Кіріспе

Чех композиторы және музыктанушы (1859–1951)

Йозеф Бохуслав Фёрстер (30 желтоқсан 1859 – 29 мамыр 1951) – чех композиторы және музыктанушы. Оны көбінесе Й. Б. Фёрстер деп атайды, ал оның тегі кейде Фёрстер деп жазылады.

Өмір

Фёрстер Прагада дүниеге келді. Оның ата-бабалары неміс-богемиялық текті болған, бірақ чех қауымына сіңісіп кеткен. Отбасы көбінесе Прагада тұрып, музыкамен айналысқан. Оның әкесі, композитор Йозеф Фёрстер де, консерваторияда сабақ берген. (Оның шәкірттерінің арасында Франц Лехар да болған.) Оның інісі Виктор Фёрстер суретші еді. Йозеф тиісінше білім алып, сонда оқыды. Ол ерте жасынан театрға қызығушылық танытып, актер болуды армандаған. Ол музыкадан сабақ берді, алғашқы шәкірттерінің бірі композитор және Штутгарт сарайының пианиношысы Анна Сик болды. 1884 жылдан бастап Фёрстер сыншы ретінде жұмыс істеді және өзінің көрнекті жазушы екенін дәлелдеді. 1893 жылы Гамбургте жетекші чех сопраносы Берта Лаутерероваға (Bertha Lauterer) үйленді, он жыл бойы сол қалада сыншы болып жұмыс істеді, ал ол Гамбург мемлекеттік операсында өнер көрсетті. 1901 жылы Гамбург консерваториясында оқытушы болды. 1903 жылы Берта Вена операсына ән салу үшін кетті, сонымен Йозеф онымен бірге Венаға көшіп, музыка сыншысы ретінде жұмысын жалғастырды. 1918 жылы Чехословакия Республикасы құрылғаннан кейін Прагаға оралды, содан кейін консерваторияда және университеттің профессоры болды. 1946 жылы Ұлттық композитор деп жарияланды. Ол Новый Вестецте қайтыс болды.

Стиль

Фёрстер көптеген композициялар жазды. Оның музыкасы чех халық музыкасының үлгілерін пайдалану тұрғысынан ұлтшыл емес. Оның туындылары, сөздері мен музыкасы өте субъективті және жеке, мистикалық және идеалистік деп есептеледі. Фёрстердің "Ева" операсы, Леош Яначектың "Йенуфа" операсы сияқты, Габриела Прейссованың пьесасына негізделген либреттоның тағы бір мысалы, бірақ оның өңдеуі ерекше. Оның шығармаларына бес симфония (No. 1 ре минор; No. 2 фа мажор, Op. 29 (1892–98); No. 3 до мажор, Op. 61; No. 4 фа мажор, Op. 182 (1943); және соңғысы, 1950–51 жылдары жазылып, Ян Хануш аяқтаған); үш фортепиано триосы, екі скрипка және екі виолончель сонатасы, бірнеше рет жазылған үрмелі аспаптар квинтеті), кем дегенде бес опера (әсіресе "Ева"), виолончельге арналған концерт (Op. 143) және скрипкаға арналған екі концерт (No. 1 ре минор, Op. 88 (1911); No. 2 ре минор, Op. 104), діни музыка және тағы да басқа туындылар, барлығы 170-тен астам жарияланған opus нөмірлері кіреді. Оның көптеген шығармалары отбасы мүшелерінің естелігін сақтайды: 2-симфония оның қарындасы Мариге арналған; ағасының қазасы "Mortuis fratribus" кантатасына әкелді; оның ұлы фортепиано триосы мен 5-симфонияда еске алынған; ал анасының бейнесі бүкіл шығармашылығында маңызды орын алады.

Симфониялар

Симфония No. 1, ре минор, Op. 9 (1888)
Симфония No. 2, фа мажор, Op. 29 (1893)
Симфония No. 3, ре мажор, Op. 36 (1895)
Симфония No. 4, «Шығу күні» до минор, Op. 54 (1905)
Симфония No. 5, ре минор, Op. 141 (1929)

Басқа оркестрлік және концертанттық

Сирано де Бержерак, үлкен оркестрге арналған сюита, Op. 55
Клекани, хор мен оркестр үшін, Op. 151
Фортепианоға арналған Эротикон, Op. 23
Д мажорлық күйдегі желдік квинтет, Op. 95 (1909)
Скрипка мен фортепианоға арналған фантазия, Op. 128
Ерлер хорына арналған хорлар, Op. 37
Богемиялық мисса, Op. 38
Аралас хор мен органға арналған Stabat mater, Op. 56
Қасиетті Ұш Тұрғандыққа арналған мисса (1940), Op. 170

Әндер

Сағыныш әндері, алты ән, Op. 53