Кіріспе
Невададағы Рино Спаркс үнді колониясын 1900 жылдардың басында Рино маңында жұмыс істеген туысқан тайпалардың мүшелері құрды. Олар 1934 жылы Үндістанды қайта ұйымдастыру туралы заңға сәйкес үкімет құрғаннан кейін федералды түрде танылған тайпаға айналды. Невада штатының Рино қаласында орналасқан RSIC-те Ұлы Бассейннің үш тайпасынан 1134 мүше бар: Пайут, Шошон және Вашо. Резервация жерлері шектеулі болды, ол батыс Риноның орталығында орналасқан бастапқы 28 акрлық колониядан және 1984 жылы тайпаға аманатталған басқа 1,920 акрдан тұрады. Бұл тайпаларға өздерінің халқы үшін тұрақты негіз береді, сондай-ақ жануарлар мен ресурстарды сақтауға мүдделі басқа да тараптарды тартады. RSIC дәстүрлі ілімдер мен тәжірибелерді, сондай-ақ заманауи бизнес әдістерін және үкіметтік тәжірибелерді қолданады. Бұл тайпада 300-ден астам адам жұмыс істейді, олардың жартысы - тайпа мүшелері.
Тарих
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Ұлы бассейнде тұрып жатқан халықтар Нума немесе Нуму (Солтүстік Пайут), Вашешу (Вашо), Неве (Шошон) және Нувуви (Оңтүстік Пайут) болды. Бұл топтардың әрқайсысының тілінде олардың автонимдері (өздеріне берілген атаулар) "Халық" дегенді білдірді. Бұл топтардағы топтар көбінесе географиялық орналасуына немесе ерекше тағамдарына қатысты атаулармен белгілі болды. Мысалы, Агай Тикутта - Уокер өзенінің маңында форельді жейтіндерге; Тои Тикутта - Стиллвотер батпақтарының маңында туле жейтіндерге қатысты. Адамдар Жер бетіндегі ерекше орнын және өмірдің барлық циклдерін тануды жалғастырады. Дәстүр бойынша, халық жақсы жоспарланған, үйлесімді өмір сүрді, бұл олардың жақын маңдағы қоршаған ортасы мен табиғатына негізделген. Уақыт жоғалту мүмкін емес. Жердің қандай болатынын білу тіршілік мәселесі болды, сондықтан Халықтың көшіп-қону үлгілері стратегиялық және жақсы ойланған. Халық та тағамға еліктеді, жылдар өте келе әрбір тайпа тиімді, әлеуметтік және экономикалық бірлік ретінде дамыды, олар жерді жайлы мекендей алды. Жыл мезгілдерімен циклдерде өмір сүретін нумулар қазіргі Батыс Невада, Шығыс Невада, Шығыс Орегон және Оңтүстік Айдахо деп аталатын белдеуді басқарды. Уошшулар жыл сайын Тахо көлінде жиналып, қалған жыл бойы бірнеше жүз шақырымға таралады. Невелер қазіргі Неваданың шығысында, Ютада және Оңтүстік Калифорнияда кездесті. Нувавилер Колорадо өзенінің алабында тұрып, жүгері, құма, бұршақ (үш апалы-сіңлілі) және бидай егістігін егісті. Әр топ та көптеген жануарлардың азық-түлік көзі болып табылатын Ұлы алаптың жануарлары жаратылысқа түсінік пен өмір сүрудің даналығын береді деп сенген. Әр топтың тілі әр түрлі: вашо - хокоанның туындысы, ал қалған диалектілер - уто-ацтектің туындысы. Олар басқа рулармен салыстырмалы түрде тату өмір сүрді, өйткені олардың барлығы да ресурстар жинауға арналған аумақтарға ие болды. Бұл елде тұрып жатқан түпнұсқалықтар арасында сауда-саттық кеңінен жүргізілді. Бір топ басқа топтың ресурстарын басып алған немесе тәркілеген кезде қақтығыстар пайда болды. Археологиялық деректерге сүйенсек, Неваданың алғашқы тұрғындары осы жерде шамамен 10 000 жыл бұрын өмір сүрген. 1994 жылы Невада штатының мемлекеттік мұражайы 1940 жылы Фэллонның маңында қазбадан табылған қалдықтарды көміртекпен даталады. Қазіргі заманғы ғылымның мәліметінше, "Рух үңгіріндегі" мумияның сүйектері оның осы аймақта 9400 жыл бұрын өмір сүргенін дәлелдейді. Ұлы бассейндегі үнді жерлері еуропалық американдықтар барлаған және қоныстанған соңғы негізгі шекаралардың бірі болғандықтан, халық өз өмір салтын және этникалық өзіндік ерекшелігін елдің басқа бөліктеріндегі тайпаларға қарағанда әлдеқайда ұзақ сақтады. Еуропалықтар мен жергілікті халықтар арасында алғашқы байланыс Невадаға айналған кезде, бұрынғы қоныстану аймақтарындағы жүздеген басқа тайпалар АҚШ үкіметінің американдық үндістерге қатысты саясатындағы төртінші үлкен ауысуына төтеп беріп жатты. 1492-1828 жылдар аралығында, яғни отарлау кезеңінде, үндістер егемен халықтар ретінде қаралды. Көптеген келісімдер мен келісімдер Франция мен Англиямен жасалды, өйткені бұл елдер үндістердің өз үкіметтері, өз басшылары және өз отандары бар екенін мойындады. 1830 жылы Неваданың оңтүстігінде Испан жолы ашылды және барлаушылар мен аң аулаушылар құрғақ ландшафтқа жол салды. Бастапқыда көптеген тайпалар жаңа келгендерге қызығушылық танытып, олармен қарым-қатынас орнатуға тырысты. Алайда уақыт өте келе екеуінің бірге өмір сүруі қиынға соқты. Испан жазбаларында олардың зерттеушілері немесе саудагерлері Вашо аумағында болғандығы туралы аз құжат бар, бірақ Халықтың ауызша тарихы кездесулер болғанын көрсетеді. 1826 жылы алғаш рет Вашо жерінде индей еместердің болғаны туралы мәлімет жазылған. Бұл уақытта Шошондар мен Солтүстік Пайуттар да үнді еместермен кездесті. Барлаушылар мен қоныс аударушылар бұл аймақтағы адамдардың қалай өмір сүретінін түсінбеді, олар маусымдық сый-тартуларды пайдаланып, жер бетінде жеңіл өмір сүрді. Қоныс аударушылар белгілі үлгілерге сәйкес фермаларды немесе ранчоларды құруға тырысты. 1848 жылы Калифорнияда алтын табылғаннан кейін, онда мыңдаған кеншілер мен саудагерлер пайда болды. 1778-1871 жылдар аралығында немесе келісім кезеңінде АҚШ үкіметі 370 келісім жасады. Бұл келісімдер 100 жылдай уақыт бойы, көбінесе, батысқа қарай көшіп-қонушыларға пайдасын тигізді, ал тайпаларға емес. Ұлы бассейндегі...