Кіріспе
Испан тарихшысы Франсиско Лопес де Гомара (2 ақпан 1511 – шамамен 1566) – Севильяда қызмет еткен испан тарихшысы, ең әйгілісі – 16 ғасырдың басында Эрнан Кортестің Жаңа әлемді испан жаулап алуы кезінде жасаған экспедициясын сипаттаған еңбектері. Гомараның өзі Кортеспен бірге болмаған, тіпті Америкаға ешқашан бармаған. Бірақ ол Кортес пен басқа конкистадорлардан тікелей ақпарат алып, оны өз еңбектерінде пайдаланған. Дегенмен, оның замандастары, олардың ішіндегі ең белгілісі Берналь Диас дель Кастильо, оның жұмысын дәлдігі жоқ деп сынады, сондай-ақ оқиғаларды әділсіз түрде жұмсақ көрсетіп, Кортестің рөлін артық бағалағандығын айтты. Сондықтан оның еңбектерінің сенімділігі күмәнді болуы мүмкін, бірақ олар осы оқиғалардың құнды және жиі сілтеме жасалатын куәлігі болып табылады.
Francisco López de Gómara (February 2, 1511 – c. 1566) was a Spanish historian who worked in Seville, particularly noted for his works in which he described the early 16th century expedition undertaken by Hernán Cortés in the Spanish conquest of the New World. Although Gómara himself did not accompany Cortés, and had in fact never been to the Americas, he had firsthand access to Cortés and others of the returning conquistadores as the sources of his account. However other contemporaries, among them most notably Bernal Díaz del Castillo, criticised his work as being full of inaccuracies, and one which unjustifiably sanitised the events and aggrandised Cortés' role. As such, the reliability of his works may be called into question; yet they remain a valuable and oft cited record of these events.
Өмірбаян
Ол 1511 жылғы 2 ақпанда Гомара қаласында дүниеге келді. Алькала-де-Энаресте білім алды, кейін дін қызметкері болып бекітілді. 1530 жылдары Испания елшісі Диего Хуртадо де Мендосаға қызмет ету үшін көп уақытын Италияда өткізді. 1540 жылдан кейін Италиядан оралғаннан соң, Ернан Кортестің хатшысы және капелланы болып жұмыс істеді. Кортестің Алжирге жасаған жорығына қатысты, ал оның қамқоршысы қайтыс болғаннан кейін 1556 немесе 1557 жылдары Вальядолиде болғаны белгілі, содан кейін туған қаласы Севильяға зейнеткерлікке шығып, онда қайтыс болды делінеді. Жеңімпаз бен Жаңа дүниеден оралған басқа адамдардан алған мәліметтерімен (оның өзі Гонсало де Тапия мен Гонсало де Умбрияны атады) ол «Historia general de las Indias» атты еңбегін жазды. Бұл еңбек 1552 жылы Сарагосада жарық көрді. Оны Мартин Фуме француз тіліне аударды және 1578 жылы Парижде жариялады; Августин Гравализ итальян тіліне аударды және 1560 жылы Венецияда басып шығарды; соңында Хуан Баутиста де Сан Антон Чимальпайн Куаутльхуанитзин науатль тіліне аударды. Автор бірінші бөлімінде, «Рим императоры, Испания королі, Индия және Жаңа әлемнің иесі Дон Карлосқа» арналған Антиль аралдарының, Перудің (Педро де ла Гасканың бейбітшілік орнатуына дейін), Чили мен Орталық Американың барлық ашылуы мен жаулануы, сондай-ақ Магелланның саяхаты және Молукка аралдарының ашылуы туралы айтады. Екінші бөлімінде ол Мексиканы жаулап алу туралы баяндайды, бұл шығарма «Жеңімпаздың ұлы және мұрагері» – өте көрнекті Лорд Дон Мартин Кортеске, Маркиз дель Валлеге арналған. Оның қамқоршысын дәріптеу ниетінен, не соңғысы берген бірінші қол мәліметіне сүйенгендіктен (Гомара ешқашан Америкада болған емес), не зұлымдықтан, не басқа себептерден Гомара ауыр қателіктерге ұшырап, тарихи шындыққа қарсы көптеген жағдайларда қылмыс жасады. Осы себепті ханзада Филипп (кейін Испанияның Филипп II) 1553 жылғы 17 қарашада Вальядолиде шығарған жарлығымен оның еңбегінің барлық көшірмелерін жинауға бұйрық берді және оны қайта басып шығарғандарға 200 000 мараведи айыппұл салды. Бұл тыйым 1727 жылы Андреас Гонсалес Марциалдың күш-жігері арқасында алынып тасталды, ол Гомараның еңбегін Жаңа әлемнің ертедегі тарихшыларының жинағына қосты (Coleccion de historiadores primitivos de las Indias Occidentales). Гернан Кортестің серігі Берналь Диас дель Кастильоның «Verdadera historia de la Conquesta de Nueva Espana» («Жаңа Испанияны жаулап алудың шын тарихы») Гомараның пікірін жоққа шығару үшін жазылған. Оның стилі қысқа және жағымды, повестің өрнегі жылдам және әдемі, бұл оқырмандарды шығармаға тартуға себеп болды. Оның жарияланбаған басқа еңбектерінің ішінде «Қазіргі заманғы теңіз шайқастары» («Batallas de mar de nuestros tiempos») және «Харру және Харрадин Барбарожаның тарихы» («Historia de Harrue y Harradin Barbarroja») бар.