Кіріспе

A Year Down Yonder - 2000 жылы жарық көрген Ричард Пектің романы, 2001 жылы Ньюбери медалімен марапатталған. Бұл "Шикагодан ұзақ жол" романының жалғасы, ол Ньюбери құрмет сыйлығын алды.

Сюжет

1938 жыл. Ұлы депрессия Доудел отбасына қатты тиді. 15 жасар Мэри Элис Чикагода ата-анасы қалады, ал әжесі Доуделмен бірге тұру үшін штаттың солтүстік жағына жіберіледі. Оның ағасы Джоуи Доудел армияға қосылады, ал Мэри Элис бұл келісімге қуана қарамайды. Әжеміздің Хикори фермасы Чикагодан мүлдем өзгеше бола алмайды, ал әжеміз Мэри Элис бала кезінен есіне түсіргендей, ол - ауыл қызы. Мәселеде басқаша шешім қабылдауға мүмкіндік болмағандықтан, Мэри Элис қыркүйек айында сүйікті мысығы Бутсимен және бағалы Филко радиосымен пойызбен келеді. Жаңа мектептің бірінші күні Мэри Элис жергілікті бала қорлаушы Милдред Бердикке қарсы шығады. Милдред Мэри Элиспен үйіне барады, бір доллар талап етеді, бірақ әже Доудел мықтыны бұрып, Милдредтің ұрланған атын шешеді. Үйге 5 мильлік саяхатқа аяқ баспай келген Милдред Мэри Элиске қиындық туғызуға қызығушылық танытпайды. Қазан айында тағы бір жасөспірім хулиган, Огаст Флюк-күлкі, Хэллоуинге дейінгі көңіл көтеру үшін жеке киімдерді құлатуды әдетке айналдырады. Стратегиялық бағыттағы сым мен желім табасының көмегімен әже Доудел Огидің айла-шарғысын "патшалық келгенше" жабысатын ыстық желіммен сүртеді. Бақытымызға орай, әжеміздің сыйлықтары оның әуендерінен әлдеқайда тәтті болып шығады: тойда Миссис Доудел "қарыз алған" пекан мен құрғаққабаттан жасалған үйде пісірілген пирогтарды ұсынады. Айлы қысқы түні әже мен Мэри Элис түлкілерді ұстап алады; қосымша ақшамен әже Джоуиге пойыз билеті сатып алады және ол Рождестволық қойылымға уақытында келеді. Бірақ Милдред Бурдиктің некеден тыс баласы ашына келгенде, Рождество тыныш түн емес. Мэри Элис қаладағы газетке жасырын мақалалар жазып, қала халқын дүрліктіреді. Ал Ройс МакНабб жаңа жігіт болып, Валентин күніне келіп жетеді. Карлин Ройске бірден ғашық болады. Ең жақсы досы Ина Рейдің көмегімен Мэри Элис Карлинді Ройс Ина Рейге құттықтау хат жібергеніне сендіреді. Осы арада әже Америка революциясының қыздарына шай ішуді ұйымдастырады, ал ауылдың қарапайым тұрғыны Эффи Уилкокс мырза Л. Ж. Көктемде әжем Нью-Йорк суретшісі Арнольд Гринді күн сайын 2,50 долларға қонақ ретінде қабылдайды, Мэри Элис Ройсті "оқу" тақырыбына арналған кездесуге шақырады. Әжеңнің шатырда сақтаған жылан Максин Пэтчке, почтальонға, түсіріп жатқан Гринге түсіп, Максинді ұялтып қалдырады (ал қала арқылы жүгіріп жүргенде) және Арнольд шокта қалды. Әже қызбен қызды үйлестіруші болып жұмыс істейді, Гринді Мэри Элистің ағылшын мұғалімі Мисс Батлермен таныстырады. Мэри Элис өзінің алғашқы торнадосынан аман қалады, ал оқу жылы Ройс пен Мэри Элис хат алмасуға уәде бергенде, онымен бірге жүріп-тұрумен аяқталады. Бір жыл өткен соң Мэри Элис ауыл өмірі мен әжеге деген көзқарасын өзгертіп, Чикагоға қайтудан тартынды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда үйлену тойының қоңырауы шықты, Мэри Элис Ройс МакНаббпен әжеміздің бөлмесінде үйленуге оралды.

Қабылдау

Kirkus Reviews-тің пікірінше, "Пектің өмір романында тұрақты сюжет жоқ; бұл қысқа әңгімелер сериясы болуы мүмкін, бірақ әңгіме ешқашан жалаушалар, және кітап, ерекше, жанды кейіпкерлермен толы, олар ақылдан тысдықтан әдеттегіге дейін жүреді, оқырманның қызығушылығын ұстанады". Джим Гладстон The New York Times газетінде былай деп жазды: "Мен ата-аналар мен ата-аналар бұл әңгімелесуді жоғары дауыспен оқып, Пектің "Оңтүстік әнші құсы" Кейт Смиттің әнін, Соғысты тоқтату күнін, WPA суретшілерінің пошта кеңселерінің жобаларын және түннің қараңғысында портативті радио арқылы алыс жерлерде тыңдау қуанышын дәмдеп, қуана оқиды деп ойлаймын". Китти Флинн The Horn Book Magazine журналында былай деп жазды: "Кейбір оқиғалар қызықты болса да, мектеп жылындағы жеті әңгімеде "Шикагодан алыс жол" кітабындағыдай жинақталған күш жоқ. Пекке қонымды жалғастықта есте қаларлық кейіпкерлер ұсынылады, ал әже Доуделдің көңіл көтеруін іздегендер өздерінің сапарын ұнатады". Жакуан Джаррет The Yellow Wolf Magazine журналында "Балалар әдебиетінің бірегей тәсілдері, қазіргі заманғы балалар кітабы, біз бәріміз оқығанды ұнататын уақыт кезеңіне негізделген, қазіргі заманғы ғылыми фантастика мен айдаһарларға бағынбаған". 2016 жыл