Кіріспе
Кудова-Здруй (Кудова-Здруй, ) немесе жай ғана Кудова, Польшаның оңтүстік-батыс бөлігіндегі Клодзко ауданының Төменгі Силезия воеводствосында, Стол тауларының етегінде орналасқан қала. Халық саны шамамен 10 000 адамды құрайды және Польша-Чехия шекарасында, Чехияның Наход қаласының қарсы жағында, Польшаның Клодзко қаласынан батысқа қарай және Прагадан орналасқан. Кудова-Здруй – жүрек және қан айналымы жүйесі ауруларын емдеген Еуропадағы ең көне шипажайлардың бірі. Қаланың орталық бөлігі 17 ғасырғы стильде жасалған паркпен, экзотикалық өсімдіктермен және минералды суды сору станциясымен безендірілген. Географиялық орнының арқасында қала туризм, жаяу серуендер және саяхаттардың басталу орны ретінде танымал. Қалада Кудованың Чермна ауданындағы Бас сүйектер капелласы сияқты бірнеше тарихи және мәдени ескерткіштер бар, онда мыңдаған адамның сүйектері мен қаңқа қалдықтары сақталған. Бұл Еуропадағы осындай сипаттағы аз ғана орындардың бірі. Тағы бір маңызды орын – «Силезиялық Иерусалим» аталған Вамбиержице базиликасы, Польшадағы католиктердің ең танымал қасиетті сапар орындарының бірі.
Тарих
Кудова Здрой – Польша және Еуропадағы ең көне шипажайлардың бірі. Ол алғаш рет гусит чех королі Георгий Подебрадийдің ұлы Генрих Ескінің (1448–1498) құжатында айтылады. 1920 жылы Gebrüder Martin und Paul Polka O. H. G. компаниясы қаланың ең ірі шипажайын сатып алды. Оның танымал қонақтарының арасында Уинстон Черчилль және Хельмут фон Мольтке болды. Кудова 1742 жылға дейін Богемияның бөлігі болды, содан кейін Кладско округінің қалған бөлігімен бірге Пруссияға қарады. 1818 жылдан 1945 жылға дейін Бад-Кудова деп аталды және Пруссияның Төменгі Силезия провинциясының құрамына кірді. 1871 жылдан 1945 жылға дейін Германияның құрамында болды. Ұлыбритания мен Германия арасындағы кезеңде неміс әкімшілігі славяндық текті атауларды жою үшін көптеген аудандардың аттарын өзгертті, бірақ Закже ауданы (немісшеленген атауымен Заккиш) славяндық тегіне қарамастан, өзінің атын сақтап қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер Закже ауданында еврей әйелдері үшін Гросс-Розен концлагерінің бөлімшесін құрып, басқа да мәжбүрлі еңбек лагерлерін ұйымдастырды, онда итальяндық әскери тұтқындар да болды. Италиялық сарбаздың тарихы белгілі. Қауіпке қарамастан Балдан поляктар мен чехтардан алған тамақпен еврей әйелдеріне көмектесті, сондай-ақ лагерден қашып, чехтардың көмегімен немістерден жасырынып жүрді. 1962 жылдан бері Кудова Здрой жыл сайын "Польша ұлттық операсының әкесі" Станислав Монюшкоға арналған Халықаралық Монюшко фестивалін өткізіп келеді.
Helmut von Moltke. Kudowa was part of Bohemia until 1742 when, together with the rest of the county of Kladsko, it passed to Prussia. From 1818 until 1945, it was known as Bad Kudowa, and was part of the Prussian province of Lower Silesia. Between 1871 and 1945 it was part of Germany. In the interbellum, the German administration renamed most district names to erase traces of Slavic origin, only the district of Zakrze (then under the Germanized name Sackisch) retained its name, despite also being of Slavic origin. During World War II, the Germans established and operated a subcamp of the Gross Rosen concentration camp for Jewish women in the Zakrze district, as well as other forced labour camps, among the prisoners of which were also Italian prisoners of war. The story of Italian soldier is known. Despite risk Baldan was able to help Jewish women by giving them food, which he in turn received from Poles and Czechs, and he also escaped the camp and hid from Germans with the help of the Czechs. Since 1962, Kudowa Zdrój hosts the annual International Moniuszko Festival, dedicated to the "father of Polish national opera" Stanisław Moniuszko.
Спорт
Жергілікті футбол клубы — Włókniarz Kudowa Zdrój. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.