Кіріспе
Егін жинаудан кейінгі кезең Ауыл шаруашылығында егін жинаудан кейінгі өңдеу - егін жинаудан кейінгі кезең, соның ішінде салқындату, тазалау, сұрыптау және қаптау. Өсімдік жер бетінен шығарылғаннан кейін, немесе оның анасынан бөлінгеннен кейін, ол нашарлай бастайды. Орақтан кейінгі өңдеу өнімнің соңғы сапасын, яғни оны жаңа піскен күйінде тұтыну үшін сата ма, әлде өңделген азық-түлік өнімінің құрауышы ретінде пайдалана ма, көбіне анықтайды.
In agriculture, postharvest handling is the stage of crop production immediately following harvest, including cooling, cleaning, sorting and packing. The instant a crop is removed from the ground, or separated from its parent plant, it begins to deteriorate. Postharvest treatment largely determines final quality, whether a crop is sold for fresh consumption, or used as an ingredient in a processed food product.
Мақсаттар
Орақтан кейінгі өңдеудің ең маңызды мақсаттары өнімнің салқын күйінде болуын, ылғал жоғалтуын болдырмау және жағымсыз химиялық өзгерістерді баяулау, сондай-ақ бүлінуді кешіктіру үшін көкжиелеу сияқты физикалық зақымданудан аулақ болу. Санитарлық тазалық та маңызды фактор болып табылады, мысалы, ластанған жуу суының қалдықтары ретінде, жаңа өнімдер арқылы тасымалданатын патогендердің мүмкіндігін азайту үшін. Егін егілгеннен кейін, өнімді өңдеу әдетте құйма үйде жалғасады. Бұл қарапайым сарай, көлеңке және ағынды сумен қамтамасыз ету немесе конвейерлік белбеулер, автоматтандырылған сұрыптау және таңу станциялары, салқындатқыштарды және т.б. үлкен ауқымды, күрделі, механикаландырылған нысан болуы мүмкін. Механикалық жинау кезінде өңдеуді нақты жинау процесінің бір бөлігі ретінде бастауға болады, бастапқы тазарту мен сұрыптауды жинау машинасы жүргізеді. Егін жинаудан кейінгі бастапқы сақтау жағдайлары сапаны сақтау үшін өте маңызды. Әр дақылдың сақтау температурасы мен ылғалдылығы әртүрлі болады. Сонымен қатар, кейбір дақылдарды бір-бірімен тиімді түрде сақтауға болмайды, өйткені олардың химиялық әсері болуы мүмкін. Әсіресе ірі көлемдегі операцияларда жаңа өнімнің дәмін ұзарту үшін жоғары жылдамдықпен салқындатудың әртүрлі әдістері және күрделі тоңазытқыш және атмосфералық бақылаулы орталар қолданылады.
Жүзім жинаудан кейінгі жарамдылық мерзімі
Жемістер мен көкөністер жиналғаннан кейін олар белсенді түрде ыдырайды. Көптеген биохимиялық процестер өнімнің бастапқы құрамын оны сату мүмкіндігінен айыратындай етіп өзгертеді. Тұтыну қолайлы деп саналатын кезең "жұмыстан кейінгі жарамдылық мерзімі" деп анықталады. Жем жинаудан кейінгі сақтау мерзімі әдетте тауардың жалпы көрінісін, дәмі, дәмі мен текстурасын анықтайтын объективті әдістермен анықталады. Бұл әдістер әдетте сенсорлық, биохимиялық, механикалық және колориметриялық (оптикалық) өлшеулерді қамтиды. Жақында жүргізілген зерттеуде биохимиялық маркер мен саусақ іздері әдістерін жаңалықтың көрсеткіші ретінде табуға тырысты (бұл сәтсіз болды).
Жинақтан кейінгі физиология
Жүзім жинаудан кейінгі физиология - жиналғанынан кейінгі тірі өсімдіктер тіндерінің өсімдік физиологиясын ғылыми зерттеу. Ол өнімді жинаудан кейінгі өңдеуде, сақтау мен тасымалдау шарттарын орнатуда, жарамдылық мерзімін ұзартуда тікелей қолданылады. Егіннен кейін өңдеудің маңыздылығына мысал ретінде жемістердің пісіп жетілуін кешіктіру және солай сақтау ұзақтығы жемістердің тіндерінің тыныс алуына жол бермеу арқылы мүмкін екендігін анықтау. Бұл түсінік ғалымдарға тыныс алудың негізгі принциптері мен механизмдері туралы білімдерін қолдануға мүмкіндік берді, бұл өнімді жинаудан кейінгі сақтау әдістеріне, мысалы, суық сақтау, газды сақтау және балауыз терісімен қаптау сияқты әдістерге әкелді.