Кіріспе
Австралиядағы қала, Нгарлума тілінде Баджинхуррба деп аталады, бұрын Тянь Цин деп аталған, Батыс Австралияның Пилбара аймағындағы Перт пен Робурнның солтүстігінде орналасқан тарихи қират қаласы. Косакқа ең жақын қала, Хардинг өзенінің сағасындағы Бэтчер шығанағында (кейде Бэтчер шығанағы деп те аталады) орналасқан Уикхэм қаласы. Бұрынғы Тянь-Цин порты қазір Порт Уолкотт деп аталады. 2021 жылдан бері қалашықты Нгарлума және Йинджибарнди қоры (NYFL) басқарып, жұмыс істетеді. Бұл аймақ Нгарлума тайпасы үшін маңызды мәдени орын, олар ондаған мың жылдар бойы осы жерде тұрған дәстүрлі иелері. Өзен сағасы балық аулау және дәстүрлі тағамдарды аңдау үшін маңызды орын болып табылады. Аймақта көптеген ежелгі петроглифтер сақталған. Косак – Батыс Австралияның інжу-маржан өнеркәсібінің алғашқы отаны және 1880 жылдарға дейін колонияның інжу-маржан флотының негізгі порты болды. 1940 жылдардан кейін қала тасталып, көптеген тас ғимараттар қирап қалды. Қала музейлік қала деп жарияланғаннан кейін көптеген ғимараттар Ұлттық сенім қорының тізіміне енгізілді. Косак мұхитқа, тұщы суға жақындығы және Солтүстік-Батыс жағалау тас жолынан алшақтығы себепті танымал туристік орын. Туристер NYFL арқылы брондау жасап, Косакта кемпингте тұруға немесе тарихи ғимараттарда орналасуға мүмкіндік алады.
Cossack, known as Bajinhurrba in Ngarluma language, and formerly known as Tien Tsin, is an historic ghost town located north of Perth and from Roebourne in the Pilbara region of Western Australia. The nearest town to Cossack, which is located on Butcher Inlet (also called Butcher's Inlet) at the mouth of the Harding River, is Wickham. The former Tien Tsin Harbour is now known as Port Walcott. Since 2021, the townsite is managed and operated by the Ngarluma and Yindjibarndi Foundation Ltd (NYFL). The area is an important cultural site for the Ngarluma, the traditional owners, who have inhabited the area for tens of thousands of years. The river mouth remains an important location for fishing and hunting traditional foods. There are many ancient petroglyphs in the area. Cossack is the birthplace of Western Australia's pearling industry and was the home of the colony's pearling fleet until the 1880s. The town was abandoned after the 1940s, leaving substantial stone buildings in a state of disrepair. Many of the buildings are listed by the National Trust, after the town was declared a museum town. Cossack is a popular tourism destination given its proximity to the ocean, freshwater, and distance from the North West Coastal Highway. Tourists are able to camp at Cossack or stay in the historic buildings, by booking through the NYFL, which manages and operates the town site.
Тарих
Қала салынғанға дейін бұл жерде Нгарлума тайпасы, австралиялық аборигендер тұрды. 1863 жылдың мамыр айында Уолтер Пэдбери өзінің малын қазіргі Коссак қаласы орналасқан Хардинг өзенінің сағасына түсірді. Коссак алғашқыда Пэдбери мен оның серіктерін тасымалдаған "Тянь Цин" баркасының атымен аталды. 1871 жылдың желтоқсанында штат губернаторы Фредерик Вельдті жеткізіп келген кеме "HMS Cossack" деп аталды, ал қала 1872 жылы (ресми түрде 1873 жылы) осы атауды қабылдады.
Жемшөп
1866 жылы Робурн қаласы жарияланды, және аймақта інжу-маржан өндірісі басталды. Коссак – Батыс Австралияның інжу-маржан өнеркәсібінің отаны және 1880 жылдарға дейін колонияның інжу-маржан флотының негізгі орны болды. 1860 жылдары Порт Уолкотт жағалауындағы көптеген шағын қайықтар аборигендердің, оның ішінде әйелдер мен балалардың еңбегін пайдалана отырып, перл қабықшаларын табу үшін суға түсті. 1869 жылдың басына қарай, аймақта 14 шағын кеме інжу-маржанмен айналысты, әрқайсысының экипажында үш еуропалық және алты абориген болды. 1870 жылдардың басында аймақта 80-ге дейін жүк таситын кемелер жұмыс істеді. Инжу-маржан өнеркәсібі сонымен қатар көптеген азиялықтарды қызықтырды. 1895 жылы Коссакта 57 кемеде 989 малай және 493 абориген жұмыс істеді. Өнеркәсіптегі азиялықтардың көп саны, оның ішінде жапондықтар мен қытайлықтар, сондай-ақ малайлар "Қытай кварталы" деп аталатын азиялық ауданның құрылуына әкелді. 1881 жылы циклон қалаға зақым келтірді, сол кезде жұмыс істеген барлық інжу-маржан кемелері суға батып немесе жағаға тірелді. 1885 жылы Коссактан 44 кеме шықты. Сол жылы парламенттік комиссия аймақтағы бірнеше інжу-маржан кен орындарының азаюына байланысты жабылуын ұсынды. 1886 жылы негізгі інжу-маржан өнеркәсібі Брумға көшірілді. 1920 жылдары Коссакта әлі де жапондық дүкен болды, оны інжу-маржанмен айналысатын Жиро және Т. Мураматс ағайындар басқарды. Сонымен бірге, Коссак муниципалитеті жарияланды және солтүстік-батыстағы алтын асыру басталды.
Қалалық округтің құлдырауы
Брумға інжу-маржан өндірісі көшіріліп, алтын асығы азайғаннан кейін, Коссак халқының саны кеміді. Бұл порты 20-шы ғасырдың басындағы үлкен кемелерге жарамсыз болып шықты. 1902-1904 жылдары, жақын орналасқан Пойнт Самсон шағын ауылында кеме тоқтау орны салынды. 1910 жылы порт сол жерге көшіріліп, Коссак муниципалитеті таратылды. Жүн және інжу-маржан жүкті теңіздегі кемелерге тиеу үшін кіші кемеге (лайтерге) салынып, одан Англияға жіберілді. 20-шы ғасырдың басындағы қала тұрғындары арасында гректер, басқа еуропалықтар, жапондықтар, малайлар, Тимор аралдарынан келгендер, Коэпангерлер және Ару аралдарынан келгендер болды. Қала 1940-шы немесе 1950-ші жылдары тасталып қалды.
Лепрозарий
1913 жылы өзеннің арғы жағында жалпақ аурухана ашылып, карантиндік резерват ретінде ресми тіркелді. 1931 жылы ол қалған 17 науқасымен бірге Дарвинге көшірілді, ал 1933 жылы тағы 12 науқас келді. Сол кезде көптеген аборигендер жалпақ ауруға немесе басқа жұқпалы ауруларға шалдыққан деген күдікпен, инфекциялық ауруханаларға және жалпақ ауруханаларға жіберілді. 1905 жылғы аборигендер туралы заңға сәйкес жүздеген адам Коссакқа жіберілді, бұл заң бойынша аборигендердің бас қорғаушысы түрлі ауруларға шалдыққан деп күдіктелген кез келген жергілікті тұрғынды қамауға алып, жіберуге құқылы болды. Олар көбінесе жаман күтімге ұшырады және отбасыларынан айырылды. Жергілікті емес науқастарға басқаша қарастырылды; аборигендер өздерінің лашықтарын салуға мәжбүр болды, сондай-ақ жалпақ аурухананың аумағында жолдар салу сияқты қолмен жұмыс істеуге міндеттелді, ал жергілікті емес науқастарға жақсы жағдай берілді.
Орналасуы және географиясы
Коссак Батчер-Инглет шығанағында орналасқан. Қаладан өткеннен кейін жол Reader Head қарау тұғырына дейін жалғасады, одан айналағы жағалаудың керемет көрінісін тамашалауға болады.
Мұралық ғимараттар
Негізгі тас ғимараттар 1880 жылдары салынған. 1890 жылдары салынған әкімшілік және басқа да қоғамдық ғимараттар жаңадан қалыптасқан мемлекет қабылдаған стильді жалғастырды; оларды мемлекеттік мұраны сақтау топтары зерттеп, архитектуралық және тарихи маңызды деп сақтады. 1900 жылға қарай Коссак қаласында екі қонақ үй болды: Weld (губернатордың құрметіне аталған) және White Horse (пристаньға қарама-қарсы орналасқан).
Зират
Қазақстанда еуропалық және жапондық бөлек аймақтары бар шағын зират орналасқан. 19 ғасырдағы інжу өндіру өте қауіпті болды, көптеген інжушілер өмірін жоғалтты. Жапон зиратында негізінен суға түсушілер және інжу өндірумен айналысқан адамдар жерленген, сондай-ақ теңізде қаза тапқандардың арасында көптеген аборигендер де бар. Зираттағы алғашқы жерлеу 1869 жылы жасалған деп саналады, қаңтар айында Порт Уолкоттқа жол жүріп бара жатқан адам қаза тауып, сол жерге жерленген. Бұл жерде кем дегенде 41 еуропалық және 7 жапондық жерленген, ал соңғы жерлеу 1915 жылы тіркелген. Олардың арасында Уильям Шекспир Холл да бар.