Кіріспе

1951 жылғы Корея соғысы кезінде Түйе туннельдері шайқасы болды. БҰҰ күштері Халық ерікті армиясына (ПВА) ауыр шығын келтірді. "Түйе туннельдері" – Оңтүстік Кореяның Кёнги провинциясы Янпьонг ауданының шығыс Джидже мёнындағы Орталық теміржол бағытындағы бірнеше теміржол туннельдерін білдіреді. 1951 жылдың қаңтар және ақпан айларында Түйе туннельдері, Чипьонни шайқасы және Вонжудың үшінші шайқасы секілді бірқатар шайқастар Корея соғысының барысында маңызды бұрылыс болды.

Өмірбаян

АҚШ-тың X корпусының қолбасшысы генерал Эдвард Алмонд 30 қаңтарда Сегізінші армияның қолбасшысы генерал Мэтью Риджвейден X корпусының Корея Республикасы армиясының (ROK) III корпусының «Thunderbolt» операциясына ұқсас операция жүргізу туралы өтініш алғанда, Риджвей бұрын тапсырған X корпусының диверсиялық күшін кеңейту процесінде болды. Аз қарсылыққа тап болған «Yoju-Wonju-Yongwol» желісіне жеткен Алмонд осы желіден 15 миль (24 км) жоғары күшті жауынгерлік барлау жоспарлап отырды. Корпустың орталық және оң жағында терең іздеу Корея Халық Армиясының (КХА) V және II корпустарына, олар Хунсонг пен Пхенчхан аймақтарында шоғырланған, қысым көрсетуге мүмкіндік берер еді. Сонымен қатар, АҚШ-тың 2-ші жаяу әскер дивизиясы Корпустың сол жақ шекарасымен солтүстікке қарай, Янгпьённың шығысына 8 миль (13 км) қашықтықтағы Чипьённиге дейін жылжуы керек еді, бұл «Thunderbolt» операциясы жалғасып жатқанда IX корпустың оң жақ қанатын қорғауға көмектесер еді. IX корпустың оң жағын қорғау барысында 29 қаңтарда 2-ші және 24-ші жаяу әскер дивизияларының бірлескен моторизацияланған патрулі Хан өзенінің шығыс жағындағы Йоджу аймағынан солтүстікке қарай, екі теміржол туннеліне және Чипьённиден 4 миль (6 км) оңтүстікке орналасқан тар аңғардың үстінен өтетін көпірге жетті. Туннельдерге қарап тұрған биік жердегі КХА патрульдің кері шегіну жолын кесіп, оларды жақын маңдағы биік жерлерде асығыс қорғануға мәжбүр етіп, шабуылдар сериясын бастады. КХА әуе шабуылдарынан кейін, сондай-ақ 30-ы күні сағат 03:30 шамасында моторизацияланған жаяу әскер ротасының күшеюінен кейін, бақылау ұшағының ұшқышы аңдығаннан кейін шегінді. Патрульде 5 адам қаза тауып, 29 адам жараланды, ал 45 адамның арасынан 5 адам жоғалып кетті. Түйе туннельдерінде КХА күштерін анықтағаннан кейін генерал Алмонд 2-ші дивизияға сол аймақтағы барлық жау бөлімдерін анықтап, жоюды бұйырды. Бұл тапсырма 23-ші жаяу әскер полкіне берілді. 31 қаңтарда полк полковнигі Пол Л. Фриман-кіші өзінің 3-ші батальоны мен француз батальонын туннельдерге жіберді, ал 37-ші далалық артиллерия батальонын туннель аймағынан 1000 метрдей қашықтықта тікелей қолдау үшін орналастырды. Жаяу әскер батальондары қарсылас күштерін көрмей, туннель-көпір кешенінің айналасында периметр құрды. Бірақ солтүстіктен полковник Фрименнің күштері 42-ші армияның 125-ші дивизиясы тарапынан бақыланып отырды.

Шайқас

1 ақпан күні таңға жуық 375-ші және 374-ші полктер тиісінше солтүстік және солтүстік-шығыстан шабуылға шықты, ал күн шыққаннан кейін 373-ші полк солтүстік-батыс және оңтүстік-батыс бағыттарынан қоршауға шабуыл жасады. Күні бойы созылған қатал, жақын арадағы шайқаста, қорғаныс батальондары артиллерия отына және сексеннен астам авиасоққыға көп сүйенді, нәтижесінде PVA күштерін кері шегінуге мәжбүр етті. Фрименнің әскерлері өз қоршауының сыртында 1300 жау денесін санады және PVA-ның жалпы шығынын 3600 деп бағалады. Олардың өзінің жоғалтулары 45 қаза тапқан, 207 жараланған және 4 жоғалып кеткен адамды құрады.

Салдары

Екі туннельдегі екі күшті шабуылдан көрініп тұрғандай, ҚХА Чипьённиді бақылауда ұстауға ниетті болды. Олардың мұндай ниеттеріне мол себеп болды. Қаланың орналасқан жері, оны басып алған күштерге 2-ші бағыттың батысы, 24-ші бағыттың солтүстік-шығысы, 24 және 24А бағыттарының қала төменгі жағы және Хан өзені аңғарының Янпйонг-Чунджу бөлігі арқылы оңтүстік-шығысқа қарай қозғалысты бақылауға мүмкіндік беретін. Сегізінші армияның Чипьённиге ие болуы, сонымен қатар, Хан өзенінің төменгі жағында I және IX корпустарға қарсы тұрған жау күштеріне қоршау қаупін тудырар еді. Осы себептерге байланысты генерал Алмонд Чипьённиді басып алуды жоспарлады және бұл жоспарды "Жылдырым" операциясы сияқты операция бойынша жасаған жалпы ұсыныстарына қосты. Алмондтың ұсыныстарының артында қаңтар айының соңында Хонгчхон маңында, Чипьённиден 32 шақырым солтүстік-шығысқа және Хонгсондан 24 шақырым солтүстікке қарай орналасқан 24 және 29 бағыттарының қиылысында жау күштерінің көптеп жиналуы туралы хабарлар болды. Бұл күш, көрінеу, ҚХА V корпусының бір бөлігі болып, 24-ші бағыт арқылы Чипьённи арқылы оңтүстік-батысқа қарай, содан кейін Хан аңғары арқылы Йоджу мен Чунджуға қарай шабуылға дайындалуы мүмкін. Немесе V корпусы тағы да 29-шы бағыт арқылы Хонгсондан Вонжуға қарай күштерін жылжытуы мүмкін. Мұндай әрекеттердің екеуін де жоққа шығару үшін Алмонд Хонгчхонды X корпусының шабуылының басты мақсаты деп санады. ҚХА V және II корпустарын күлдіру үшін ол Х корпусының РОК III корпусымен бірлескен шабуылын, "Талқылау" операциясын жоспарлады.