Кіріспе

Такакия () - батыс Солтүстік Америка мен Орталық және Шығыс Азияда кездесетін екі түрі бар шыбын-шіркейлер туысы. Бұл тұқым мохтардың арасында жеке отбасы, тәртіп және сынып ретінде орналастырылады. Оның орналасу тарихы белгісіз, бірақ спорофиттердің ашылуы, әрине, шыбын-шіркейді қолдайды.

Ашылу

Такакия Гималайда табылды және оны 1861 жылы Уильям Миттен сипаттады. Ол бастапқыда жаңа бауырқұрт түрі (Lepidozia ceratophylla) ретінде сипатталған, сондықтан ол ұзақ уақыт бойы назардан тыс қалды. Дәрігер Нориво Такакидің (1915-2006) 20-ғасырдың ортасында Жапонияда осындай сирек кездесетін өсімдіктерді тауып, қызығушылықты оятты. Бұл өсімдіктердің көптеген ерекшеліктері 1958 жылы Такакия лепидозиоидс түрінің жаңа туысына, Такакияға, оны қайтадан тауып, ерекшеліктерін таныған адамның құрметіне, есімін берді. Бұл екі құрылым да алғашқы қамыстарда кездесетін формаға ұқсас екені анық. Бұл табылғаннан кейін, Такакия, әдеттегідей емес болса да, шыбынның бір туысы ретінде танылды. Азияда такакия Сиккимде (Гималаяда), Солтүстік Борнеода, Тайваньда және Жапонияда кездеседі. Солтүстік Америкада бұл тұқым Алеут аралдары мен Британдық Колумбияда кездеседі. Ол әр түрлі жергілікті тіршілік ету орындарында кездеседі, жалаңаш тау жыныстарынан бастап ылғалды хумусқа дейін, теңіз деңгейінен субальпійге дейінгі биіктіктерде өседі. Олар азотты бекіту және микоризамен байланысты микробтарды қамтитын әртүрлі микробиоманы құру үшін микробты қамтыған микробты бөліп шығарады. Өсімдіктің жапонша атауы (nanjamonja goke) "мүмкін емес шымшық" осыны көрсетеді. Ол кез-келген құрлық өсімдіктерінің бір жасушасына ең төмен хромосомалық саны (n = 4) бар деп саналған, бірақ қазір шағын австралиялық брахискома дихромосоматиканың кейбір өсімдіктерінің саны n = 2 деп белгілі. Алыстан қарағанда, Такакия өскен тау жынысындағы қарапайым шым-шыт немесе жасыл балдырлар қабатына ұқсайды. Жақыннан қарасақ, такакияның кішкентай бұтақтары арық, жыртылдап өсетін тамыршықтардан өседі. Жасыл өскіндер 1 см-ден жоғары емес, және қысқа, саусақ тәрізді жапырақтардың (1 мм ұзындығы) тұрақты емес орналасуы бар. Бұл жапырақтар екі немесе одан да көп жіпке терең бөлінген, бұл басқа мохтарда кездеспейтін сипаттама. Жасыл сабақтар да, олардың жапырақтары да өте сымбат. Басқа бриофиттерден айырмашылығы, жұмыртқаны өндіретін архегония мен жыныс мүшелерін өндіретін антеридиялар перихетиалдық жапырақтармен немесе басқа қорғаныш тіндерімен қоршалмаған. Оның орнына гаметаниялар сабақ пен өсімдік жапырақтары арасында қалыптасқан бұрышта жалаңаш болады.