Кіріспе

Америкалық музыка зерттеушісі және сыншы (1945–2022)

Ричард Филлер Тарускин (2 сәуір, 1945 – 1 шілде, 2022) – американдық музыка зерттеушісі және музыка сыншысы, өзінің буынындағы ең жетекші және белгілі музыка тарихшыларының бірі. Оның дереккөз материалдарын жан-жақты зерттеуі, сондай-ақ әлеуметтанулық, мәдени және саяси перспектииваларды біріктіретін музыкалық талдауы көптеген талқылауларға, пікірталастарға және дау-дамайларға себеп болды. Ол The New York Times сияқты газеттерге музыка туралы сын мақалалар жазды. Ол көптеген салаларды зерттеді, бірақ оның басты тақырыбы 18-шы ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейінгі орыс музыкасы болды. Оның басқа да тақырыптары: орындау теориясы, 15-ші ғасыр музыкасы, 20-шы ғасыр классикалық музыкасы, музыкадағы ұлтшылдық, модернизм теориясы және талдау. Ол батыс классикалық музыкасының алты томдық "Батыс музыкасының Оксфорд тарихы" атты монументалды еңбегімен танымал. 1945 жылдың 2 сәуірінде Нью-Йоркте дүниеге келген. Тарускин либералды, зиялы, еврей және музыкалық отбасында өскен; оның анасы Беатрис (Филлер) – фортепиано оқытушысы, ал әкесі Бенджамин Тарускин – әуесқой скрипкашы. Хор дирижері ретінде ол Колумбия университетінің Collegium Musicum ұйымын басқарды. 1970-ші жылдардың соңынан 1980-ші жылдардың соңына дейін Aulos Ensemble тобында виола да гамбада орындады. Тарускин өзінің алғашқы кітабын 1981 жылы жариялады – "Ресейде опера және драма: 1860 жылдардағы уағыз және тәжірибе". Бұл том классикалық музыкадағы "тарихи негізделген орындау" қозғалысының алғышарттарына ықпалды сыншы ретінде оның беделін көрсетті, сондай-ақ "Ресей музыкасы туралы" еңбегі де жарық көрді. Оның жазбаларында музыкамен байланысты әлеуметтік, мәдени және саяси мәселелер жиі көтерілді, мысалы, цензура мәселесі. Мұның бір мысалы – Джон Адамстың "Клингхоффердің өлімі" операсы туралы пікірталас. Тарускиннің 1996 жылғы "Стравинский және орыс дәстүрлері: Мавра арқылы туындылардың өмірбаяны" атты зерттеуі Игорь Стравинскийдің орыс халықтық материалдарын бұрынғыдан да көп пайдаланғанын көрсетті. Кітапта Стравинскийдің осы қарыздардың кейбіреулері туралы ашық айтпауына себеп болған тарихи үрдістер талданды. Оның батыс классикалық музыкасына арналған зерттемесі алты томдық "Батыс музыкасының Оксфорд тарихы" болып жарық көрді.

Марапаттар мен құрметтер

Тарускин ғылыми еңбегі үшін көптеген сыйлықтар мен құрметтерге ие болды. 1978 жылы ол Окегемнің «Missa prolationum» шығармасын зерттеуі мен жазуы үшін Америка музыкалық қоғамының (AMS) Ноа Гринберг сыйлығының тұңғыш иегері атанды. Ол AMS-тен Альфред Эйнштейн сыйлығын (1980) және Корольдік музыкалық қауымдастығынан Дент медалін (1987) алды. 1997 және 2006 жылдары ол AMS-тен екі рет Отто Кинкельдей сыйлығымен марапатталды. 1998 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Американдық композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамы оған 1988 және 2006 жылдары Димс Тейлор сыйлығын табыс етті. 2017 жылы ол Киото өнер және философия сыйлығын (Музыка) алды. 2012 жылы Принстон университетінде оның еңбегіне арналған «Музыка тарихының соңынан кейін» атты конференция өтті.