Кіріспе

Жыл сайынғы халықаралық күн

Дүниежүзілік мұғалімдер күні – мұғалімдер еңбегін тойлау мақсатымен әр жыл сайын 5 қазанда өткізілетін халықаралық күн. 1994 жылы құрылған бұл күн Халықаралық еңбек ұйымы (ХЕҰ) және Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымы (ЮНЕСКО) қол қойған ұсынымды еске түсіреді. 1966 жылғы «ХЕҰ/ЮНЕСКО мұғалімдердің мәртебесі туралы ұсынысы» – әлемдегі мұғалімдердің мәртебесі мен жағдайларын регламенттейтін стандартты құжат. Бұл ұсынымда білім беру кадр саясаты, жұмысқа қабылдау және бастапқы оқыту, сондай-ақ мұғалімдердің біліктілігін арттыру, жұмысқа орналасуы және еңбек жағдайларына қатысты стандарттар белгіленген.

Мерекелік іс-шаралар

Дүниежүзілік мұғалімдер күнін атап өту үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет (ЮНЕСКО) және Халықаралық білім беру (EI) ұйымдары жыл сайын мұғалімдер туралы және олардың оқушылар мен қоғамның дамуындағы рөлін жақсырақ түсінуге көмектесетін науқан ұйымдастырады. 2018 жылы ЮНЕСКО «Білім алу құқығы – білікті мұғалімге құқық» тақырыбын қабылдады, бұл 1948 жылғы Адам құқықтары жөніндегі жалпыға ортақ декларацияның 70 жылдығын еске алуға және білім алу құқығының білікті мұғалімдер болмаса іске аспайтынын еске салмауға арналған. Әр елде өз мерекесін атап өтеді. Мысалы, Үндістанда әр жылдың 5 қыркүйегінде Ұлттық мұғалімдер күні тойланады. Австралияда бұл күн көбінесе мектеп демалысына сәйкес келетіндіктен, Австралия штаттары мен аумақтары әр жылдың қазан айының соңғы жұмасында тойлайды. 2023 жылғы Дүниежүзілік мұғалімдер күнінің тақырыбы – «Бізге қажетті білім беру үшін қажетті мұғалімдер». Мұғалімдер – білім берудің жүрегі, және көптеген елдерде олар сүйетін мамандықтарын тастап кетеді, ал жастар осы мамандықтың артынан ерігуге құштарлық танытпайды. ЮНЕСКО-ның бағалауынша, 2030 жылға қарай әлемде 69 миллионнан астам жаңа мұғалім қажет болады, ал мұғалімдердің тапшылығы одан әрі өсуде.