Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесі
United Nations Economic and Social Council
БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесі (ECOSOC) – халықаралық экономикалық, әлеуметтік мәселелерді үйлестіретін БҰҰ-ның басты органы. 54 мүшеден тұрады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
БҰҰ-ның алты негізгі органының бірі
One of six principal organs of the UN
Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік кеңесі (ЭКОСОК) – БҰҰ-ның алты негізгі органының бірі болып табылады және ұйымның экономикалық және әлеуметтік салаларын, атап айтқанда, оның қарауындағы он бес мамандандырылған мекемелерге, сегіз функционалдық комиссияға және бес аймақтық комиссияға үйлестіруге жауапты. ЭКОСОК халықаралық экономикалық және әлеуметтік мәселелерді талқылаудың және мүше мемлекеттерге және Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесіне бағытталған саясат ұсынымдарын әзірлеудің орталық алаңы болып табылады. Онда 54 мүше бар. БҰҰ-ға мүше 54 мемлекеттің алмалы кезекті мүшелігіне қоса, 1600-нан астам үкіметтік емес ұйымдар Біріккен Ұлттар Ұйымының жұмысына қатысу үшін Кеңеспен кеңесу мәртебесіне ие. ЭКОСОК жыл сайын шілде айында төрт апталық сессия өткізеді, ал 1998 жылдан бері сәуір айында Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) маңызды комитеттерін басқаратын қаржы министрлерімен жыл сайынғы кездесулер де өткізіп келеді. Бұған қоса, 2030 жылға дейінгі тұрақты даму жоспарының іске асырылуын бағалайтын Жоғары деңгейдегі саяси форум (ЖЖФ) әр шілде айында Кеңестің қолдауымен шақырылады.
The United Nations Economic and Social Council (ECOSOC) is one of the six principal organs of the United Nations, responsible for coordinating the economic and social fields of the organization, specifically in regards to the fifteen specialized agencies, the eight functional commissions, and the five regional commissions under its jurisdiction. ECOSOC serves as the central forum for discussing international economic and social issues, and formulating policy recommendations addressed to member states and the United Nations System. It has 54 members. In addition to a rotating membership of 54 UN member states, over 1,600 nongovernmental organizations have consultative status with the Council to participate in the work of the United Nations. ECOSOC holds one four week session each year in July, and since 1998 has also held an annual meeting in April with finance ministers of heading key committees of the World Bank and the International Monetary Fund (IMF). Additionally, the High Level Political Forum (HLPF), which reviews the implementation of the 2030 Agenda for Sustainable Development, is convened under the auspices of the Council every July.
Төраға
Кеңес төрағасы бір жылдық мерзімге сайланады және әрбір жаңа сессияның басында Кеңесте өкілдік ететін шағын немесе орта өлшемді мемлекеттердің арасынан таңдалады. Тең өкілдікті қамтамасыз ету үшін төрағалық Біріккен Ұлттар Ұйымының аймақтық топтары арасында кезекпен алмасады. Чили елшісі Паула Нарваез 2023 жылғы 27 шілдеде Кеңестің жетпіс тоғызыншы президенті болып сайланды. Ол 2022 жылғы 25 шілдеде Кеңестің жетпіс сегізінші президенті болып сайланған Лачезара Стоеваның орнын басты, ал оның алдыншасы Ботсванадан келген Коллен Виксен Келапиле болды.
The president of the Council is elected for a one year term and chosen from the small or medium sized states represented on the Council at the beginning of each new session. The presidency rotates among the United Nations Regional Groups to ensure equal representation. Paula Narváez, Representative of Chile, was elected as the seventy ninth president of the Council on 27 July 2023. She succeeded Lachezara Stoeva, who was elected as the seventy eighth president of the Council on 25 July 2022, succeeding Collen Vixen Kelapile of Botswana.
Мүшелер
Кеңес 54 мүше мемлекеттен тұрады, олар Бас Ассамблеямен жыл сайын үш жылдық мерзімге сайланады, мерзімдер біртіндеп алмасады. Кеңес орындары Біріккен Ұлттар Ұйымының аймақтық топтары арасында әділ географиялық кезекпен бөлінеді. Қызмет мерзімі біткен мүшелер дереу қайта сайлануға құқылы, ал кейбір орындар де-факто тұрақты мүшелермен белгіленген.
The Council consists of 54 Member States, which are elected yearly by the General Assembly for overlapping three year terms. Seats on the Council are allocated ensuring equitable geographic rotation among the United Nations regional groups. Outgoing members are eligible for immediate re election, and some seats are held by de facto permanent members.
"Әлемдік экономикалық және әлеуметтік зерттеу 2011: Ұлы жасыл технологиялық трансформация"
2011 жылдың шілде айының басында БҰҰ жариялаған баяндамада, "ірі планеталық апатқа" алып келуі мүмкін жағдайды болдырмау үшін жасыл технологияларға шамамен 2 триллион АҚШ долларын жұмсау қажеттігі айтылды. Бұл ретте, "Жаһандық жылыну, биоәртүрліліктің жоғалуы, азот айналымының бұзылуы және Жердің экожүйесінің тұрақтылығын бағалаудың басқа да өлшемдері арқылы адамзат планетаның тұрақтылық шекарасын бұзуға жақын тұр, оның себебі – негізінен, табиғи отындарға байланысты энергия тұтынудың қарқынды өсуі" деп ескертілді. БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун: "Даму мен тұрақтылықты қақтығысқан мақсаттар ретінде қарастырудың орнына, оларды бір-бірін толықтыратын және өзара қолдайтын қажеттіліктер ретінде қарауымыз керек" деді. Баяндамада "әдеттегідей жұмыс істеуге болатыны жоқ" деген қорытынды жасалды.
In a report issued in early July 2011, the UN called for spending nearly US$2 trillion on green technologies to prevent what it termed "a major planetary catastrophe", warning that "It is rapidly expanding energy use, mainly driven by fossil fuels, that explains why humanity is on the verge of breaching planetary sustainability boundaries through global warming, biodiversity loss, and disturbance of the nitrogen cycle balance and other measures of the sustainability of the earth's ecosystem". UN Secretary General Ban Ki moon added: "Rather than viewing growth and sustainability as competing goals on a collision course, we must see them as complementary and mutually supportive imperatives". The report concluded that "Business as usual is not an option".
Экономикалық және әлеуметтік кеңестің реформасы
Көпжақты жүйені басқару тарихи тұрғыдан күрделі және фрагменттелген болып келді. Бұл ЭКОСОС-тың сауда, қаржы және инвестиция салаларындағы халықаралық саясатқа ықпал ету мүмкіндігін шектеді. Реформа ұсыныстары кеңестің маңыздылығын және оның үлесін арттыруға бағытталған. 2005 жылғы Әлемдік саммитте Бас хатшы Кофи Аннан ұсынған ұсыныстар негізінде маңызды реформа бекітілді. Саммит мүше мемлекеттердің, халықаралық қаржы институттарының, жеке сектордың және азаматтық қоғамның әлемдік тенденциялар, саясат және іс-қимылдар бойынша жоғары деңгейдегі өзара әрекеттесуі үшін ЭКОСОС-ты сапалы платформа ретінде құруды мақсат етті. Ол ұлттық лидерлік деңгейінде екі жылда бір рет Даму ынтымақтастығы форумын өткізуді, сондай-ақ Кеңестің жоғары деңгейдегі сегментін халықаралық даму ынтымақтастығының тенденцияларын қарау және даму шараларындағы үйлесімділікті арттыру үшін өзгертуді шешті. Саммитте халықаралық деңгейде келісілген даму мақсаттарына (әсіресе Мыңжылдық даму мақсаттарына) қол жеткізудегі прогресті бағалау үшін жыл сайынғы министрлік деңгейдегі мазмұндық шолулар өткізу туралы да шешім қабылданды. Бұл "Жылдық министрлік шолулар" 2016 жылдан бастап, жаңа МДМ/2015 жылдан кейінгі тұрақты даму мақсаттары келісілгеннен кейін Жоғары деңгейдегі саяси форуммен алмастырылады. 2006 жылдың қарашасындағы Жүйелік үйлесімділік жөніндегі жоғары деңгейлі комиссияның баяндамасындағы ұсыныстар ЭКОСОС ішінде G8 және G20-ның эксклюзивті клубтарына қарсы модель ретінде форум құруды көздеді. Форумға 27 мемлекет басшысы (ЭКОСОС мүшелігінің жартысына сәйкес) жыл сайын жиналып, даму саласындағы халықаралық басшылықты қамтамасыз етуі тиіс еді. Алайда, бұл ұсыныс Бас Ассамблеямен бекітілмеді.
The governance of the multilateral system has historically been complex and fragmented. This has limited the capacity of ECOSOC to influence international policies in trade, finance, and investment. Reform proposals aim to enhance the relevance and contribution of the council. A major reform was approved by the 2005 World Summit based on proposals submitted by secretary general Kofi Annan. The Summit aimed to establish ECOSOC as a quality platform for high level engagement among member states and with international financial institutions, the private sector, and civil society on global trends, policies, and action. It resolved to hold biennial high level Development Cooperation Forums at the national leadership level, transforming the high level segment of the Council to review trends in international development cooperation and promote greater coherence in development activities. At the Summit it was also decided to hold annual ministerial level substantive reviews to assess progress in achieving internationally agreed on development goals (particularly the Millennium Development Goals). These "Annual Ministerial Reviews" will be replaced by the High Level Political Forum from 2016 onwards after the new post MDG/post 2015 Sustainable Development Goals are agreed upon. Subsequent proposals by the High Level Panel Report on System Wide Coherence in November 2006 aimed to establish a forum within the ECOSOC as a counter model to the exclusive clubs of the G8 and G20. The Forum was to comprise 27 heads of state (L27, corresponding to half of ECOSOC's membership) to meet annually and provide international leadership in the development area. This proposal however, was not approved by the General Assembly.
Камераның құрылысы
Біріккен Ұлттар Ұйымының конференциялар ғимаратындағы Экономикалық және әлеуметтік кеңес палатасы Швециядан сыйлық ретінде берілді. Оны БҰҰ штаб-пәтерін жобалаған халықаралық командадағы 11 сәулетшінің бірі, швед сәулетшісі Свен Маркелиус жасады. Делегаттар отыратын аймақта қоршаулар мен есіктерді жасау үшін швед қарағайының ағашы қолданылды. Көрермендер галереясының үстіндегі құбырлар мен арналар қасақана жабылмады; сәулетшінің пікірінше, пайдалы әр нәрсені жасырмауға болады. «Аяқталмаған» төбе Біріккен Ұлттар Ұйымының экономикалық және әлеуметтік жұмысы ешқашан тоқталмайтынын символдық түрде еске салады; әлем халқының тұрмыс жағдайын жақсарту үшін әрдайым қосымша шаралар қабылдауға болады.
The Economic and Social Council Chamber in the United Nations Conference Building was a gift from Sweden. It was conceived by Swedish architect Sven Markelius, one of the 11 architects in the international team that designed the UN headquarters. Wood from Swedish pine trees was used in the delegates' area for the railings and doors. The pipes and ducts in the ceiling above the public gallery were deliberately left exposed; the architect believed that anything useful could be left uncovered. The "unfinished" ceiling is a symbolic reminder that the economic and social work of the United Nations is never finished; there will always be something more that can be done to improve living conditions for the world's people.