Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Такакия () - батыс Солтүстік Америка мен Орталық және Шығыс Азияда кездесетін екі түрі бар шыбын-шіркейлер туысы. Бұл тұқым мохтардың арасында жеке отбасы, тәртіп және сынып ретінде орналастырылады. Оның орналасу тарихы белгісіз, бірақ спорофиттердің ашылуы, әрине, шыбын-шіркейді қолдайды.
Genus of mosses
Takakia is a genus of two species of mosses known from western North America and central and eastern Asia. The genus is placed as a separate family, order and class among the mosses. It has had a history of uncertain placement, but the discovery of sporophytes clearly of the moss type firmly supports placement with the mosses.
Ашылу
Такакия Гималайда табылды және оны 1861 жылы Уильям Миттен сипаттады. Ол бастапқыда жаңа бауырқұрт түрі (Lepidozia ceratophylla) ретінде сипатталған, сондықтан ол ұзақ уақыт бойы назардан тыс қалды. Дәрігер Нориво Такакидің (1915-2006) 20-ғасырдың ортасында Жапонияда осындай сирек кездесетін өсімдіктерді тауып, қызығушылықты оятты. Бұл өсімдіктердің көптеген ерекшеліктері 1958 жылы Такакия лепидозиоидс түрінің жаңа туысына, Такакияға, оны қайтадан тауып, ерекшеліктерін таныған адамның құрметіне, есімін берді. Бұл екі құрылым да алғашқы қамыстарда кездесетін формаға ұқсас екені анық. Бұл табылғаннан кейін, Такакия, әдеттегідей емес болса да, шыбынның бір туысы ретінде танылды. Азияда такакия Сиккимде (Гималаяда), Солтүстік Борнеода, Тайваньда және Жапонияда кездеседі. Солтүстік Америкада бұл тұқым Алеут аралдары мен Британдық Колумбияда кездеседі. Ол әр түрлі жергілікті тіршілік ету орындарында кездеседі, жалаңаш тау жыныстарынан бастап ылғалды хумусқа дейін, теңіз деңгейінен субальпійге дейінгі биіктіктерде өседі. Олар азотты бекіту және микоризамен байланысты микробтарды қамтитын әртүрлі микробиоманы құру үшін микробты қамтыған микробты бөліп шығарады. Өсімдіктің жапонша атауы (nanjamonja goke) "мүмкін емес шымшық" осыны көрсетеді. Ол кез-келген құрлық өсімдіктерінің бір жасушасына ең төмен хромосомалық саны (n = 4) бар деп саналған, бірақ қазір шағын австралиялық брахискома дихромосоматиканың кейбір өсімдіктерінің саны n = 2 деп белгілі. Алыстан қарағанда, Такакия өскен тау жынысындағы қарапайым шым-шыт немесе жасыл балдырлар қабатына ұқсайды. Жақыннан қарасақ, такакияның кішкентай бұтақтары арық, жыртылдап өсетін тамыршықтардан өседі. Жасыл өскіндер 1 см-ден жоғары емес, және қысқа, саусақ тәрізді жапырақтардың (1 мм ұзындығы) тұрақты емес орналасуы бар. Бұл жапырақтар екі немесе одан да көп жіпке терең бөлінген, бұл басқа мохтарда кездеспейтін сипаттама. Жасыл сабақтар да, олардың жапырақтары да өте сымбат. Басқа бриофиттерден айырмашылығы, жұмыртқаны өндіретін архегония мен жыныс мүшелерін өндіретін антеридиялар перихетиалдық жапырақтармен немесе басқа қорғаныш тіндерімен қоршалмаған. Оның орнына гаметаниялар сабақ пен өсімдік жапырақтары арасында қалыптасқан бұрышта жалаңаш болады.
Takakia was discovered in the Himalayas and described by William Mitten in 1861. It was originally described simply as a new liverwort species (Lepidozia ceratophylla) within an existing genus, and it was thus long overlooked. The discovery of similar odd plants in the mid 20th century by Dr. Noriwo Takaki (1915–2006) in Japan sparked more interest. The many unusual features of these plants led to the establishment in 1958 of the species Takakia lepidozioides, in a new genus Takakia, named to honor the man who rediscovered it and recognized its unique characteristics. and both structures were clearly of the form found in primitive mosses. This discovery established Takakia as a genus of moss, albeit an unusual one. In Asia, Takakia has since been found in Sikkim (in the Himalayas), North Borneo, Taiwan, and Japan. In North America, the genus is found in the Aleutian Islands and British Columbia. It occurs in a variety of local habitats, from bare rock, to moist humus, and grows at elevations ranging from sea level to the subalpine. They secrete a microbe harboring mucilage to establish a diverse microbiome containing microbes associated with nitrogen fixation and mycorrhiza. The plant's Japanese name (nanjamonja goke) "impossible moss" reflects this. It was believed to have the lowest known chromosome count (n=4) per cell of any land plant, but some plants of the small Australian daisy Brachyscome dichromosomatica are now known to have a count of n=2. From a distance, Takakia looks like a typical layer of moss or green algae on the rock where it grows. On closer inspection, tiny shoots of Takakia grow from a turf of slender, creeping rhizomes. The green shoots which grow up from the turf are seldom taller than 1 cm, and bear an irregular arrangement of short, finger like leaves (1 mm long). These leaves are deeply divided into two or more filaments, a characteristic not found in any other moss. Both the green shoots and their leaves are very brittle. Unlike in other bryophytes, the egg producing archegonia and sperm producing antheridia are not surrounded by perichaetial leaves or other protective tissues. Instead, the gametangia are naked in the angle formed between the stem and the vegetative leaves.