Кіріспе

Ку Цянцзи (365–448) – даосизмнің Көкше Шебер жолының көптеген рәсімдері мен ғұрыптарын жаңартқан, ал оның діни ілімдерін Солтүстік Көкше Шеберлер деп аталатын жаңа қозғалысқа қайта құрастырған даосизм реформаторы. Оның ықпалы соншалық болды, ол даосизмді Солтүстік Вэй әулетінің (386–535) ресми мемлекеттік діні ретінде орнатуға қол жеткізді; алайда, бұл әрекет даосизмді ұзақ және көбінесе қанды фракциялық саяси күреске тартты. Халық арасында Ку Цянцзидің бірде Дао медитациясы үшін Хуашань тауында уақыт өткізгені туралы әңгіме бар.

Өмір

Коу өзінің мансабын даосистік дәрігер және гигиенист ретінде бастаған. Бірақ 415 жылы оған аян болды: оның алдына рух келіп, Даоизмнің «Ұлы Аспандық Оқытушының жолы» («Православтық бірліктің құдіретті Одағының Аспандық Оқытушының дәстүрі») секциясының ұлы негізін қалаушы Чжан Даолиннің қайтысынан кейін, секция жалған ілімдермен бұзылғанын айтты. Коуға Чжан Даолиннің «тианьси» («аспандық шебері») ескі атағы берілді және аян арқылы даосистік рәсімдердегі артықшылықтарды жою міндеті жүктелді. Осыған байланысты Коу даосистік рәсімдермен байланысты болған оргазмдық тәжірибелерді және пайдакүнемдік рухты тоқтатуға тырысып, гигиеналық рәсімдер мен ізгі амалдарға көбірек мән берді. Коу көптеген ізбасарларын жинап, даосизмді дәстүрлі ілімге айналдырды, солтүстік Вэй императоры Тайвудың назарын аударды. 423 жылы Коу императорлық жарлықпен өзіне тианьси атағын берді, осылайша «таоистік папалық» орнатылды: атақ шіркеу басшысына ұрпақтан ұрпаққа үзілмейтін жолмен беріліп отырды. Кейбір сарай шенеуніктерімен сөз байласып, Коудың қамқоршысы Цюй Хао даосизмнің басты бәсекелесі буддизмді патшалықтан қуғынға ұшыратып, оның барлық жақтастарын қанды қырғынға ұшыратты. Содан кейін даосизм Солтүстік Вэй әулетінің ресми дініне айналды. Бірақ Коудың күш-жігері уақытша ғана тиімді болды: Цюй Хао мен император Тайву қайтыс болғаннан кейін және Тайвудың шын ниетті буддист немересі император Вэньчжэнь билікке келгеннен кейін буддизм Қытайдың солтүстігіне қайта оралды. Сонымен қатар, оргазмдық даосистік рәсімдер Тан әулетінің кезеңінде де байқалғандықтан, көптеген сарапшылар оның реформаларын уақытша деп санайды. Коу Цянчжи Көкше Шеберлердің солтүстік тармағының басшысы болды. Коу Цянчжи басшылығымен Көкше Шеберлердің солтүстік тармағы 魏書 кітабында сипатталған құдайларға табынды. Инь Ши мен Ескі Иесі Коу Цянчжидің Көкше Шеберлерінде болған жоқ. Тайву императоры тұсында Коу Цянчжи және Цюй Хао бірлесіп буддизмге қарсы жоспар жасады. Солтүстік Вэйдегі Тайву императоры тұсында Көкше Шеберлер буддистерді қудалауға шақырды, буддизмді және Будданы зұлым, тұрақсыздыққа және отбасылық құндылықтарға қарсы деп сынады. Коу Цянчжидің позициясы буддизмге қарсы болды. Цюй Хао мен Коу Цянчжидің буддизмге қарсы науқанының нәтижесі болмауына қарамастан, Көкше Шеберлерге тыйым салынбады.