Мұхиттың сиқырлы жарығы: «Сүттей теңіз» құбылысы – кең аумақты судың көк түсті жарқырауы. Биологиялық люминесценция нәтижесінде пайда болады, спутниктерден де көрінеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұхиттағы жарық құбылысы
Luminous phenomenon in the ocean
Сүтті теңіздер (сомали: Kaluunka iftiima; ағылшын: Milky seas), сондай-ақ mareel деп аталады, мұхиттағы жарық құбылысы болып табылады, онда теңіз суының үлкен аймақтары (шекарасызға дейін) мөлдір (көктің әр түрлі түстерінде) жарқырайды. Мұндай құбылыстар түнде Жерді айналып жүрген спутниктерден көрінетіндей жарық береді. Теңізшілер және басқа да теңіз саяхатшылары мұхиттың түнде шақырымдарға созылатын көрінетін жарқырау шығаратынын хабарлайды. 2005 жылы ғалымдар осы жарқыраудың фотосуреттер арқылы алғаш рет дәлелденгенін жариялады. Оның себебі, көбінесе, биолюминесценция болып табылады.
Milky seas (Somali: Kaluunka iftiima; English: Milky seas), also called mareel, is a luminous phenomenon in the ocean in which large areas of seawater (up to ) appear to glow translucently (in varying shades of blue). Such occurrences glow brightly enough at night to be visible from satellites orbiting Earth. Mariners and other seafarers have reported that the ocean often emits a visible glow which extends for miles at night. In 2005, scientists announced that for the first time, they had obtained photographic evidence of this glow. It is most likely caused by bioluminescence.
Тиімділігі
1915 және 1993 жылдар аралығында сүтті теңіздердің 235 жағдайы тіркелді, олардың көпшілігі Сомали маңындағы Үнді мұхитының солтүстік-батыс бөлігінде кездеседі. Бұл жарқырау мұхит бетінде шоғырланған және су қабатында біркелкі араласпайды. 1985 жылы Араб теңізіндегі зерттеу кемесі сүтті теңізден су сынамаларын алды. Олардың қорытындысы бойынша, бұл құбылысты Vibrio harveyi бактериясы қоздырады. Марель көбінесе Noctiluca scintillans (халық арасында «теңіздің жылтыры» деп белгілі) – қозғалғанда жарқырап, әлемнің көптеген мұхиттарында кездесетін динофлагелляттардың әрекетінен туындайды. 2015 жылдың шілдесінде Үндістанның Керала штатындағы Аллеппиде осы құбылыс орын алды, содан кейін Ұлттық Океанография институты мен Керала Балық шаруашылығы департаменті зерттеу жүргізіп, жылтыр толқындардың Noctiluca scintillans қызметінің нәтижесі екенін анықтады. 2005 жылы Калифорния штатының Монтерей қаласындағы Әскери-теңіз зерттеулер зертханасының ғалымы Стивен Миллер 1995 жылғы спутниктік суреттерді сауда кемесінің куәгерінің баяндамасымен сәйкестіре алды. АҚШ Қорғаныс Метеорологиялық Спутниктік Бағдарламасы сүтті аймақтың шамамен (Коннектикут штатының ауданымен салыстырылатын) екенін көрсетті. Жарқырау үш түн қатарынан байқалды. Монохромды фотосуреттерде бұл эффект ақ түсті көрінеді, бірақ Монтерей шығанағындағы Аквариум зерттеу институтының ғалымы Стивен Хаддок (сүтті теңіз эффектін зерттеу авторы) былай деді: «Бактериялар шығаратын жарық шындығында көк, ақ емес. Графиктерде ақ түс біз қолданған монохроматикалық сенсордың салдарынан пайда болады, ал көздеріміздегі жарық сезгіш жасушалар (түнгі көру үшін қолданылады) түстерді ажырата алмайтындықтан, ол көзге ақ көрінеді». Шетланд аралдарында (әдетте Noctiluca scintillans тудырады) марель кейде әлемнің қалған бөлігінде көрінетін дәстүрлі көк немесе ақ сүтті теңіз эффектісінен гөрі жасыл түсті болуы мүмкін. Бұл айырмашылық аймаққа байланысты ма, әлде көк түсті жасыл ретінде қабылдаудың салдары ма – әлі белгісіз.
Between 1915 and 1993, 235 sightings of milky seas were documented, most of which are concentrated in the northwestern Indian Ocean near to Somalia. The luminescent glow is concentrated on the surface of the ocean and does not mix evenly throughout the water column. In 1985, a research vessel in the Arabian Sea took water samples during milky seas. Their conclusions were that the effect was caused by the bacterium Vibrio harveyi. Mareel is typically caused by Noctiluca scintillans (popularly known as "sea sparkle"), a dinoflagellate that glows when disturbed and is found in oceans throughout much of the world. In July 2015, at Alleppey, Kerala, India, the phenomenon occurred and the National Institute of Oceanography and Kerala Fisheries Department researched it, finding that the glittering waves were the result of Noctiluca scintillans. In 2005, Steven Miller of the Naval Research Laboratory in Monterey, California, was able to match 1995 satellite images with a first hand account of a merchant ship. U. S. Defense Meteorological Satellite Program showed the milky area to be approximately (roughly the size of Connecticut). The luminescent field was observed to glow over three consecutive nights. While monochromatic photos make this effect appear white, Monterey Bay Aquarium Research Institute scientist Steven Haddock (an author of a milky seas effect study) has commented, "the light produced by the bacteria is actually blue, not white. It is white in the graphic because of the monochromatic sensor we used, and it can appear white to the eye because the rods in our eye (used for night vision) don't discriminate color." In Shetland (where generally caused by Noctiluca scintillans), mareel has sometimes been described as being green, rather than the traditional blue or white milky seas effect seen by the rest of the world. It is not known whether this difference depends on the area, or simply a perception of a cyanic colour as being green.
Этимология
Бұл құбылыс Шетландта марель деп аталады. Бұл термин *mareld норн сөзінен туындаған, ал ол өзі ескі норвег сөзі mǫrueldr-ден шыққан, ол marr (теңіз) және eldr (от) сөздерінің біріктірілуінен құралған. Сомали тілінде бұл құбылыс “Kaluunka Iftiima” деп аталады. Бұл термин "жарықтандыратын теңіз жандары" немесе "жарықтандыратын балықтар" деп аударылады, себебі Kaluun сөзі теңізде өмір сүретін кез келген биоорганизмді білдіреді. Көбінесе бұл сөз балықтарды атау үшін қолданылады.
The phenomenon is known as mareel in Shetland. This term is derived from the Norn word *mareld, which is itself derived from the Old Norse word mǫrueldr, which is a compound of marr (mere, sea) and eldr (fire). In the Somali language it is called “Kaluunka Iftiima”. The term translates to glowing sea creatures or glowing fish as the word Kaluun refers to any bio organism that lives in the sea. It is most commonly used to refer to fish.