған «Оффенбах Подземдік әлемі» сияқты репертуарлық туындыларымен тез шабыттандырды, екеуі де француздық стильде еді. Ол сондай-ақ Джордж Баланчиннің қойлымдарында П.И. Чайковскийдің №3 сюитасының соңғы бөліміне қойылған «Тема мен вариациялар» атты туындыда керемет өнер көрсетті, сондай-ақ 1888 жылғы Август Стриндбергтің пьесасы негізінде, 1950 жылы Биргит Куллбергтің хореографиясы бойынша «Жюли қыз» титулдық рөлінің драматикалық интерпретациясын орындады. 1958 жылы Америка балет театры уақытша таратылғанда Верди Нью-Йорк балетіне қабылданған жалғыз мүше болды. Джордж Баланчинмен жұмыс істеуге құштар Верди дереу труппаға қосылды, онда ол келесі жиырма жыл өнер мансабын өткізді, сирек ерекшеліктерді есептемегенде. Француз мектебіндегі білімі мен нәзік дене бітімі оны труппадағы көптеген әйел бишілерден ерекшелендірді, бірақ ол Баланчиннің хореографиялық эстетикасын инстинктивті түсінгендей көрінді; оның «борзойлардың арасында француз пуделідей көрінуден қорқамын» деген әзілі кеңінен тарады, бірақ жеке алаңдаушылық оның жақсы қабылданатын қойылымдарымен тез сейілді. Осы рөлдердің ішінде Верди ең көп танылатыны – «Жем-жол» триптихінің ашылу балеті «Зумруд» және «Чайковский Па де Дё» болып табылады. Осы екі туындыда Конрад Людлоупен серіктес болып, ол біріншісінде Фауре музыкасының романтикалық рухын, ал екіншісінде Чайковский музыкасының сүйкімділігі мен қуанышын бейнеледі. Премьерасынан бері «Чайковский Па де Дё» көптеген халықаралық труппаларда көптеген балериналар орындады, бірақ олардың азасы Вердидің түпнұсқалық интерпретациясының музыкалық, зиялылық және техникалық шеберлігіне жақындаса алмады. Вердиді хореограф Жером Роббинс та жақсы көретін, ол оны Шопеннің фортепиано музыкасына қойылған «Жиналыстағы билер» (1969) және «Түнде» (1970) туындыларына шақырды. «Жиналыстағы билерде» «жасыл киімдегі әйел» роліндегі соло, Шопеннің жылдам этюдіне (op. 25, №4) қойылған оның ерекше музыкалық шеберлігінің көрнекі мысалы, бүгінгі күнге дейін балериналар үшін қиындық болып қала береді. Шопеннің үш ноктюрніне қойылған «Түнде» хореографиясы оған қозғалыста мағынаның ең нәзік нюанстарын көрсетуге мүмкіндік берді. Вердидің репертуарындағы басқа да ерекше рөлдердің бірі – 1958 жылы Нью-Йорк Сити Балет репертуарына енген Биргит Куллбергтің «Медеясындағы» Креуза, «басқа әйел» рөлі болды. Қонақ әртіс ретінде ол Нью-Йорктегі Метрополитен Опера үйінде және гастрольдерде жиі өнер көрсетті. Англияның Корольдік балеті, Париж Опера балеті және Бостон балеті қойылымдарында ол «Жизель», «Аққу көлі», «Ла Сильфида», «Ұйықтаған сұлу» және «Коппелия» сияқты классикалық туындыларда балерина рөлдерін орындады. 1949 жылдан бастап ол француз, британ, канадалық және американдық теледидарларда да жиі би биледі.
A film made during the London Festival Ballet tour of America brought Verdy to the attention of Nora Kaye, a ballerina at American Ballet Theatre, and, in 1957, to an invitation to join that company. Verdy accepted the invitation and moved to New York City. With her new company she quickly charmed American audiences in such repertory works as Gala Performance and Offenbach in the Underworld, both created by Antony Tudor and both with a decidedly French flavor. She also gave brilliant performances in Theme and Variations, set to the final movement of Tchaikovsky's Suite No. 3 by George Balanchine, and a dramatic interpretation of the title role in Miss Julie, based on the 1888 play by August Strindberg and choreographed by Birgit Cullberg in 1950. When American Ballet Theatre was temporarily disbanded in 1958, Verdy was the only member invited to join New York City Ballet. Eager to work with George Balanchine, she promptly joined the company where, with rare exceptions, she would spend the next twenty years of her performing career. Although her French training and her petite physique set her apart from most female dancers in the company, she seemed to have an instinctive understanding of Balanchine's choreographic aesthetic; her quip that she feared sticking out "like a French poodle among a troupe of borzois" was widely circulated, but any personal anxiety was quickly dispelled by her well received performances. Of all these roles, Verdy is perhaps most identified with Emeralds, the opening ballet of the triptych Jewels, and with Tschaikovsky Pas de Deux. Partnered with Conrad Ludlow in both these works, she embodied the Romantic spirit of Fauré's music in the former and the charm and effervescent joy of Tchaikovsky's music in the latter. Since its premiere, Tschaikovsky Pas de Deux has been performed by many ballerinas in numerous international companies, but few have come close to the musicality, wit, and technical bravura of Verdy's original interpretation. Verdy was also favored by choreographer Jerome Robbins, who cast her in Dances at a Gathering (1969) and In the Night (1970), both set to piano music by Chopin. Her solo as 'the woman in green" in Dances at a Gathering, a showpiece of her extraordinary musicality set to a quick Chopin étude (op. 25, no.4), remains a challenge for ballerinas to this day. The choreography of In the Night, set to three Chopin nocturnes, allowed her to display the finest nuances of meaning in movement. Among other notable roles in Verdy's repertory was that of Creusa, the "other woman" in Birgit Cullberg's Medea, which entered the New York City Ballet repertory in 1958. As a guest artist, she appeared frequently in performances at the Metropolitan Opera House in New York and on tour. In productions mounted by England's Royal Ballet, the Paris Opera Ballet, and the Boston Ballet, she danced the ballerina roles in such classic works as Giselle, Swan Lake, La Sylphide, The Sleeping Beauty, and Coppélia. From 1949 onward, she was also often seen dancing on French, British, Canadian, and American television.
Кейінгі өмірі
1960 жылдары Верди жазушы және режиссер Колин Кларкқа қысқа уақытқа үйленді. Верди 1977 жылы «Нью-Йорк Сити Балет» труппасынан кетіп, «Париж Опера Балетінің» бірінші әйел көркемдік директоры болды – бұл ұйымның мәртебесі жоғары, бірақ бюрократиялық екені мәлім. Үш жылдан кейін Франция үкіметі басшылығындағы өзгерістер оны Парижді тастап, 1980 жылы АҚШ-қа оралуға мәжбүр етті. Содан кейін ол «Бостон Балетінің» директорының орынбасары, кейіннен жалғыз көркемдік директоры болды және 1984 жылға дейін осы лауазымды иеленді. Одан кейін ол Индиана университетінің Джейкобс музыка мектебінің балет бөлімінің жетекшісі болып тағайындалды. Дарынды хореограф ретінде танылған Верди 1965 жылдан кейін американдық және еуропалық балет труппалары үшін көптеген қойылымдар жасады. Ол сонымен қатар балет техникасының шебері ретінде халықаралық деңгейде танымал болды. Сабақтары мен жекелеген жаттығуларында ол техникалық нұсқаулардың қатаң сақталуын қамтамасыз ете отырып, күнделікті жаттығулардың қиындығынан гөрі бидің қуанышын баса көрсетті. Ол қонақтап оқытуға шақырылған компаниялардың қатарында Лондонның Корольдік балеті, Париж Опера Балеті, Австралия балеті, Корольдік Дания балеті, «Театро алла Скала», Штутгарт балеті, Гамбург балеті, Мюнхендегі «Байеришес Штаатсбалет» және Мәскеудегі Большой балет болды, онда ол 1917 жылғы революциядан бергі алғашқы шетелдік мұғалім атанды.
In the 1960s, Verdy was briefly married to the writer and filmmaker Colin Clark. Verdy left New York City Ballet in 1977 to become the first female artistic director of the Paris Opera Ballet, an illustrious but notoriously bureaucratic organization. After three years there, a change in the French government administration led her to leave Paris and return to the United States in 1980. She then became associate director and later sole artistic director of the Boston Ballet, a post she held until 1984. Thereafter, she was engaged to head the faculty of the ballet program at the Jacobs School of Music at Indiana University. Recognized as a gifted choreographer, Verdy mounted, after 1965, numerous works for American and European ballet companies. She was also internationally renowned as a teacher of ballet technique. In her classes and coaching sessions, she emphasized the joy of dancing over the rigors of routine, even as she maintained the purity of her technical instruction. Among the companies with which she accepted guest teaching residencies were London's Royal Ballet, the Paris Opera Ballet, the Australian Ballet, the Royal Danish Ballet, the Teatro alla Scala, the Stuttgart Ballett, the Hamburg Ballett, the Bayeriches Staatsballett in Munich, and the Bolshoi Ballet in Moscow, where she became the first foreign teacher invited since the 1917 Revolution.
Таңдалған жазбалар
Жизель немесе Вилилер. Марсия Браунның суреттерімен. Нью-Йорк: МакГроу Хилл, 1970 жыл. Балаларға арналған кітап. Жизель, өмір бойына сақталатын рөл. Нью-Йорк: Марсель Деккер, 1977 жыл. Балет сценарийінің мәтіні Теофил Готьеден бейімделген. "Вайолет Верди "Большой" театрында". Балет шолуы 15 (Жаз 1987) 15–38. Виолетта Вердидің "Баланчинді еске аламын" атты естеліктері, Фрэнсис Мейсон құрастырған. Нью-Йорк: Даблдей, 1991), 424–430 беттер. Аққулар, қантты құрабылар және атлас ішкіштер: Балаларға арналған балет әңгімелері. Марсия Браунның суреттерімен. Нью-Йорк: Scholastic, 1991 жыл. Анна Паскевсканың "Балетке бастау: Би өнеріндегі білім беруге ата-аналар нұсқаулығы" кітабына алғы сөз. Нью-Йорк: Dance Publishing / Oxford University Press, 1997 жыл. Рудольф Нұреев Парижде. Париж: Éditions de la Martinière, 2003 жыл. Француз тілінде.
Giselle, or The Wilis. With illustrations by Marcia Brown. New York: McGraw Hill, 1970. A book for children. Giselle, a Role for a Lifetime. New York: Marcel Dekker, 1977. Includes the text of the ballet scenario adapted from Théophile Gautier. "Violette Verdy on the Bolshoi." Ballet Review 15 (Summer 1987) 15–38. Memoir by Violette Verdy, in I Remember Balanchine, compiled by Francis Mason. New York: Doubleday, 1991), pp. 424–430. Of Swans, Sugarplums, and Satin Sippers: Ballet Stories for Children. With illustrations by Marcia Brown. New York: Scholastic, 1991. Foreword, in Getting Started in Ballet: A Parent's Guide to Dance Education, by Anna Paskevska. New York: Dance Publishing / Oxford University Press, 1997. Rudolf Noureev à Paris. Paris: Éditions de la Martiniere, 2003. In French.
Таңдалған бейнесурет
Виолетта: Бидегі өмір. Бостон: WGBH телеарнасы, 1982 жыл. Оның өмірі мен шығармашылығы туралы "Қоғамдық телеарна" деректі фильмі. Виолетта мен Мистер Б. Париж: Films du Prieure, 2008. Доминик Делуштің (2001) деректі фильмі, француз тілінде, ағылшын тіліндегі субтитрлермен. Верди, Париж опера балетінің бишілерін Нью-Йорк Сити балетінде олар үшін жаралған рөлдерге дайындауын көрсетеді. Баланчиннің "Зумрудтар", "Махаббат әуендері вальсі", "Сонатина" және Чайковскийдің "Па-де-де" мен Роббинстің "Жиын кезіндегі билер" және "Түнде" атты туындыларынан үзінділер енгізілген. Виолетта Верди: Шаутаука институтындағы суретші-педагог. Video Artists International, 2009 жыл. Жан-Пьер Боннефу мен Патрисия Макбрайд режиссерлік еткен, Шотакуа би мектебіндегі студенттермен Вердидің жұмысына арналған деректі фильм. Верди өмірі мен мансабындағы жарқын сәттерді еске алады. Сирек кездесетін видеожазбалар да бар. Монреальдегі Нью-Йорк Сити балеті, 1-том. Video Artists International, 2014 жыл. 1958–1960 жылдарға арналған Radio Canada теледидар трансляциялары. Баланчиннің "Орфей" балетінің толық қойылымы кірген, Николас Магалланес, Виолетта Верди, Франсиско Монсьон және басқалар орындады. Монреальдегі Нью-Йорк Сити балеті, 2-том. Video Artists International, 2014 жыл. 1958–1960 жылдарға арналған Radio Canada теледидар трансляциялары. Баланчиннің "Агон" балетінің толық қойылымы кірген, Диана Адамс, Виолетта Верди, Джиллана, Франсия Рассел, Тодд Болендер, Артур Митчелл, Ричард Рапп, Рой Тобиас және басқалар орындады. Джордж Баланчин қорының бейне мұрағатының қолдауымен Верди, Интерпретаторлар мұрағаты үшін алты жаттығу сессиясын жазуға қатысты, онда Баланчиннің маңызды рөлдерін жасағандар бүгінгі бишілерге оларды үйретіп, дайындайды. Конрад Людлоумен бірге ол Чайковскийдің "Па-де-де" (түпнұсқа нұсқасы, 1960), "Зумрудтар" балетінің басты рөлдері және "Жазғы түнгі арман" балетінің 2-ші әрекетіндегі дивертисменттен па-де-де жаттықтыруларын көрсетеді. Хельги Томассонмен бірге ол "La Source" балетінің басты рөлдерін дайындады, ал Жан-Пьер Боннефумен бірге "Махаббат әуендері вальсі" және "Сонатина" туындыларынан үзінділерді жаздырды. Басты жазбалар Нью-Йорк қалалық кітапханасының сахналық өнер бөліміндегі Жером Роббинс атындағы би бөлімінде сақталады, ал көшірмелері әлемдегі зерттеу орталықтарына таратылады.
Violette: A Life in Dance. Boston: WGBH TV, 1982. A Public Broadcasting Service documentary of her life and work. Violette et Mr. B. Paris: Films du Prieure, 2008. A documentary (2001) by Dominique Delouche, in French with English subtitles. Verdy is seen coaching dancers from the Paris Opera Ballet in roles created for her at New York City Ballet. Included are excerpts from Balanchine's Emeralds, Liebeslieder Walzer, Sonatine, and Tschaikovsky Pas de Deux and from Robbins's Dances at a Gathering and In the Night. Violette Verdy: The Artist Teacher at Chautauqua Institution. Video Artists International, 2009. A documentary focusing on Verdy's work with students at the Chautauqua School of Dance, directed by Jean Pierre Bonnefoux and Patricia McBride. Verdy recounts highlights from her life and career. Includes rare video clips of performances. New York City Ballet in Montreal, Vol. 1. Video Artists International, 2014. Telecasts from Radio Canada, 1958–1960. Includes a complete performance of Balanchine's Orpheus, with Nicholas Magallanes, Violette Verdy, Francisco Moncion, and others. New York City Ballet in Montreal, Vol. 2. Video Artists International, 2014. Telecasts from Radio Canada, 1958–1960. Includes a complete performance of Balanchine's Agon, with Diana Adams, Violette Verdy, Jillana, Francia Russell, Todd Bolender, Arthur Mitchell, Richard Rapp, Roy Tobias, and others. Under the auspices of the George Balanchine Foundation Video Archives, Verdy participated in recording six coaching sessions for the Interpreters Archive, which feature the creators of important Balanchine roles as they teach and coach the roles with dancers of today. With Conrad Ludlow, she can be seen coaching Tschaikovsky Pas de Deux (original version, 1960), the principal roles in Emeralds, and a pas de deux from the divertissement in act 2 of A Midsummer Night's Dream. With Helgi Tomasson, she was recorded coaching the principal roles in La Source and with Jean Pierre Bonnefoux excerpts from Liebeslieder Walzer and Sonatine. Master tapes are housed in the Jerome Robbins Dance Division of the New York Public Library for the Performing arts, and copies are made available to research repositories around the world.