Кіріспе

1969 жылы Боб Дилан жазған "Lay Lady Lay" әні. Бұл ән алғаш рет 1969 жылы оның "Nashville Skyline" альбомында жарық көрді. Альбомдағы көптеген әндер сияқты, Дилан бұл әнді де оның бұрынғы (және кейіннен) жазбаларымен байланыстырылатын жоғары, мұрындық үнмен емес, төменгі, жұмсақ әнмен орындайды. Ән классикаға айналып, жылдар бойы көптеген топтар мен әртістер оны орындап келді.

Боб Дилан нұсқасы

"Lay Lady Lay" әні бастапқыда "Midnight Cowboy" фильмінің саундтрегі үшін жазылған, бірақ дайын фильмге енгізу үшін уақытында ұсынылмаған. Джоэл Уитберн әннің "әйелі Сара Лоундес үшін жазылған" екенін айтты. 1971 жылғы сұхбатта Дилан әннің Барбра Стрейзанд үшін жазылғандығын мәлімдеді, ал Стрейзанд кейін Дилан онымен дуэт орындауды қалағанын қосты. Диланның жазбасы 1969 жылдың шілдесінде сингл ретінде шықты және тез арада оның төртінші және соңғы АҚШ-тың үздік 10 хитіне айналды, 6 және 13 қыркүйек күндері Billboard Hot 100 хит-парадында #7 орынға жетті. Сингл Ұлыбританияда одан да жақсы нәтиже көрсетті, онда ол UK Singles Chart-та #5 орынға көтерілді. "Nashville Skyline" альбомындағы көптеген тректер сияқты, бұл әнді де Дилан өзінің бұрынғы өткір дауысынан гөрі жылы, төмен тембрлі дауыспен орындайды. Көпке тараған әңгімеге сәйкес, Everly Brothers әннің мәтінін жыныстық мағынада түсініспегендіктен одан бас тартқан, бірақ Everly былай деді: "Ол оның бір бөлігін орындады, және біз оны бізге ұсынды ма, жоқ па, оған сенімді емеспіз. Бұл таң қалдыратын сәттердің бірі болды". Кейін Everly Brothers тобы Диланның жазбасынан 15 жыл өткен соң әнді EB 84 альбомында қайта орындады. Дилан алғаш рет әнді Джони Митчелл, Грэм Нэш және Крис Кристофферсон сияқты әнші-күйшілер тобына, Нэшвилльдің сыртындағы Кэш үйінде гитараны кезекпен тартып, ән айтып жатқанда орындады. Барабаншы Кенни Баттри әнге барабан партиясын ойлап табудың қиын болғанын айтты. Дилан бонго ұсынса, продюсер Боб Джонстон қоңырауды ұсынды. "Олардың идеяларының қаншалықты нашар екенін көрсету үшін" Баттри екі аспапты бірге қолданды. Студияда күзетші болып жұмыс істеген Крис Кристофферсон бір қолымен бонгоны, екіншісімен қоңырауды ұстауға шақырылды. Баттри бас барабан микрофонын жаңа аспаптарға ауыстырды. Ол қайтадан барабанға ауысқанда, припевтерде барабандық дыбыс алыстағандай сезіледі, себебі микрофон тікелей қосылмаған еді. Альбомда естілетін нұсқа бірінші нұсқа және Баттридің өзінің сүйікті орындарының бірі. Бұл ән танымал әнші Мадоннаның да сүйікті әні болған. "Мен ағайымның үйдің жертөлесіндегі бөлмесінде сол бір "Lay Lady Lay" әнін тыңдайтынмын", - деп еске алды ол. "Мен төсекте жатып, сол әнді ойнап, үнемі жылап отыратынмын. Мен жасөспірім шағымды басып өтіп жаттым, гормондарым қатты қозғалды. Неге жылап отырғанымды сұрамаңыз – бұл қайғылы ән емес. Бірақ мен оның тек осы пластинкасын ғана тыңдайтынмын".

Музыка және әндер

[[Файл:Хроматикалық төмендеу 5 6 реті.png|thumb|right|350px|Хроматикалық төмендеу 5 6 реті (I V VII IV), "Lay, Lady, Lay" әнінің аккордтық тізбегі осыдан алынған. Әннің аккордтық прогрессиясы төмендейтін хроматикалық сызықты қамтиды, ал Диланның дауысы F#2-ден D4-ке дейін ауысады. Бас көбінесе хроматикалық төмендеуге негіделген немесе A тональдық орталығын күшейтеді. "Lay Lady Lay" әніндегі ең басты мотив, әдетте Дилан әндерінен гөрі көптеген мотивтерге ие, қайталанатын төрт ноталық педальды сталь-гитара риффі. Әннің мәтіні романтикалық және жыныстық күту туралы айтады, әнші жарына түнде бірге болуын өтінеді.

Қабылдау

Billboard "Lay Lady Lay" әнін "Жұқпалы және тартымды, елдік үлгідегі халық әні" деп сипаттады. Record World оны "әдемі және жеңіске жеткен ән" деді. Cash Box оны "бестселлер тізіміне енуге үлкен мүмкіндік бар күшті сату перспективасы" деп атады.

Басқа жазбалар

Ән стандартқа айналды және жылдар бойы көптеген топтар мен әртістер оны орындады, соның ішінде The Byrds, Ramblin' Jack Elliott, The Everly Brothers, Buddy Guy және Anthony Hamilton, Melanie, The Isley Brothers, Bob Andy, Duran Duran, The Flaming Lips, Magnet, Hoyt Axton, Angélique Kidjo, Ministry, Malaria!, Lorrie Morgan, Minimal Compact және Pete Yorn.

Байрдс нұсқасы

The Byrds-тің "Lay Lady Lay" әні 1969 жылдың 2 мамырында жеке сингл ретінде жарық көрді және Billboard тізімінде 132-орынға ие болды, бірақ Ұлыбританияның сингл тізіміне ене алмады. Бұл ән The Byrds-тің жетінші студиялық альбомы Dr. Byrds & Mr. Hyde жарықтанғаннан кейін жазылған, альбомға кірмейтін жеке туынды болды. The Byrds тобының басшысы Роджер МакГинннің үйінде Боб Дилан жаңа жазылған Nashville Skyline альбомын орындағаннан кейін, осы әнді орындауға шешім қабылдады. The Byrds "Lay Lady Lay" әнін 1969 жылдың 27 наурызында жазды, бірақ продюсер Боб Джонстон 1969 жылдың 18 сәуірінде The Byrds-тің рұқсатынсыз әйелдер хорын қосты. Содан кейін сингл шығарылды және әйелдер хорының қосылғанын топ тек одан кейін ғана білді. The Byrds Джонстонның олардың рұқсатынсыз әнге өзгеріс енгізгеніне қатты ашуланды, содан кейін олар онымен ешқашан жұмыс істемеді. Әйелдер хоры жоқ нұсқасы 1997 жылы қайта жарықтанған Dr. Byrds & Mr. Hyde CD-сіне бонус трек ретінде қосылды.

Duran Duran нұсқасы

Duran Duran әннің поп-рок нұсқасын жазды, ол 1995 жылғы «Thank You» атты әндер жинағында бесінші трек ретінде жарияланды. Ник Родс топтың ресми сайтында (2008 жылы «Thank You» альбомынан шыққан екінші сингл туралы «Ask Katy» сұрағына жауап беріп) былай деді: «Сол кезде менің алаңдауым, шын мәнінде, біздің жазбалар компаниясының – Америкадағы «Capitol» және әлемнің қалған бөлігіндегі «EMI» – бірінші синглді таңдау бойынша шешім қабылдауы болды. АҚШ-та «White Lines», ал әлемнің қалған бөлігінде «Perfect Day» деп белгіленді. Осыдан кейін, әлемдік назар болмады және екі аймақ та екінші сингл ретінде бір-бірінің әнін пайдалануға мәжбүр болды, сондықтан ешкім үшін идеалды жағдай тумады. Екінші сингл ретінде не таңдау керектігін білмеймін, мүмкін «Lay Lady Lay» еді, бірақ «Perfect Day» қалай шыққаннан өте ризамын».