Кіріспе

Индия армиясының дәрежелері мен таңбаларына шолу

Үндістанның қарулы күштерінің құрлықтағы бөлігі болып табылатын Индия армиясы, бұрынғы Британдық Үнді армиясынан (BIA) мұраға алған дәрежелер мен таңбалардың белгілі бір иерархиясын сақтайды.

1947-1950 жылдар

1947 жылы Үндістанның тәуелсіздігі орнағаннан кейін, ел Британдық Ұлттар Достастығының құрамына енді. Бірақ, қарулы күштер, атап айтқанда, Британдық Үндістан армиясы (ИА), Корольдік Үндістан теңіз күштері (RIN) және Корольдік Үндістан әуе күштері (RIAF) Георг VI патшаның Бас қолбасшы ретіндегі басшылығымен тәуелсіздікке дейінгі шендері мен тиісті белгілерін сақтап қалды. Маунтбеттен жасаған ұсыныс бойынша, майор шенінен жоғары офицерлердің погонындағы Тюдор тәжі Ашоканың Арыстан астанасымен алмастырылуы керек еді, ал пип – Үндістан жұлдызымен немесе басқа бір жұлдыз түрімен ауыстырылуы тиіс болды. Сонымен қатар, Британдық Үндістан армиясының офицерлеріне берілген Корольдік комиссия да сол күні Үндістан комиссиясына өзгертілді, ал кейін әртүрлі қарулы полктердің Корольдік тулары Дехрадундағы Үндістан әскери академиясында (IMA) сақтауға берілді. Ең жоғары оперативтік шен – генерал, және оны тек Армия штабының бастығы (COAS) ғана иеленеді. Осы шенге алғашқы үнділік генерал-лейтенант К. М. Кариаппа 1949 жылғы қаңтарда армияның екінші Бас қолбасшысы болып тағайындалғаннан кейін көтерілді. Қорғаныс штабының бастығы (CDS) – қарулы күштердегі ең жоғары униформа киетін лауазым және кәсіби басшы, ол Армия, Теңіз күштері және Әуе күштерінен кезекпен тағайындалады. Алайда, CDS тағайындалғандары өздерінің әскери қызметтерінің белгілерін тағайындамайды, оларға осы қызметтің шендік иерархиясынан тәуелсіз, бірегей белгі беріледі: қарулы күштердің үш тармағының эмблемасымен әшекейленген қызыл түсті погон. 2024 жылға дейін бұл лауазымға Армиядан тек екі генерал тағайындалды.

Ретті сипаттау

Үндістан армиясының шендері үш санатқа бөлінеді. Бүкіл Үндістан мемлекеттік қызметі мен "А" тобының қызметкерлеріне баламалы комиссиялық офицерлер. "Б" тобының тізімделген лауазымды тұлғаларына баламалы кіші офицерлер. Офицер емес шенділер мен сарбаздардан құралған басқа шендер.

Үндістанның әскери академияларының шетелдік оқушылары

Үндістанның Ұлттық қорғаныс академиясы (NDA) немесе Үндістан әскери академиясы (IMA) сияқты әскери академияларында оқытылған шетелдік елдердің курсанттары кейде Үндістан армиясында құрметті әскери шендермен марапатталады. Курсанттар көбінесе Сингапур армиясы сияқты достық армиялардан болады.

Непал

1950 жылдан бері, бұрынғы Үндістан армиясының бас қолбасшысы генерал К. М. Кариаппа Непалға сапар шеккеннен бастап, екі елдің армияларының жаңа тағайындалған басшыларына өзара ең жоғары құрметті әскери шен беру Үндістан мен Непал арасындағы дәстүрге айналды. Мысалы, 2009 жылы жаңа тағайындалған Непал армиясының бас қолбасшысы генерал Чатра Ман Сингх Гурунг Үндістан Президенті – сонымен қатар Үндістан армиясының Жоғарғы Бас қолбасшысы – тарапынан Нью-Делидегі Раштрапати Бхаванда Үндістан армиясының генералы құрметті шенімен марапатталды. Сол сияқты, 2010 жылы жаңа тағайындалған Үндістан армиясының бас қолбасшысы генерал В. К. Сингх Непал Президенті – сонымен қатар Непал армиясының Жоғарғы Бас қолбасшысы – тарапынан Катмандудағы Шитал Ниваста Непал армиясының генералы құрметті шенімен марапатталды.

Британдық отаршылдық дәуірі: Үндістан армиясы британ армиясына айналды

Князьдік мемлекеттердің билеуші отбасыларының кейбір мүшелеріне отарлық дәуірде салтанатты құрметті шендер берілді. 1832 жылғы журналдың хабарлауынша, британдық колониялық тәжірибеде британдық армияның бас қолбасшысы (Британияның билік ететін монархының лауазымдық өкілі) бұйрық шығарды: Ұлыбритания Корольдік армиясының лейтенант-полковнигі Шығыс Индия компаниясының (ШИК) Индия армиясының лейтенант-полковнигінен жоғары қойылмайды. Егер Индия армиясының лейтенант-полковнигі полковник шеніне көтерілсе, сол Индия армиясында қызмет ететін және жаңа тағайындалған полковникпен бірдей мерзімі мен шені бар барлық британдық армияның лейтенант-полковниктері де, британдық армиядағы лейтенант-полковниктік қызметінің басталу күнінен бастап, Индия армиясының полковнигінің құрметті шенімен міндетті түрде марапатталатын болды. Бұл әділетсіз жүйе британдық армия офицерлерінің Индия армиясы офицерлерімен формалды теңдігін сақтап, Индия армиясы офицерлеріне олардың қызметтеріндегі қажырлы еңбекпен қол жеткізген құрметтері мен шендерін бермейтін еді. Бұл өзара байланыссыз жүйе болды, яғни, Шығыс Индия компаниясының (ШИК) (Индия армиясы) лейтенант-полковнигі британдық армияның бірдей мерзімді және шенді лейтенант-полковнигі полковник шеніне көтерілгенде полковник шеніне көтерілмейтін. Мысалы, Бенгал президенттігінің Индия армиясының лейтенант-полковнигі полковник шеніне көтерілгенде, ол жалпы тізімде 34-ші орынға ие болды, ол Индия армиясының 33 лейтенант-полковнигін басып өтті, сонымен қатар Бенгал президенттігінде қызмет ететін британдық армияның барлық лейтенант-полковниктері Бенгал президенттігінің полковнигінің құрметті шеніне ие болды және олар өздерінен жоғары тұрған 33 лейтенант-полковникті басып өтті. ШИК-тің әскери офицерлері осы қорлаушы және өзара байланыссыз жүйеге қарсы ШИК директорлар кеңесіне шағым түсірді. ШИК директорларының британдық монархтың шығарған бұйрығын жоюға немесе өзгертуге құқығы болмады.

Зейнеткер офицерлер: мекен-жай нысаны

2014 жылдың 21 шілдесінде Үндістан армиясы зейнеткерлерге айналым хат таратты, онда зейнеткер офицерді "Бригадир АВС (зейнеткер)" деп атау дұрыс екені, ал "Бригадир (зейнеткер) АВС" деп атау қате екені хабарланды. Дұрыс мысал: "Бригадир Сант Сингх (зейнеткер)". Армия бұл қағиданы "Шындық зейнеткерлікке шықпайды, зейнеткерлікке шығатын офицер ғана" деп түсіндірді. Бұл атау әдісі тірі және қайтыс болған офицерлерге де қолданылады.